stimuleringsfonds creatieve industrie

context

Het symposium Leeromgeving van de toekomst 2018 vond plaats in het kader van het gelijknamige ontwikkeltraject.

Bekijk hier de twaalf projecten die lopen binnen dit ontwikkeltraject.

chk1031.jpg

Terugblik symposium Leeromgeving van de Toekomst 2018

19 juni 2018
Op donderdag 31 mei vond in Villa Jongerius in Utrecht het door het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie georganiseerde symposium Leeromgeving van de Toekomst 2018 plaats. Als onderdeel van het ontwikkeltraject met dezelfde naam gingen het afgelopen jaar twaalf projecten van start, waarin ontwerpers samen met mbo-instellingen werken aan huisvestingsvraagstukken voor het toekomstige beroepsonderwijs.
Vertegenwoordigers van alle projecten, zowel van de mbo-instellingen als de hieraan gekoppelde ontwerpers, kwamen tijdens het symposium samen om de projecten voor te stellen en hun methoden en ervaringen tot nu toe te delen. De onderzoeken focussen op uiteenlopende vraagstukken, van hoe om te gaan met onderwijs dat steeds meer buiten het klaslokaal plaatsvindt, tot hoe je studenten uitdaagt om over de grenzen van het eigen vakgebied heen te kijken. Gerangschikt in drie deelsessies werden de plannen gedeeld en becommentarieerd: ‘voorbij de kaders van het klaslokaal’, ‘collectief leren en ontwikkelen’ en ‘schoolgebouwen die meebewegen’.

De rode draad door de middag vormt de uitwisseling tussen ontwerp en onderwijs. Met een ruimtelijke blik wordt in de door de onderwijsinstellingen aangedragen casussen telkens een combinatie gezocht tussen onderwijsvernieuwing en de onderwijsomgeving. En omdat het ontwerpend onderzoek betreft, worden veel ideeën zoveel mogelijk direct in de praktijk getest.
chk1013.jpg
Jetske van Oosten (programmaleider Actieagenda Ruimtelijk Ontwerp van het Stimuleringsfonds) heet de bezoekers welkom en vertelt meer over het traject Leeromgeving van de Toekomst.
chk1089.jpg
In de sessie 'voorbij de kaders van het klaslokaal' komt onder andere de vraag aan bod hoe de leeromgeving de samenwerking tussen verschillende opleidingen kan faciliteren.

“Here’s a tosti, let’s talk about things differently”


voorbij de kaders van het klaslokaal
In de sessie ‘voorbij de kaders van het klaslokaal’ draait het om de groeiende behoefte aan multidisciplinair opgeleide mbo-ers. Hoe kan de leeromgeving het interdisciplinair beroepsonderwijs maximaal ondersteunen? Het Albeda, een van de grootste ROC’s van Nederland, wil met een gezamenlijk Innovatie Lab voor alle opleidingen één plek creëren waar innovatie en experiment centraal staat. Om op een informele manier met de studenten in gesprek te komen, introduceerden de ontwerpers (Afdeling Buitengewone Zaken en Staalslagerij) als eerste stap in het onderzoek een tosti-balie in de school; een hands-on benadering die illustratief is voor veel projecten. Het Drenthe College, in samenwerking met Frank-Jan van Lunteren en Caro van Dijk onderzoekt hoe je een fysieke omgeving zou kunnen ontwerpen voor het netwerk van studenten, eindgebruikers en experts die samengebracht worden in het practoraat zorg & technologie. Hoe kan deze omgeving de onderzoekende houding bij de studenten stimuleren? Omdat veel onderzoeken zich nog in de beginnende fase bevinden, wordt in veel gevallen nog nagedacht over de precieze formulering van de onderzoeksvraag. Wat desalniettemin opvalt is dat in alle plannen de student steeds meer centraal komt te staan.

chk1260.jpg
De ontwerpers van Afdeling Buitengewone Zaken en Staalslagerij werken aan het project Buiten de kaders van het klaslokaal met Albeda College.
chk1121.jpg
Caro van Dijk en Frank-Jan van Lunteren over hun onderzoek Collectief leren en ontwikkelen in samenwerking met het Drenthe College.

“Het gaan niet alleen om gezamenlijke kennis, maar ook om gedeelde resources”


collectief leren en ontwikkelen
De sessie ‘collectief leren en ontwikkelen’ draait om de vraag hoe het vakmanschap van de toekomst eruit ziet. House of Logistics van het ROC Amsterdam heeft als doel om de logistiek vakman van de toekomst te werven en op te leiden voor bedrijven in de regio. Samen met drie ontwerpers wordt het scenario van een klein schoolgebouw in combinatie met een reeks mobiele containers op locatie bij bedrijven onderzocht. Hierin wordt ‘harde’ kennis onderwezen, maar ook door middel van ruimtelijke prototypes onderzocht hoe ‘zachte’ eigenschappen als nieuwsgierigheid en betrouwbaarheid onderwezen kunnen worden. Net als de andere ontwerpend onderzoeken in deze sessie, draait het onderzoek om fundamentele vragen: Waar, hoe en van wie leren we? En hoe zeer kun je je openstellen voor bedrijven en andere delen van de maatschappij, als je ook een veilige leeromgeving wil scheppen?

chk1137.jpg
Pieter Stoutjesdijk, Simon van der Linden en Elsbeth Ronner presenteren het onderzoek Mobiele leeromgeving dat ze uitvoeren in samenwerking met House of Logistics.
chk1073.jpg
In de sessie 'collectief leren en ontwikkelen' blikt Janine Huizenga (Hoofd Interactie, Media en Design aan de KABK Den Haag) terug op de resultaten van het interdisciplinaire KABK Research Lab not another brick in the wall.

“De hut is te groot”


schoolgebouwen die meebewegen
De sessie ‘schoolgebouwen die meebewegen’ richt zich op de flexibiliteit van huisvesting. Hoe kunnen gebouwen in de toekomst meebewegen met nieuwe ontwikkelingen in het onderwijs, de beroepspraktijk en de maatschappij? Hierin zijn scholen met verschillende opgaves vertegenwoordigd, van scholen in krimpregio’s die te klein zijn geworden voor hun huisvesting, tot scholen die juist te krap in hun vel zitten. Een achterliggende kwestie die deze scholen verbindt is de zoektocht naar de manier waarop leren en de beroepspraktijk samengebracht kunnen worden. Het Friesland College zet bijvoorbeeld al langer in op praktijkroutes, waarbij het gehele onderwijs wordt aangeboden in de praktijk. Maar hoe behoud je je identiteit als de school verspreid wordt over allerlei praktijklocatie? Is een eigen gebouw überhaupt nog wel noodzakelijk?

chk1079.jpg
Citaverde College vertelt over de hun huisvestingsopgave tijdens de sessie 'Schoolgebouwen die meebewegen'.
chk1181.jpg
Madeleine Maaskant (Directeur van de Academie van Bouwkunst in Amsterdam) vraagt de aanwezigen welke ontwerpmethodieken die de revu passeren hen aanspreken en waarom.

voorbij bestaande barrières
Hoewel de projecten in drie thematische sessies verdeeld zijn, valt op dat alle ontwerpers met alle drie de thema’s bezig zijn, en de grens niet zo hard getrokken kan worden. Nadenken over de toekomst van het onderwijs en zijn huisvesting raakt nu eenmaal aan verschillende, parallelle uitdagingen. Ook is duidelijk dat in het relatief prille stadium waarin de onderzoeken verkeren, er vooral vragen gesteld worden, en nog niet zoveel antwoorden geformuleerd zijn. Toch was Nihat Yilmaz, beleidsmedewerker bij de mbo-raad en samenwerkingspartner bij de open oproep flexibiliteit van de leeromgeving aangenaam verrast door de creativiteit en de vernieuwing in de projecten. ‘De kwaliteit van de projecten toont de kracht van onze ontwerpsector’, aldus Yilmaz. Ter aanvulling merkt Dhoya Snijders, projectleider Lang Leven Leren bij Stichting Toekomstbeeld der Techniek, op dat hoewel de meeste projecten vertrekken van een pessimistisch toekomstbeeld, waarin mensen opgeleid worden voor banen die wellicht straks niet meer bestaan, geen enkel plan hierin bleef hangen. Alle sessies bruisen van ideeën en voorbeelden hoe het ook anders kan, hoe bestaande barrières afgebroken kunnen worden en nieuwe kansen realiteit kunnen worden, om samen de school van de toekomst te bouwen.

chk1302.jpg
Jetske van Oosten in gesprek met Nihat Yilmaz van de MBO-raad, tijdens de afsluiting van het symposium.
chk1339.jpg
Dhoya Snijders, projectleider Lang Leven Leren bij Stichting Toekomstbeeld der Techniek, is enthousiast over de energie die uit de onderzoeken spreekt.
chk1278.jpg
Tijdens de afsluitende borrel wordt er nagesproken en worden nieuwe contacten gelegd.

Foto's: Mohamed Najah
Tekst: Sereh Mandias

gerelateerd:

x
schoolgebouwen
x
onderwijsconcepten
pixel1web_th.jpg

School Around: Pencil vs pixel, het lokaal van de toekomst

Designonderzoek test de toekomst van het klaslokaal. Hoe ziet de onderwijsomgeving van de toekomst er uit, nu technologische ontwikkelingen elkaar zo rap opvolgen? Pencil vs Pixel geeft een alternatie... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
CHK9811web_th.jpg

De Stad als Onderwijsomgeving

Hoe ziet het middelbaar beroepsonderwijs van de toekomst eruit en welke ruimtelijke vertalingen dienen hiervoor te worden gemaakt? Welke kansen biedt de stad bij deze onderwijsvernieuwing? Deze vragen... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
MakingSchoolwebsite_th.jpg

Making School op Dutch Design Week

De expositie Making School onderzocht de toekomst van het beroepsonderwijs voor jongeren. Voor welke beroepen worden de huidige en volgende generaties studenten opgeleid? En welke leeromgeving en leer... meer >
schoolgebouwenmakersonderwijsonderwijsconceptenprofessionalisering docenten
schoolaroundlarge899341_th.jpg

School Around: School around gaat van start!

Op 21 mei 2015 is School Around officieel van start gegaan met project Pencil vs. Pixel. Tweedejaars mbo-studenten krijgen de komende twee maanden les in een speciaal ontworpen klaslokaal en maken geb... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
kb5MVH4934kopieweb_th.jpg

School College op Dutch Design Week

De emancipatie van de MBO leerling stond centraal in het [http://stimuleringsfonds.nl/nl/onderwijs/school_college/ School College], dat het Stimuleringsfonds organiseerde tijdens de Dutch Design Week.... meer >
schoolgebouwenmakersonderwijsonderwijsconcepten
overleeromgevingvandetoekomstnieuwsberic_th.jpg

Over Leeromgeving van de toekomst

In het ontwikkeltraject Leeromgeving van de toekomst werken ontwerpers samen met onderwijsinstellingen aan concrete huisvestingsvraagstukken voor toekomstgericht beroepsonderwijs. ... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
flextestrocmaquette2web_th.jpg

Verbindingen tussen onderwijs, praktijk en maatschappij

Ivo Dassen, hoofd huisvesting van het CITAVERDE College, windt er geen doekjes om. Volgens hem is het gebouw in Roermond dat is voorgedragen als casus voor de [http://stimuleringsfonds.nl/nl/subsidies... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
jeeigenganggaan_th.jpg

Gebruikers als goede raadgever

Het Drenthe College, waaraan Pia Niemeijer als adviseur Practoraat Zorg & (Sensor) Technologie is verbonden, staat bekend als een onderwijsinstelling die al ver gevorderd is met denken over de vraag h... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
bekendmakingselectieinterdisciplinairele_th.jpg

Selectie Open Oproep De interdisciplinaire leeromgeving

Met de Open Oproep De interdisciplinaire leeromgeving riep het Stimuleringsfonds (interieur)-architecten, (interaction) designers en (digitale) makers op om samen met vier mbo-instellingen de ontwerpo... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
budafabriekweb_th.jpg

Vijf modellen voor een nieuwe ambachtsschool

Het ambacht mag de laatste jaren in creatieve kringen steeds meer aandacht krijgen, voor een grotere toestroom naar het ambachtsonderwijs heeft dat niet gezorgd. Sterker nog, het MBO kampt met dalende... meer >
schoolgebouwenmakersonderwijsonderwijsconcepten
hmcworkshop15web_th.jpg

Je eigen gang gaan: Leerlingen bouwen mee aan flexibele school

Leerlingen van het Vathorst College in Amersfoort en het Hout en Meubileringscollege in Amsterdam werken samen met twee ontwerpers aan flexibele units die hun schoolgebouw laten meebewegen met de tijd... meer >
schoolgebouwenmakersonderwijsonderwijsconcepten
placeholder.gif

Oproep aan mbo-instellingen | Leeromgeving van de toekomst

In het ontwikkeltraject Leeromgeving van de toekomst werken onderwijsinstellingen samen met ontwerpers aan huisvestingsvraagstukken voor toekomstgericht beroepsonderwijs. In de zomer van 2017 riep het... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
openoproepdeinterdisciplinaireleeromgevi_th.jpg

Open Oproep De interdisciplinaire leeromgeving

Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie nodigt ontwerpers uit deel te nemen aan een ontwerpend onderzoekstraject gericht op de leeromgeving van interdisciplinair beroepsonderwijs, in samenwerking me... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
openoproepflexibiliteitvandeleeromgeving_th.jpg

Open Oproep Flexibiliteit van de leeromgeving

Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en de MBO Raad nodigen stedenbouwkundigen, architecten, ontwerpers en (digitale) makers uit om samen met een mbo-instelling te werken aan nieuwe strategische ... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
openkaartatelierproenicsadviseursweb_th.jpg

Selectie Open Oproep Flexibiliteit van de leeromgeving

Met de Open Oproep Flexibiliteit van de leeromgeving nodigden het Stimuleringsfonds en de MBO Raad stedenbouwkundigen, architecten, ontwerpers en (digitale) makers uit voorstellen in te dienen gericht... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
agoraalsbasis_th.jpg

Agora als Basis

Anne Makkink, Alex van de Beld en Ronald van Asselt slaan de handen ineen voor een ontwerpend onderzoek naar een circulair huisvestingsbeleid voor de vastgoedportefeuille van het Friesland College.... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
x11web1_th.jpg

Creatieve werkplaats als leeromgeving

X11 – een VMBO en HAVO school voor media en vormgeving in Utrecht - voert in samenwerking met Studio Makkink&Bey een ontwerpend onderzoek uit met als doel het ontwikkelen van een actieve leergemeens... meer >
schoolgebouwenmakersonderwijsonderwijsconcepten
houseoflogisticsweb_th.jpg

Mobiele Leeromgeving

House of Logistics heeft als missie de logistiek vakman van de toekomst op te leiden. Om dit te kunnen bereiken moeten onderwijs en bedrijfsleven intensief samenwerken. Hoe kan de flexibilisering van ... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
beeld3_th.jpg

De student aan het roer

Binnen de ICT opleidingen van Scalda College in Zeeland is het hybride gedachtegoed – verwevenheid van onderwijs en beroepspraktijk - leidend. Zo werken studenten in bedrijfsmatige leeromgevingen - ... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
practoraatzorg_th.jpg

Collectief leren en ontwikkelen

Het Practoraat Zorg&(Sensor)Technologie is een samenwerkingsverband van het Drenthe College, Hanzehogeschool Groningen, provincie Drenthe en Gemeente Assen. Het betreft een onderzoeks- en opleidingsce... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
loader