stimuleringsfonds creatieve industrie

context

Met het Erfgoed en Ruimte ontwerpprogramma (2017-2018) geeft het Stimuleringsfonds in samenwerking met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een extra impuls aan de samenwerking tussen ontwerpers en erfgoedsectoren die ontwerp verbinden aan ruimtelijk cultureel erfgoed.

kadeeindhoven.jpg

Klimaat Adaptie Erfgoed in Eindhoven

3 juli 2018
Het ontwerpend onderzoek KAdE, Klimaat Adaptief Erfgoed, richt zich op de ruimtelijke kansen voor erfgoed- en waterbeleving in relatie tot klimaatadaptatie in de regio Eindhoven. Hoe kunnen de cultuurhistorische waarden en groenblauwe structuren meer zichtbaar, toegankelijk en bereikbaar worden gemaakt en tevens bijdragen aan een klimaatadaptieve en gezonde stad?
De regio Eindhoven is booming: niet lang geleden nog uitgeroepen tot de slimste regio ter wereld en vandaag de dag erg in trek bij jong talent, mede vanwege de prettige leefomgeving en landschappelijke kwaliteiten. Maar weinig mensen zijn zich bewust van de belangrijke vormende rol van het water en groen in de ruimtelijke ontwikkeling van de regio met haar lange en rijke sociaaleconomische geschiedenis. Van het ontstaan van nederzettingen op de hoger gelegen gronden tussen beekdalen tot de aanleg van kanalen die strakke rechte lijnen door het landschap hebben getrokken voor een opkomende industriële economie: je moet het weten om het te zien.

Als pilotstad van het overheidsprogramma 'Slimme en Gezonde stad' werkt de gemeente Eindhoven op integrale wijze aan hedendaagse opgaven, zoals gezonde verstedelijking en mobiliteit, klimaatadaptatie en de energietransitie. Juist in een periode waarin er hard aan de stad wordt gewerkt, is het van groot belang om zorgvuldig om te gaan met het collectieve geheugen dat de ruimtelijke structuren in zich dragen. Nu er sterk wordt verdicht in het centrum van Eindhoven, is het letterlijk 'op de kaart zetten' van cultuurhistorisch erfgoedstructuren essentieel voor het werken aan de toekomst van de stad. Cultuurhistorische erfgoedstructuren zijn belangrijke identiteits- en betekenisdragers van de ruimtelijke ontwikkeling, met lange lijnen door de tijd vanuit het verleden naar het heden en de toekomst. Ontwerpers kunnen verrassende nieuwe inzichten en denkrichtingen ontwikkelen voor de versterking van de erfgoed- en waterbeleving in de regio Eindhoven door klimaatadaptieve ingrepen.

Het onderzoeksteam ziet kansen voor cultuurhistorische erfgoedstructuren, zoals natuurlijke waterlopen, historische en mensgemaakte wegen en spoor- en autowegen, als belangrijke identiteits- en betekenisdragers van de ruimtelijke ontwikkeling. Het team werkt toe naar een inspiratieboek 'Klimaatadaptatie & Cultuurhistorie' waarin door middel van ontwerpend onderzoek een methode wordt getoond voor een klimaatadaptieve aanpak vanuit een gebiedsgerichte erfgoedbenadering. Deze aanpak wordt toegelicht aan de hand van vier cultuurhistorische ruimtelijke typologieën en twee casuslocaties in Eindhoven: Fellenoord en het Havenhoofd. Voor dit project werkt het team samen met drie organisaties die binnen de regio Eindhoven een centrale rol innemen ten aanzien van klimaatadaptatie in relatie tot cultuurhistorie: gemeente Eindhoven, Waterschap De Dommel en Erfgoedhuis Eindhoven.

Het ontwerpend onderzoek neemt 2050 als perspectief en schetst daarmee een toekomstbenadering voor klimaatadaptatie en erfgoed in Eindhoven. De uitkomsten van het onderzoek kunnen dienen als input voor de planvorming van lopende trajecten in de binnenstad en omgeving. Bewust wordt hiervoor een brede benadering gekozen, waarbij een gezonde leefomgeving, ruimtelijke kwaliteit en het faciliteren van ontmoetingen tussen mensen onderdeel zijn van een integrale kijk op kansen voor erfgoed en klimaatadaptatie.