stimuleringsfonds creatieve industrie

projectteam

context

In september 2013 schreef het Stimuleringsfonds de Open Oproep Zelforganisatie in de Zorg uit. De vijf ondersteunde teams onderzoeken alternatieven voor de organisatie en huisvesting van zorg. De Open Oproep is uitgeschreven in het kader van het programma Innovatieve vormen van Opdrachtgeverschap.

openoproepsfiforrestigrollemanweb.jpg

Werken is de beste zorg

15 januari 2016
Door de activiteiten in dagbestedingscentra voor mensen met een beperking naar een iets hoger niveau te tillen en er eenvoudig werk van te maken, worden zowel de cliënten als de wijk er beter van. We spreken STUDIO STIX en buro MA.AN over de veelbelovende resultaten van hun onderzoek naar de financiële en sociaal-maatschappelijke meerwaarde van werken met een beperking.
We hebben het eerste jaar WMO achter de rug: vanaf januari 2015 zijn gemeentes verantwoordelijk voor de dagbestedingscentra waarin mensen met een beperking een zo zinvol mogelijke invulling van de dag krijgen aangeboden. Maar het geld dat ze daarvoor krijgen, is een kwart minder dan voorheen. Gemeentes hebben er daarom belang bij dat de cliënt straks ook iets oplevert. Ontwerpbureau STUDIO STIX en stedenbouwkundig buro MA.AN onderzochten in 'Werken met een Beperking' hoe je de dagbesteding marktgerichter kunt maken, en dan op zo'n manier dat het ook iets extra's oplevert voor de cliënt en de wijk. 'Werk zorgt voor structuur en zingeving,' zegt Jan Grolleman van STUDIO STIX. 'Je komt erdoor in contact met anderen en je participeert in de maatschappij. Dat is heel waardevol. De beste zorg is werk, zeggen zorginstellingen vaak. En vanuit de maakindustrie is er ook nog steeds behoefte aan mankracht voor eenvoudig handwerk.'

Er moet toch een manier zijn om deze vorm van zorg meteen een impuls te laten zijn voor de lokale economie, was de hypothese van het onderzoeksteam. Met hulp van Stichting Pameijer en woningcorporatie WoonCompas onderzochten zij de haalbaarheid van een dergelijke win-win situatie in drie wijken in Rotterdam.

Lokale productie
Zo biedt het Vierhavengebied in Rotterdam-West, een broedplaatsgebied waar veel jonge ontwerpers werken, met name kansen in de maakindustrie. Vanuit nieuwe werkverbanden, waarbij arbeid, kennis en ruimtes worden gedeeld kan een nieuwe invulling worden gegeven aan dagbesteding. Zo zou je de productontwerpen door mensen met een beperking in elkaar kunnen laten zetten, suggereren STUDIO STIX en MA.AN. 'Dat maakt lokale assemblage mogelijk en de dagbesteding zinvoller,' aldus Grolleman. 'Het feit dat je echt iets maakt waarmee vervolgens iets gedaan wordt, kan veel voldoening opleveren.'

De tweede case study richtte zich op de Schiedamsedijk en het Baankwartier, een locatie die aansluit bij het winkelgebied als de culturele as. Daar zou je zelfs verkooppunten kunnen maken waar de producten daadwerkelijk over de toonbank gaan. Grolleman: 'Men is al lang bezig om de ambachtelijke bedrijfjes terug te krijgen in de buurt; handwerk is bij uitstek iets wat veel mensen met een beperking goed kunnen. Die verkooppunten kunnen als een soort etalage van de maakindustrie gaan fungeren, wat bijdraagt aan de aantrekkelijkheid van de wijk.'

Van cliënt naar collega
In Zevenkamp, het derde gebied, zijn de plannen het meest vergevorderd. Hier komt door de bezuinigingen op de intramurale zorg het woon-zorggebouw de Aarhof gedeeltelijk leeg te staan. Woningcoöperatie WoonCompas is enthousiast over het plan om het gesloten gebouw te transformeren tot een openbare plek met maatschappelijke functies voor de wijk. De begane grond kan straks worden ingevuld met dienstverlenende functies. 'Denk aan tuinonderhoud, een wasserette of een catering bedrijf. Wanneer hier mede vanuit de dagbesteding invulling aan wordt gegeven, ontstaat een plek waar de cliënt niet alleen buurman maar ook collega kan zijn.'

Afwachtend
Dat er in al deze wijken kansen voor zowel cliënten als de stad liggen, was voor het team al snel duidelijk. Het onderzoek gaat vooral over wat de voorwaarden zijn om die kansen op te kunnen pakken, zegt Grolleman: 'Welke stakeholders moeten meedoen, wat voor gebouwen heb je hiervoor nodig en hoe kun je dit het beste financieren? Met name dat laatste blijkt een lastig vraagstuk te zijn. Iedereen is nog een beetje aan het zoeken naar zijn rol ten aanzien van dagbesteding, de stakeholders zijn nog erg afwachtend. Wie moet als eerste investeren om het te laten lukken?'

Lees ook...
In oktober 2016 publiceerde STUDIO STIX en MA.AN de resultaten van hun onderzoek. Lees ook 'Werken met een beperking - de resultaten'.
150104WerkenmetbeperkingVierhavensinvoge.jpg
140424WerkenmetbeperkingRotterdaminvogel.jpg