stimuleringsfonds creatieve industrie
dummy
Urban Lab Ghana
Ghana1.jpg

Regeling Architectuur Open oproep

Urban Lab Ghana

2016
Ningo Prampram – Geplande stadsuitbreiding in de stadsregio Accra

De groei van Accra is een bron van zorg: het is in dertig jaar tijd uitgegroeid van een stad met een doorsnee van tien kilometer tot een doorlopende stedelijke agglomeratie die zich over meer dan zestig kilometer langs de kust uitstrekt. Met een duizelingwekkend groeipercentage van 4,6 procent per jaar zal de bevolking naar verwachting groeien van 2,5 miljoen in 2011 naar 4,2 miljoen in 2020. In Accra is het tempo van de speculanten dat van de planners voortdurend voorgebleven, met als gevolg ernstige overstromingen, dagelijks vastlopend verkeer en in veel delen van de agglomeratie een gebrek aan basisvoorzieningen en –diensten.

Goede ruimtelijke planning en ondersteuning bij het ontwerpen heeft directe invloed op het vermogen van de gemeenten om de bestaande uitdagingen het hoofd te bieden en leefbaarder en veerkrachtiger stadsdelen te laten ontstaan.

Op initiatief van UN Habitat is een National Priority Project gestart dat voorziet in een uitbreiding van Accra in het aangrenzende district Ningo-Prampram. Zowel de lokale als de landelijke overheid – en de privésector – toont veel belangstelling voor het plan en ondersteunt de voortgang ervan naar implementatie. Daarvoor zijn een stuurgroep met een mandaat tot goedkeuring en een ontwikkelingsinstantie in het leven geroepen die belast zijn met de implementatie van het plan. Het Ghanees-Nederlandse planologische team, bestaande uit stedenbouwkundigen, landschapsontwerpers en deskundigen op het gebied van water en infrastructuur, helpt voortbouwen op dit momentum en werkt mee aan het ontwerp van de stadsuitbreiding van Nongo Prampram, die een areaal omvat van ongeveer 100 km lengte. In de toekomst moet ze een aanzienlijk deel van de bevolkingsgroei kunnen opvangen zoals die voor de agglomeratie Accra is voorspeld.

Een stadsuitbreiding plannen voor naar schatting 1 tot 1,5 miljoen mensen is een opgave die het directe menselijke voorstellingsvermogen te boven gaat. Een stad van een dergelijke omvang kan men niet ontwerpen. Maar het is wel mogelijk de basissystemen te installeren die een stad in staat stellen geleidelijk te groeien. Voor de geplande stadsuitbreiding in Ningo Prampram is dan ook gekozen voor een aanpak die bestond uit drie hoofdaspecten: 1) Op welke wijze is het mogelijk het grootste risico – dat van regelmatige overstromingen – systematisch in te perken? 2) Hoe kan een systeem van basisvoorzieningen worden ontwikkeld dat gaandeweg kan rijpen en dat relatief eenvoudig te begrijpen en beheren is? Hoe kunnen de vaak beperkte ideeën van 'newtownisme' worden vermeden en kan er ruimte worden gemaakt voor groei en geleidelijke rijping als integraal onderdeel van stadsontwikkeling? Een veelomvattend plan maken werkt nooit als het niet lokaal geworteld is. In dialoog met lokale planologen en vertegenwoordigers van de gemeente en aan de hand van bezoeken ter plekke heeft het ontwerpteam de sleuteldoelstellingen van het plan vastgesteld. In deze gesprekken is duidelijk geworden dat het creëren van een breed draagvlak van essentieel belang is om het plan van de grond te krijgen. De laatste tijd ligt de focus daarom – behalve op de verfijning van het plan – vooral op het activeren van alle sleutelspelers in het proces, van de lokale belanghebbenden tot de president van Ghana. Tot nu toe heeft dit op alle politieke niveaus succes. De volgende stap is het vinden van draagvlak bij de lokale bevolking en het aantrekken van investeringen zowel uit de privésector als van mondiale instellingen. Dit is een nog veel grotere uitdaging, maar wel essentieel voor een planning waarin mensen worden betrokken.

Team:
Markus Appenzeller – MLA+, mlaplus.com
Eric Frijters – Fabric, fabrications.nl
Martin Knuijt – OKRA, okra.nl
Daan Roggeveen – MORE ARCHITECTURE, more-architecture.com
Ingeborg Thoral – MIXST URBANISME, mixst.nl
Ghana3.jpg
Ghana2.jpg

meer toekenningen

anneschneider.jpeg

Regeling Architectuur Startsubsidie

How to Live Together: Experiments in Communal Living

Anne Schneider, 2021

€7.500
Anne Schneider richt zich met het project 'How to Live Together: Experiments in Communal Living' op het onderzoeken van verschillende vormen van gemeenschappelijk wonen door de tijd heen. Voortbouwend op het werk 'Communes in the New World' van O.M. Ungers, verzamelt Schneider in een startfase allerlei experimenten van over de hele wereld. Dit werkt ze vervolgens uit tot een encyclopedisch onderzoek dat de architectonische plattegrond behandelt als een uitdrukking van radicale en ontwrichtende sociale ideologieën: van celibataire kloosters tot polygame communes. In dit onderzoek benadert Schneider architectuur als een vorm van ideologische uitdrukking en worden gemeenschappelijke leefgewoonten bevraagd, reflecterend op thema's als sociale normen en eigendom van onroerend goed. Het resultaat van de startfase bestaat uit een website en een gedrukte en digitale catalogus met foto's, plattegronden en beschrijvingen. In de startfase wordt tevens toegewerkt naar het vervolg van het project, dat zal leiden tot de publicatie van een boek waarin het gehele onderzoek wordt omvat. De publicatie dient als praktische referentie voor studenten en professionals, en een inspiratie voor iedereen die op zoek is naar een alternatief voor eengezinswoningen of stedelijke studioappartementen. Voor dit onderzoek werkt de aanvrager samen met onder andere het Ungers Archive, architectuurhistoricus Erica Naginski (Harvard GSD) en oud-communebewoner en fotograaf Roberta Price.
insideoutside.jpeg

Regeling Architectuur Startsubsidie

Bioreceptive Textile Nurseries

Inside Outside BV, 2021

€7.500
'Bioreceptive Textile Nurseries' is een onderzoek van Inside Outside naar de ontwikkeling van circulaire, bioreceptieve textielen waarop levende organismen zich kunnen vestigen. De materiaalconsistentie, chemische samenstelling en microgeometrie moeten ervoor zorgen dat er een nagenoeg zelfstandige plantaardige laag op de oppervlakte wordt ontwikkeld. Dit nieuwe flexibele textiel kan worden gebruikt voor toepassingen in gebouwen en vormt daarmee een alternatief op de bestaande meerlaagse, en onderhoudsrijke, groene wandsystemen. Tijdens de startfase wordt er toegewerkt naar een proof-of-concept, waarbij onderzoeksvragen worden verkend in samenwerking met experts op het gebied van garen, textielproductie, plantbiologie en de afvalketen binnen de landbouwsector. Hieruit volgen de ontwerpkaders en optimale biocompabilitiet van basismaterialen en productietechnieken met micro-organismen voor de ontwikkeling van vergelijkbare prototypen. Het beoogde resultaat is de ontwikkeling van een levend, flexibel, bioreceptief textielprototype dat zowel buiten als binnen kan worden ingezet. Voor het project werkt de Inside Outside samen met BlueCity Lab, en Scape Agency. Daarbij worden samenwerkingen verkend met Materials Experience Lab van de TU Delft, het TextielLab, onderzoekscentrum HKrita, Sioen Industries en een expert op het gebied van microbiologie.
vangeestarchitectuurhistorie.jpeg

Regeling Architectuur Startsubsidie

Post65.nl

Van Geest Architectuurhistorie, 2021

€7.475
'Post65.nl' betreft een onderzoeksproject naar hoe een website over Post 65, de gangbare term voor erfgoed uit de periode 1965-1990, zou kunnen worden opgezet. Architectuurhistoricus Joosje van Geest ziet dat er bij verschillende partijen een behoefte is aan een overzicht van bestaande initiatieven alsook aan kennisdeling. Tijdens de startfase wil de aanvrager toewerken naar een inhoudelijk plan voor een breed platform met een financieel en langetermijnplan voor aanleg en onderhoud van de website. Naast agendering en kennisdeling, om meer begrip te krijgen van Post-65, wil de website ook bijdragen aan de ideevorming over wat te doen met het Post-65-erfgoed. Niet alleen de vraag: wat hebben we eigenlijk? Maar ook: wat moet je ermee? Hiervoor wil Van Geest de volgende vragen onderzoeken: 'Welke structuur, welke opzet dient een dergelijke website te hebben?', en 'Welke partijen zijn nodig?'. Er wordt aan de hand van een reeks gesprekken onderzocht wat de precieze vraag en behoeftes zijn van verschillende gemeenten, instanties en wat voor soort platform zinvol zou zijn om te maken. Bestaande sites en ervaringen worden bestudeerd en besproken. De aanvrager wordt bijgestaan door RCE, INTI, TU Delft en een nog op te zetten adviescommissie met experts vanuit verschillende gemeenten.
birgittelouisehansenarchitect.jpeg

Regeling Architectuur Startsubsidie

VOICES

Birgitte Louise Hansen, Architect, 2021

€7.500
'VOICES' is een onderzoeksproject van architect Birgitte Louise Hansen waarin het reflectieve en ervaringsgerichte gesprek met honderd jonge, vrouwelijke architecten over het zijn van, denken en handelen als een architect in verschillende delen van de wereld centraal staat. Het project kaart drie interessegebieden aan: genderhistorie en -perspectieven, het gesprek over de architectuurdiscipline en de definitie van (vrouwelijke) rolmodellen, inclusie en cross-culturele studies. Het onderzoek draagt bij aan de verdere bewustwording van de invloed van gender in architectuur en hoe deze een rol speelt in de definitie van wat een architect is en doet. Voor het project gaat Birgitte Louise Hansen in gesprek met vrouwen die voormalige studenten van haar aan de architectuuropleiding van de TU Delft zijn. Zij kiest voor deze groep om het bredere perspectief van hoe vrouwelijke architecten functioneren binnen hun beroepsveld in kaart te brengen. De startfase bestaat uit het definiëren van een geschikt en inclusief analytisch raamwerk, contact leggen met de deelnemers en het ontwikkelen van een database, een pilotstudie met de betrokkenheid van acht tot tien vrouwen en het uitwerken van het onderzoeksvoorstel. Met deze basis werkt de aanvrager in een latere fase toe naar een serie teksten over het werk- en gedachteveld van de honderd vrouwelijke architecten; de basis voor een fysieke en digitale expositie die zij samen met hen vormgeeft. Parallel hieraan produceert Birgitte Louise Hansen een conferentie en collectieve publicatie en tuigt zij een netwerk van diverse vrouwelijke stemmen binnen het architectuurveld op.
sghoogerheide.jpeg

Regeling Architectuur

SALMONA: THE ARCHIVE

S.G. Hoogerheide, 2021

€7.200
Het Rogelio Salmona archive in Bogota bevat ongeveer dertigduizend documenten met zowel uitgevoerd als niet gerealiseerd werk van de Colombiaanse architect Rogelio Salmone. Het totale bestand bestaat uit schetsmateriaal, projecttekeningen, opgenomen lezingen en de persoonlijke verhalen van werknemers, collega's en vrienden van de architect. De inhoud van het archief bevat kwetsbaar materiaal dat zonder de juiste digitalisering of conservatie binnen afzienbare tijd kan vergaan. Onderzoeker en curator Sven Hoogerheide heeft, samen met architecten Pablo Forero en Federico Ortiz, toegang gekregen tot het archief om het ongepubliceerde oeuvre breed publiektoegankelijk te maken en de inhoud te conserveren en te cureren. Met het ontdekte materiaal worden verschillende sporen van internationale uitwisseling gezocht tussen het werk van Salmona in Colombia en de Nederlandse architectuurpraktijk die met name ligt in de verbinding met de Amsterdamse School. Het selectieproces wordt ingericht aan de hand van vier hoofdthema's die tevens het narratief bepalen voor het vervolg en handvaten bieden voor het identificeren van de kruisverbanden tussen Colombia en Nederland. De vier thema's zijn: Architectuur en samenleving, Geschiedenis en geheugen, Omgeving en compositie, en Ambacht en materialen. Tijdens de startfase wordt een eerste zoektocht gedaan in het materiaal en worden de lijnen verder gedefinieerd. Het doel is om uiteindelijk een reizende tentoonstelling te maken inclusief een publicatie. Voor dit project werkt het kernteam samen met Poiesis Media en Ekoomedia.
loader

het fonds

subsidies

actueel

sciaankondigingwebsite.gif
Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie publiceert vandaag het digitale publieksjaarverslag 2020. Het jaar 2020 was nog maar net begonnen of de covid-19-crisis brak uit met onzekerheden voor velen i... meer >
secretariaatvanuithuisweb.jpg
Onder de huidige omstandigheden probeert het Stimuleringsfonds een stabiele factor te zijn voor het veld, de basisregelingen zo goed als mogelijk door te laten lopen en bereikbaar te zijn. Myrthe Kram... meer >
loader
loader
loader