stimuleringsfonds creatieve industrie
weert3.png

Anders werken in Weert

19 november 2019
Op 25 juni stond het Stadspark Weert in de schijnwerpers. Als onderdeel van het ontwikkeltraject Anders werken aan stad, dorp en land van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie werkte de gemeente Weert samen met lokale creatieve ondernemers en relevante stakeholders aan een spannende kans voor de stad. Edwin van Uum en Jana van Hummel van bureau UUM en Jop Japenga van Afdeling Buitengewone Zaken (A/BZ) organiseerden samen met 't Lab van Weert een inspiratiedag voor de 'gebiedsbranding' van het park. Doel van de dag was op een co-creatieve manier te werken aan de betekenisgeving van het park.
In het Stadspark Weert komt een geweldige locatie vrij, die de ruïne van een vijftiende-eeuwse burcht en een negentiende-eeuws herenhuis bevat, met karakteristieke historische elementen als een gracht en kasteelmuur. Een tegen de binnenstad aangelegen groene plek, rijk aan cultuurhistorie en vol gebruikspotentie. Ontwerpbureau NOHNIK werkt momenteel aan het ontwerp voor de herinrichting van het park. Aan creatieve bureaus UUM en A/BZ de taak om te inspireren tot samenwerking aan een andere 'laag' van het park: de 'gebiedsbranding'. Hierin richten zij zich niet op de fysieke inrichting van het park, maar op de gebruikerservaring en betekenis. Dit deden zij op een manier van werken die voor hen juist niet ánders, maar vanzelfsprékend is: samen met en voor de gebruiker. 't Lab van Weert, onder andere bestaande uit enthousiaste cultuurambtenaren van de gemeente, hoopt hiermee de verbinding tussen het stadslab, de gemeente en de lokale samenleving te versterken. Een verbinding tussen de systeemwereld en de leefwereld.

stap 1: co-creatie doe je samen
't Lab van Weert zet zich in om creatieven uit de stad mee te laten denken aan ruimtelijke, economische en sociale vraagstukken. Voor de opgaven rond het Stadspark benaderden zij professionals met een culturele of marketingachtergrond. Co-creatie krijgt echter pas betekenis wanneer dit wordt gedaan met de lokale belanghebbende partijen rond een plek. Dus bracht het lab samen met UUM en A/BZ in kaart welke lokale partijen relevant zijn om bij de opgave te betrekken. Dit leverde een mooi palet aan mensen op – ondernemers uit de binnenstad, de wijkraad van de aangrenzende wijk, het verzorgingstehuis grenzend aan het park en ambtenaren van de afdeling ruimte van de gemeente.

stap 2: verhalen delen
Wat wordt het verhaal van het nieuwe Stadspark? De dag startte met het delen van de verschillende verhalen van het park. Om voeling te krijgen met het onderwerp en zich te verplaatsen in de mogelijke gebruiker, namen de deelnemers voorafgaand aan de inspiratiedag gefilmde interviews af over persoonlijke herinneringen en dromen over het park. Al was dit voor enkele deelnemers wat spannend en onwennig, er kwamen leuke verhalen uit voort. Zo zagen we een oudere man die elke dag met veel liefde de eendjes voert, een carnavalsvereniging die met veel moeite een barbecue organiseerde en een kind dat op avontuur ging in de kasteelruïne. Ook het verhaal van de historische betekenis van het park en de burcht voor de stadswording van Weert werd kleurrijk verteld door de archeoloog van de gemeente. De eerste stap van uitwisseling tussen verschillende partijen was gezet.
weert2.png

stap 3: waarden bepalen
Uit de verhalen destilleerden de deelnemers kernwaarden middels een interactieve oefening over omgevingskwaliteit. In groepjes maakten ze keuzes over het gebruik, de beleving en de toekomstwaarde van het nieuwe park. Er ontstond goede discussie én overeenstemming over de kernwaarden. Het was overduidelijk: de Weertenaar is trots op stad en stadspark! Gemeenteambtenaar én lokale stakeholder konden elkaar hier heel goed vinden. Zij vonden de eigenheid, voornamelijk door de rijke cultuurhistorie van de plek, belangrijk. Ook blijkt flinke behoefte aan meer reuring en ontmoeting in het park. Tijd om samen aan de slag te gaan dus!

leren door te doen
De ontwerpers van UUM en A/BZ geloven in 'leren door te doen' en willen voorkomen dat plannen te lang van achter het bureau worden ontwikkeld. In elke fase van een ontwikkeltraject kan de eindgebruiker worden betrokken bij de te maken keuzes. Participatief en co-creatief ontwerpen gaat verder dan een handvol betrokken buurtbewoners een keuze uit scenario's voorleggen. Juist als een plan nog alle kanten op kan, is het zaak verschillende perspectieven te raadplegen. De ervaring leert dat dit veel oplevert – betrokkenheid en eigenaarschap, maar ook kennis en kunde. De deelnemers hebben deze middag dan ook direct ideeën in actie omgezet!

stap 4: ideeën testen
Elke groep formuleerde een brandingsstrategie en manieren hoe deze tot uiting kunnen worden gebracht. Ze maakten daar prototypes van, om vervolgens direct in het park te testen – een snel experiment! Elk groepje deed dat anders. Zo zijn er 'conversation pieces' gemaakt om belangrijke onderwerpen bespreekbaar te maken. Een groepje wilde met het park de trots van de Weertenaar aanspreken en trok het park in om ideeën te valideren en aan te laten vullen door voorbijgangers. Een ander groepje had een concreter plan: een parkagenda waarop Weertenaren verschillende activiteiten kunnen plaatsen, wat zou moeten leiden tot ontmoeting en uitwisseling. Voordat dit idee in detail werd uitgewerkt werd een 'paper prototype' gemaakt, om zo snel mogelijk de aannames achter het principe te testen. Door gewoonweg met een grote, kartonnen kalender de buurt in te trekken en aan voorbijgangers te vragen deze in te vullen, haalden ze veel interessante inzichten op over vorm en invulling van een parkagenda.

weert1.png

resultaten
De aanpak op de inspiratiedag was vraaggericht, om in gezamenlijkheid tot een eerste plan voor de 'gebiedsbranding' van Stadspark Weert te komen, waar de gebruiker invloed op heeft. Het resultaat was dan ook zowel procesmatig als inhoudelijk.

Enerzijds heeft de dag bijgedragen aan het bouwen van een brug tussen gemeente, stadslab, lokale creatieve ondernemer en directe buren van het park. Iedereen begon de dag, ondanks de voor sommigen wat onwennige setting, met een open en enthousiaste houding. Door verhalen en dromen te delen, door ieders belang te bespreken en door samen naar oplossingen te zoeken, ontstond grote betrokkenheid. Het direct aan de slag gaan maakte het verschil – het doorbreken van het veelvoorkomende overleggen rond een tafel en gewoon samen te dóen, met mensen die elkaar niet kennen. De behendigheid van creatievelingen om ideeën om te zetten in beeld droeg hier enorm aan bij. Anderzijds heeft deze interactieve manier van werken geleid tot interessante en bruikbare input, waarmee 't Lab van Weert verder kan werken. Zowel de kruisbestuiving tussen de deelnemers als de gesprekken met de mensen in en om het park leidde tot mooie inzichten en concrete vervolgstappen.

Tekst: Jana van Humme (UUM|Unlimited Urban Management) en Jop Japenga (Afdeling Buitengewone Zaken)

Lees ook:
Creatieve sessie Stadstuin Potmarge, Leeuwarden