stimuleringsfonds creatieve industrie
15Vergeetdemensnietweb.jpg

Over The Art and Science of Dementia Care

1 oktober 2014
Met als doel de zorg voor mensen met dementie te verbeteren nam het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie samen met zorgaanbieder Cordaan in het najaar van 2014 het initiatief voor The Art and Science of Dementia Care. Dit interdisciplinaire onderzoekstraject was gericht op de verbetering van de leefomgeving van mensen met dementie. In het project werkten ontwerpers, wetenschappers, zorgdeskundigen en producenten op concrete zorglocaties gezamenlijk aan ruimtelijke oplossingen en/of prototypes voor objecten.
Dit onderzoekstraject is in oktober 2016 afgerond. Lees hier meer over de resultaten.

De zorg voor dementerende ouderen wordt gekenmerkt door toenemende complexiteit. Het aantal mensen met dementie neemt de komende jaren sterk toe als gevolg van de vergrijzing. Met dank aan wetenschappelijk onderzoek in diverse vakgebieden is er steeds meer kennis over de invloed van omgevingsfactoren op het verloop van de ziekte en de beleving van de bewoner.

Het project The Art and Science of Dementia Care is erop gericht de samenwerking tussen ontwerpers, producenten, ervaringsdeskundigen uit de zorg en wetenschappers te intensiveren. Doel van het project is om de ervaring van zorgverleners en de laatste wetenschappelijke inzichten te benutten en om tot nieuwe innovaties in de zorg voor ouderen met dementie te komen.

Context
Caro van Dijk en Henri Snel leiden het project in opdracht van Cordaan en het Stimuleringsfonds. Het project maakt deel uit van het programma Zorghuisvesting, dat het Stimuleringsfonds uitvoert in opdracht van het ministerie van OCW. Dit programma behoort tot de Actieagenda Architectuur en Ruimtelijk Ontwerp 2013-2016. Hierin heeft het Kabinet de ambitie verwoordt om de ontwerpkracht in Nederland te versterken.

Interdisciplinair
Het onderzoek betreft een intensieve samenwerking tussen vier disciplines. Zorgdeskundigen, wetenschappers, producenten en ontwerpers komen gedurende een jaar op regelmatige basis bijeen en werken met elkaar samen. In interdisciplinaire teams komen de deelnemers tot een integrale manier van denken ten aanzien van de leefomgeving voor mensen met dementie, die de teamleden vervolgens in hun eigen dagelijkse beroepspraktijk verder kunnen uitbouwen.

Testen in de praktijk
Het onderzoek richt zich op de directe leefomgeving van mensen met dementie: het interieur met daaraan gekoppeld de directe omgeving van gevel, terras, balkon, straat en/of tuin. Door binnen het project onderzoek te koppelen aan het ontwerpen en het maken, kunnen de resultaten direct in de dagelijks praktijk getest worden. Daartoe werken ontwerpers, wetenschappers, zorgdeskundigen en producenten in teams op drie concrete zorglocaties van Cordaan aan ruimtelijke oplossingen en/of prototypes voor objecten.

Cordaan
Cordaan is een zorginstelling met vestigingen in Amsterdam, Diemen, Zaanstad, Huizen, Maartensdijk en Nieuw-Vennep. Voor de uitvoering van het onderzoek stelt Cordaan zes werkplekken op drie verschillende zorglocaties ter beschikking:
• WoonZorgComplex Eben Haëzer (Wisseloord 219, 1106 MB Amsterdam)
• WoonZorgComplex De Diem (Arent Krijtstraat 48, 1111 AM Diemen)
• WoonZorgComplex Staalmanplein (Ottho Heldringstraat 13, 1066 XT Amsterdam)

Het project is onderverdeeld in drie fasen:

Laboratorium-fase oktober 2014 tot januari 2015
In het Laboratorium staat het uitwisselen van informatie centraal. Met een grondige verkenning van beschikbare wetenschappelijke kennis, projecten en producten wordt nadrukkelijk de diepte gezocht. De laboratoriumfase loopt van oktober 2014 tot januari 2015. Aan het eind van de laboratoriumfase heeft elk team een eigen specifieke opgave voor het Atelier geformuleerd.

Atelier-fase januari 2015 tot juni 2015
In het Atelier staan het ontwerpend onderzoek en het maken, het vervaardigen, centraal. Op basis van de in de laboratoriumfase ontwikkelde kennis gaat elk team tijdens de atelierfase op zijn eigen locatie aan de slag met zijn ontwerpopgave. De atelierfase loopt van januari 2015 tot juni 2015. Reflectie op de resultaten vindt twee maal plaats tijdens een TussenAtelier en een SlotAtelier, waar de teams hun (tussen)resultaten presenteren aan elkaar en aan de klankbordgroep.

Podium-fase juli 2015 / september 2015
Op het Podium staan presentatie, dialoog, confrontatie en reflectie centraal. De deelnemers tonen hier aan het brede werkveld van dementiezorg en zorg innovatie de resultaten van het onderzoek: de ontwerpopgave, de uitwerking van het ontwerp en de toepasbaarheid van de ruimtelijke oplossingen/prototypes.