stimuleringsfonds creatieve industrie
knipselweb.jpg

Linked Open Data biedt grenzeloze mogelijkheden

9 juli 2019
Er zijn steeds meer collecties online beschikbaar met een schat aan informatie over ons erfgoed. Denk aan de rijkdom van de collecties van archieven, musea, bibliotheken en andere erfgoedorganisaties. Daarmee zijn allerlei interessante toepassingen denkbaar, vooral als je informatie uit verschillende collecties samenbrengt. Dit is te bereiken met Linked Open Data. Wilbert Helmus van het Netwerk Digitaal Erfgoed legt uit hoe en wijst op HackaLOD 2019, een hackaton waarin deelnemers in 24 uur een creatieve toepassing maken met culturele datasets in Linked Open Data.
Zo kan er bijvoorbeeld leermateriaal worden ontwikkeld met foto's, audiovisueel materiaal en boeken over een bepaald onderwerp. De leerlingen kunnen dit online bekijken, de boeken lenen in de bibliotheek en op YouTube bijbehorende beelden en muziek vinden. Een ander voorbeeld is een virtual reality toepassing waarin een bepaalde locatie in heden en verleden wordt getoond, met verwijzingen naar allerlei achtergrondinformatie. De mogelijkheden zijn in principe grenzeloos en we kunnen nog lang niet voorzien wat er allemaal kan. De grondstoffen hiervoor liggen in de digitale erfgoedcollecties.

combineren van informatie
Wie dergelijke toepassingen wil maken, zal merken dat digitaal erfgoed op dit moment vaak versnipperd wordt aangeboden. Je moet de informatie over een onderwerp moeizaam bij elkaar zoeken bij verschillende websites en bronsystemen, met steeds andere datastructuren, zoekingangen en presentatiewijzen. Dat staat het actieve gebruik ervan in de weg. Hier wil het Netwerk Digitaal Erfgoed verbetering in brengen. We willen bereiken dat informatie gemakkelijk te combineren is, zonder dat je last hebt van de grenzen tussen collecties en instellingen. Bijvoorbeeld alle beschikbare informatie over Vincent van Gogh: zijn kunstwerken bij verschillende musea, boeken over hem bij de bibliotheek, onderzoeken naar hem bij onderzoeksinstellingen, foto's en brieven bij diverse archieven, informatie over de plaatsen waar hij gewoond heeft etc. Dit is te bereiken met de techniek van Linked Open Data.
vincentvangoghselfportraitwithgreyfeltha.jpg
Zelfportret met grijze vilten hoed door Vincent van Gogh (1887) Wilbert Helmus, Netwerk Digitaal Erfgoed

Linked Open Data
Een belangrijke bouwsteen voor Linked Open Data is het gebruik van gemeenschappelijke 'terminologie' bij het beschrijven van erfgoed. Daarmee wordt bedoeld dat je informatie op een gestandaardiseerde manier beschrijft en dat je dat zo doet dat een geautomatiseerd systeem het kan interpreteren. Om Vincent van Gogh aan te duiden, gebruik je bijvoorbeeld de gestandaardiseerde identifier van Wikidata. Op vergelijkbare manier gebruik je zo veel mogelijk gestandaardiseerde aanduidingen voor personen, plaatsen, onderwerpen enz. Vervolgens maak je deze informatie in Linked Open Data formaat online beschikbaar, zodat iedereen het kan gebruiken.

Als dit in verschillende collecties gehanteerd wordt (dus in de musea, archieven, bibliotheken, onderzoeken), kan een geautomatiseerd systeem herkennen dat deze informatie verband met elkaar houdt, omdat het steeds over Vincent van Gogh gaat.

HackaLOD 2019
Op 29 en 30 november 2019 is er een zogeheten HackaLOD. Dit is een hackaton waarin deelnemers worden uitgedaagd om in 24 uur een creatieve toepassing te maken met culturele datasets in Linked Open Data. Tijdens een afsluitend symposium worden de resultaten gepresenteerd en worden de winnaars gehuldigd. De datasets voor dit evenement kunnen ook gebruikt worden voor projecten in het kader van de regeling Digital Heritage x Public. Houd de website van het Netwerk Digitaal Erfgoed in de gaten als je wilt deelnemen of op het symposium wilt komen. Of kijk ter inspiratie naar de informatie over HackaLOD 2018.

Netwerk Digitaal Erfgoed
Archieven, musea, bibliotheken en andere erfgoedorganisaties werken sinds 2015 samen om het gebruik van digitaal erfgoed te vergroten en te vergemakkelijken. Dat doen ze in het Netwerk Digitaal Erfgoed, met als doel om digitaal erfgoed beter zichtbaar, bruikbaar en houdbaar maken. Voorop staat dat we willen zorgen dat het publiek actief gebruik maakt van het digitale erfgoed.

Foto bovenaan: Een deel van de datasets die via Linked Open Data verbonden zijn.