stimuleringsfonds creatieve industrie

context

Met het Erfgoed en Ruimte ontwerpprogramma (2017-2018) geeft het Stimuleringsfonds in samenwerking met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een extra impuls aan de samenwerking tussen ontwerpers en erfgoedsectoren die ontwerp verbinden aan ruimtelijk cultureel erfgoed.

arconiko.jpg

Rotterdam Central District

3 juli 2018
Met de komst van het nieuwe Centraal Station en de aanleg van een nieuw stationsplein is de populariteit van het Rotterdam Central District (RCD) enorm gegroeid. Tegelijkertijd is het ook een van de dichtst bebouwde delen van Nederland waar bijna 95% van het oppervlakt verhard is. Hitte blijft er hangen, regenwater kan niet weg, wind giert tussen de hoogbouw en de luchtkwaliteit is matig door het vele verkeer en de geringe opvangcapaciteit van deze versteende ruimte.
Kan deze versteende wijk het meest klimaatadaptieve Central District van de wereld worden? Een gezonde stad waar het onder alle omstandigheden goed toeven is? Zo gezond als een bos? Zo op het eerste gezicht een onmogelijke opgave, want steden zijn nu eenmaal smeriger dan de natuur. Maar steden zijn de afgelopen decennia al veel schoner geworden. Kan deze ontwikkeling worden doorgezet totdat de leefkwaliteit in de stad net zo gezond en aangenaam als in de omliggende natuurgebieden?
Het klinkt wellicht tegenstrijdig om voor een dichtbebouwd en stenig gebied te onderzoeken of het zo gezond als de natuur kan worden. Toch blijkt dat juist de toenemende dichtheid mogelijkheden en kansen biedt. Hogere financiële opbrengsten maken het mogelijk om op daken en in gebouwen groene functie op te nemen. Dichtheid maakt het eenvoudiger om water te hergebruiken. Bovendien wordt in dichte gebieden meer gelopen, meer gefietst en wordt het openbaar vervoer intensiever gebruikt. Rotterdam Central District kan een unieke voortrekkersrol spelen om aan te tonen dat dichtheid een voordeel kan zijn bij het creëren van gezonde steden.

Om het gebied met één groot gebaar zo gezond als een bos te krijgen is niet mogelijk. Dit vergt een geïntegreerde aanpak waarin ontwerp, beheer en gebruik in elkaar grijpen. Geen revolutie waarin alles verdwijnt en wordt vervangen door een nieuwe visie, maar een evolutie: een stapsgewijze aanpak waarin het gebied steeds schoner wordt.
De eerste stap zijn de maatregelen die de afgelopen decennia al zijn gerealiseerd zijn, zoals de Dakakker, het grootste oogstbare dak van Europa, of de aanleg van geveltuinen en groene binnentuinen in de wijk het Oude Westen. De tweede stap betreft de maatregelen die op korte termijn kunnen worden gerealiseerd, zoals windschermen bij winderige verblijfsruimten of verkoelingsobjecten tijdens zomerdagen. Bij de derde stap komen de maatregelen op middellange termijn (2 tot 5 jaar) aan de orde, maatregelen die voorbereiding vergen en overeenstemming vereisen tussen verschillende partijen. De vierde stap beschrijft de lange termijnoplossingen, zoals een nieuwe klimaatsingel die het Centraal Station verbindt met de Rotte. De laatste stap toont een imaginair beeld van de eindvisie. Wat moet er gebeuren om alle klimaatdoelen te halen? En hoe zou het gebied er dan uitzien?