stimuleringsfonds creatieve industrie
dummy
Terugblik bijeenkomst Klimaatadaptie en energietransitie op IABR
b5mvh8233web.jpg

Terugblik bijeenkomst Klimaatadaptie en energietransitie op IABR

2 augustus 2018

Op 4 juli 2018 organiseerde het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie een debatmiddag over klimaatverandering, klimaatadaptie en energietransitie. In samenwerking met onder meer de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en de IABR programmeerde het fonds een bijeenkomst met als onderdelen een viertal lezingen, een video, een debat met de zaal en een afsluitende reflectie. De middag werd gemodereerd door Elisabeth van den Hoogen.

Klimaatverandering vraagt om méér dan enkelvoudige oplossingen, hoe goed bedoeld dan ook.

Tekst: Andrea Prins

Wereldwijd worden steden geconfronteerd met de gevolgen van klimaatverandering zoals extreme regen, droogte en hittestress. Daarnaast zullen steden overal ter wereld, dus ook in Nederland, nog sterker dan nu al verdichten. Ook het Nederlandse cultuurlandschap zal veranderen: het landschap staat door de energietransitie onder groeiende druk. Om de klimaatdoelen van Parijs te halen, moet nú geacteerd worden: op politiek, bestuurlijk en financieel niveau, op globale, regionale én lokale schaal. Door hun verbeeldingskracht kunnen ontwerpers en cultuurhistorici vernieuwende bijdragen leveren op het gebied van klimaatadaptie, energietransitie en verdichting.

Doel van de bijeenkomst van het fonds was een kennismaking met en reflectie op ontwerpprojecten en initiatieven die in Nederland op verschillende schaalniveaus rondom deze thema's worden ontwikkeld. Op welke manieren kan de impact van deze initiatieven worden vergroot? En hoe kan de positie van ontwerp en cultuurhistorische expertise worden versterkt?

opgaven slim combineren
Henk Ovink, de Nederlandse Watergezant en eerste spreker tijdens de bijeenkomst, liet nog een keer indringend de immense globale, lokale en menselijke gevolgen van klimaatverandering zien. Hij beklemtoonde dat water wereldwijd een opgave is, die nooit af zal zijn: ‘je leeft met water - of je gaat eraan dood’. Belangrijk is daarom ‘continue innovatie, het omarmen van de complexiteit en het smeden van coalities met alle betrokkenen.’ Nederland kan terugkijken op eeuwenlange, succesvolle ervaring met de wateropgave. Ovinks impliciete oproep: zet deze unieke cultuur van samenwerken in voor de huidige complexe uitdagingen.
b5mvh7436web.jpg
Henk Ovink, Nederlands Watergezant bij ministeries van Infrastructuur en Waterstaat (I&W), Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en Economische Zaken en Klimaat (EZK). Foto: Maarten van Haaff

Daan Zandbelt (College van Rijksadviseurs) concretiseerde het omarmen van complexiteit. Hij pleitte voor een ‘Stedenbouw van extremen’, waarbij in eerste instantie tegenstrijdig lijkende thema’s slim met elkaar worden gecombineerd om vernieuwende oplossingen voor klimaatadaptie te vinden. Zo wil hij verdichting, in het algemeen gezien als een oorzaak van toenemende hittestress, juist inzetten voor verkoeling. ‘Verdichten staat gelijk aan hoogbouw’ is een onjuist automatisme, stelt Zandbelt. Daarom pleit hij voor verdichting met laagbouw. Hoe dat kan, is te zien in steden als Berlijn en Parijs: blokbebouwing met zes, respectieve zeven á acht lagen resulteren in hoge dichtheden. Veel groen in de binnenhoven en op straten en pleinen zorgt voor verkoeling. Verdichten en verkoelen gaan dus prima samen, aldus Zandbelt. Als thema’s op en soortgelijke manier ‘gemixt en gematcht’ worden, kunnen de doelen van Parijs gehaald én 1 miljoen woningen worden gebouwd.

leren van natuurlijke netwerken
Eric Frijters (lectoraat Future Urban Regions) gebruikte de analogie van het menselijke lichaam met bloedvaten en zenuwstelsel om zijn visie van de stad als een levend organisme te verduidelijken. Complexe ‘stromen en circulaire netwerken’, zoals data, water, afval en kapitaal zijn in deze visie de basis voor schaal-overschrijdende ontwerpen. Zulke ontwerpen noemt Frijters ‘urbaan metabolisme’. Voorbeeld was een ontwerp voor het Zuid-Hollandse mondingsgebied gedacht vanuit een nieuw geothermisch netwerk. De energietransitie, en niet meer een qua schaal gedefinieerd ontwerp - gebouw of infrastructureel object of stedenbouw - met een getalsmatig Programma van Eisen, wordt de basis van het ontwerpopgave. ‘Als je werkelijk ontwerpt vanuit het thema van de circulariteit, moet de ontwerper door alle schalen heen kunnen kijken. Hij moet interdisciplinair denken. Daardoor zal de rol van de ontwerper én de artistieke uitdrukking veranderen,’ stelt Frijters.

De zaal was het eens over het immense belang van het koppelen van opgaven en het omarmen van complexiteit. Maar de praktijk is weerbarstiger, werd opgemerkt. Een circulaire werkwijze is nog steeds pionierswerk en kost verhoudingsgewijs veel tijd en inspanning. De huidige ontwerppraktijk bestaat uit enkelvoudige oplossingen, gedreven door individuele belangen. En: de diverse enkelvoudige oplossingen zitten elkaar ook nog in de weg. ‘Het Rijk is bepaald niet zodanig georganiseerd dat het vernieuwende werkwijzen faciliteert’, analyseert Zandbelt. De overheid moet haar afwachtende rol opgeven en combinatieopgaven faciliteren.

energietransitie, klimaatadaptie en cultureel erfgoed
Ellen Vreenegoor (RCE) sprak over vernuftige, historische watersystemen en hun context. Oer-Hollandse terpen en paalwoningen boden beschutting tegen hoogwater. Een systeem van stuwen en molenvijvers hield het land droog én bood door de verschillende waterstanden, stromend of stilstaand water condities voor biodiversiteit. Historische systeemkennis kan bijdragen aan het vinden van innovatieve oplossingen voor actuele vraagstukken, aldus Vreenegoor. De werkgroep rond Arconiko Architecten past deze werkwijze toe op stedelijk niveau. De video ‘Rotterdam Central District’ toont een aanzet om versteende, steeds meer verdichtende gebieden op basis van cultuurhistorisch onderzoek klimaatbestendig te maken. Met behulp van hun ontwerp brengt de werkgroep systeemkennis op diverse niveaus samen: van water- en groenverbindingen boven het maaiveld, verkoelende luchtstromen tussen de gebouwen en het benutten van platte daken.

Een kanttekening tijdens de discussie betrof de vraag of historische systemen niet te kleinschalig zijn voor huidige vraagstellingen. Vreenegoor nuanceerde: cultuurhistorie kan een ‘aanleiding voor een nieuwe ontwerpcultuur’ zijn waarbij steeds meer lagen aan het verhaal van een plek worden toegevoegd. De zaal was het erover eens, dat het vertellen van verbindende verhalen een belangrijke taak van ontwerpers is. ‘Cultuurhistorie zorgt voor een lokaal verhaal als kader voor de grote transitieopgaven. Daardoor begrijpt iedereen de urgentie en creëer je draagvlak voor nieuwe interventies’, vatte een deelnemer de discussie samen. Maar net zo noodzakelijk is de durf om iets geheel nieuws te doen. Als voorbeelden noemde een deelnemer twee projecten in Rotterdam uit de 19e eeuw: het stedenbouwkundige Waterproject van Willem Nicolaas Rose en Het Park-ontwerp van vader en zoon Zocher. De ontwerpen waren (en zijn) succesvol door hun toen innovatieve combinatie van techniek, hygiëne, ruimtelijke kwaliteit en het creëren van economische waarde. Deze integrale aanpak is een goed voorbeeld van een ontwerpcultuur die ook nu weer nodig is.

b5mvh8161web.jpg
Ellen Vreenegoor (RCE), Daan Zandbelt (College van Rijksadviseurs) en Eric Frijters (lectoraat Future Urban Regions) in gesprek. Foto: Maarten van Haaff

draagvlak voor de grote uitdagingen
‘De twee uitdagingen “energietransitie in het landschap” en “klimaatadaptie in de stad” kunnen niet los van elkaar worden gezien’, vatte Maarten Tas, coördinator Architectuur en programma Erfgoed & Ruimte van het Stimuleringsfonds, de bijeenkomst samen. Om tot oplossingen te komen, zijn integrale beleids- en ontwerpvisies nodig, visies die vraagstukken slim koppelen én oplossingen bieden dichtbij de dagelijkse belevingswereld van burgers. Alleen zo kan het noodzakelijke draagvlak bij de bevolking voor de aankomende ingrijpende veranderingen worden gecreëerd. Ontwerpend onderzoek en cultuurhistorische expertise zijn bij uitstek geschikt om in deze periode van visievorming op het gebied van klimaat en energie betekenisvolle implementatiestrategieën te ontwikkelen, aldus Tas.

Ter afronding plaatste Gaston Gelissen de discussies binnen het traject van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) die 2019 definitief vastgesteld zal worden. Hierin formuleert het Rijk een langetermijnvisie op de ontwikkeling van de Nederlandse leefomgeving. Uiteindelijk is dit het doel: klimaatadaptieve projecten tot uitvoering te brengen, in een samenspel van ontwerpkracht, kennis van cultureel erfgoed en bestuurlijke creativiteit.

Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie voert het Ontwerpprogramma Erfgoed en Ruimte uit in opdracht van de ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) en Binnenlandse Zaken (BZK), en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Momenteel werken zestien teams in lokale casestudies aan urgente transitieopgaven op het gebied van energie en klimaat.

De tijdens de bijeenkomst getoonde video ‘Rotterdam Central District’ vat de onderzoeksaanzet van een van deze teams samen. Projectteam 'Rotterdam Central District': Arconiko architecten, Plein06, Steenhuis Meurs, Designlab2902 i.s.m. gemeente Rotterdam, Het Hoogheemraadschap, TU Delft en de Vereniging Rotterdam Central District.

Projectteam 'Rotterdam Central District' onderzoekt hoe de culturele erfenis van het Rotterdam Central District benut kan worden om tot een integrale aanpak ten behoeve van de totale stedelijke kwaliteit te komen.

sprekers:
Henk Ovink, Nederlands Watergezant bij Ministeries van Infrastructuur en Waterstaat (I&W), Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en Economische Zaken en Klimaat (EZK).
Daan Zandbelt, Rijksadviseur voor de Fysieke Leefomgeving en lid van het College van Rijksadviseurs.
Eric Frijters, lector Future Urban Regions, Academies van Bouwkunst.
Ellen Vreenegoor, programmaleider Water en Erfgoed bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.
Gaston Gelissen, Programmadirectie Nationale Omgevingsvisie (NOVI), ministerie Binnenlandse Zaken (BZK).

Foto bovenaan: Frido van Nieuwamerongen (Arconiko) antwoordt op vraag van moderator Elisabeth van den Hoogen. Foto: Maarten van Haaff

meer nieuws

openingstimuleringsfondsfotomaartenvanha.jpg

20-28 okt: Dutch Design Week tips

18 oktober 2018

Van 20 t/m 28 oktober 2018 vindt de negendaagse Dutch Design Week in Eindhoven plaats. Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie is deze editie op meerdere locaties aanwezig. Daarnaast worden op verschillende locaties projecten gepresenteerd die ondersteund zijn vanuit de regelingen van het Stimuleringsfonds. Wij bieden hieronder een overzicht met tips van onder andere tentoonstellingen, lezingen en (netwerk)bijeenkomsten.
Platform Talent
Tijdens de Dutch Design Week in Eindhoven wordt het Platform Talent door het Stimuleringsfonds gepresenteerd. Maak in het Veemgebouw kennis met de praktijk van 24 veelbelovende ontwerptalenten die in 2018 zijn ondersteund vanuit de Deelregeling Talentontwikkeling.
Op dinsdagmiddag 23 oktober zal het Stimuleringsfonds, in samenwerking met The Hmm en de 24 talenten, het concept ‘groei’ verkennen tijdens ‘Talent Talks | Growing Pains’, een besloten interactieve middagsessie. Kijk dinsdag tussen 15.00-18.00 uur thuis mee via onze Facebook livestream.

zorg programma
Maandagmiddag 22 oktober organiseren het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en Waag de netwerkbijeenkomst Designing a Community of Care | From Creative Research to Practice, in samenwerking met Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg en Atelier Rijksbouwmeester: team Who Cares. Verwacht een inspirerende keynote en een rondleiding door de tentoonstelling ‘Chronische gezondheid’ in de Embassy of Health.
Van woensdag 24 oktober t/m vrijdag 26 oktober worden tijdens Make Health Live! in de Embassy of Health de mogelijkheden van maakbare zorg getoond.

Donderdag 25 oktober:
In de ochtend organiseren het Stimuleringsfonds en Health-Holland samen met architectenbureau Gortemaker Algra Feenstra en Waag, technology & society een bijzondere expertmeeting voor zorgbestuurders over de rol van ontwerp bij het activeren van patiënten. De expertmeeting ‘Actief in het Ziekenhuis’ vindt plaats in de Embassy of Health.
Diezelfde ochtend gaan in de Embassy of Urban Transformation Floris Alkemade, Vera Winthagen en Jetske van Oosten in gesprek met Jan Belon over de toekomst van de stad. Daarna lanceert het Stimuleringsfonds de Open Oproep Anders werken aan stad, dorp en land.
In de middag organiseert het Stimuleringsfonds in samenwerking met NWO een werkbijeenkomst in het kader van de door de NWO gelanceerde call ‘Big Data & Health - Vroege opsporing en preventie van hart- en vaatziekten’ en staat de middag in het teken van wat ontwerpers kunnen bijdragen aan deze opgave.

internationaal
Maandagmiddag 22 oktober maakt Roxanne Minten van het Stimuleringsfonds je wegwijs in de Deelregeling Internationalisering tijdens de International Clinic | Inloopspreekuur Deelregeling Internationalisering. Heb je plannen om je werkpraktijk een internationale doorstart te geven? En kan je daar de nodige tips voor gebruiken? Kom dan op maandag 22 oktober tijdens de Dutch Design Week naar de International Clinic van Het Nieuwe Instituut, DutchCulture en het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie!
Woensdag 24 oktober zal er in het Van Abbe Museum een presentatie plaatsvinden van Aliki van der Kruijs over de residency in Arita, Japan.

presentaties

Woensdagmiddag 24 oktober vindt in het Veemgebouw de presentatie van het sectoradvies - Ontwerp voor de toekomst plaats door de Raad van Cultuur met directeur-bestuurder Syb Groeneveld in het panel.
Presentatie BioArtLab ‘Cybernetic Forest’
Presentatie Manifestations door Art & Technology
Tentoonstelling ‘Behind the Shiny Glazing’ van Creative Residency Arita
‘Geo Design From here to your home’ door Design Academy Eindhoven en het Van Abbemuseum (met werk van door ons ondersteunde makers en ontwerpers: Arvid & Marie / Isabel Mager / Alice Wong / Irene Stracuzzi)
Presentatie ‘The Attention Fair’ van Studio Julia Janssen
Interactieve installatie ‘Pathfinders’ van New State of Matter, Gaspard Bos
Presentatie ‘Radiolaria #1 - fragmented nature’ van Studio Lilian van Daal
‘Polder Huis’ van Willem van Doorn
Presentatie ‘Fibre-Fixed’ van Design Museum Gent in samenwerking met Envisions (met o.a. Elvis Wesley)
Presentatie 'Health is Wealth' van Jelle Mastenbroek
Presentatie ‘JOB’S HAPPY PLACE 2.0’ van Job van den Berg
Presentatie We Are Human Rights van Foundation We Are
Presentatie ‘Interactive Interior Collection’ door Alissa + Nienke
Presentatie ‘Bron van Doen’ van Uit de Buurtfabriek
Installatie ‘Power Plant’ van Marjan van Aubel
Presentatie ‘Tik-tik: inclusive indoor navigation’ van Simon Dogger
Presentatie ‘Dutch Design Awards’ in het Veemgebouw met Schueller de Waal, Maison the Faux, Lisa Konno, MacGuffin Magazine, Manon van Hoeckel, Joris Laarman Lab, Olivier van Herpt, Bureau SLA x Overtreders W, Amateur Cities x New Generations, The Incredible Machine, NEXT ARCHITECTS.
Boek presentatie ‘Copy This Book. An Artist’s Guide to Copyright’ door Eric Schrijver, zaterdagmiddag 27 oktober bij Onomatopee

deadlines2019.png

Sluitingsdata 2019

18 oktober 2018

De sluitingsdata van de deelregelingen van het Stimuleringsfonds in 2019 zijn vastgesteld. De Deelregelingen Architectuur en Digitale cultuur hebben in 2019 ieder vier rondes. De Deelregeling Internationalisering heeft drie rondes, de Deelregeling Festivals drie en de Deelregeling Vormgeving vijf. De Deelregelingen Activiteitenprogramma's en Talentontwikkeling hebben ieder één ronde.
De sluitingsdata in 2019 per regeling:

Deelregeling Architectuur:
6 februari
8 mei
7 augustus
16 oktober

Deelregeling Vormgeving:
23 januari
27 maart
5 juni
14 augustus
16 oktober

Deelregeling Digitale cultuur:
6 februari
8 mei
7 augustus
9 oktober

Deelregeling Internationalisering:
6 februari
15 mei
9 oktober

Deelregeling Talentontwikkeling:
6 maart

Deelregeling Festivals:
6 februari
5 juni
4 september

Deelregeling Activiteitenprogramma's:
9 oktober

open oproepen
Naast de deelregelingen worden er in 2019 ook diverse Open Oproepen uitgeschreven. Houdt hiervoor onze nieuwsbrief en social media in de gaten.

advies
U kunt tot uiterlijk twee weken voor de sluitingsdatum uw conceptaanvraag of projectplan ter advies voorleggen aan de betreffende stafmedewerker. Dit kan per e-mail of telefonisch. Dit geldt niet voor de Deelregeling Talentontwikkeling.

online aanvraagomgeving
Tip: u vraagt uw subsidie aan via de online aanvraagomgeving. Vraag tijdig uw inloggegevens aan en raak vertrouwd met het online aanvraagformulier.
commissieleden2019.png

Vacature adviseurs en voorzitters

18 oktober 2018

Heb je expertise in een van de vele disciplines die het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie vertegenwoordigt? Ben je in staat om over je persoonlijke voorkeuren heen te stappen, met het doel aanvragen te beoordelen en tot een weloverwogen advies aan het bestuur te komen? Het Stimuleringsfonds zoekt adviseurs op het gebied van vormgeving, digitale cultuur en architectuur en twee voorzitters Talentontwikkeling en Architectuur.
Het fonds ontvangt per jaar zo’n 2.000 aanvragen verdeeld over negen regelingen. Elke subsidieaanvraag wordt voorgelegd aan een onafhankelijke commissie die bestaat uit externe, deskundige adviseurs, die de aanvraag beoordelen en het bestuur adviseren.
In totaal beschikt het fonds in 2018 over ruim 100 adviseurs die voor een periode van maximaal vier jaar aangesteld zijn.

Meerdere adviseurs hebben op 1 januari 2018 hun maximale termijn uitgediend.
Ter vervanging en uitbreiding van alle adviescommissies is het Stimuleringsfonds op zoek naar:

25 nieuwe adviseurs

Ben je deskundig op gebied van architectuur, vormgeving en digitale cultuur en heb je interesse in een van de vacante posities? Reageren kan tot en met woensdag 14 november 2018.

Bekijk hier de beschikbare posities en hoe u hiervoor kunt solliciteren.
growingpainswebsite.gif

23 okt: Facebook Livestream 'Talent Talks | Growing Pains'

17 oktober 2018

We hebben graag de teugels in handen. Onze beslissingen zijn steeds vaker data-gedreven en we A/B-testen, itereren en growth-hacken ons een weg vooruit. Maar wat snappen we nou echt van groei? Op 23 oktober 2018 zal het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie, in samenwerking met The Hmm en 24 talenten, het concept ‘groei’ verkennen tijdens Growing Pains, een interactieve besloten middagsessie op de Dutch Design Week.
Er is één jaar verstreken sinds 24 getalenteerde makers uit de architectuur, design en digitale cultuur een Talentontwikkelingsbeurs ontvingen van het Stimuleringsfonds voor het ontwikkelen van hun werk en praktijk. Alle ogen zijn op hen gericht en zij stellen scherp op de toekomst. Tijdens een interactieve middagsessie zal The Hmm met deze talenten, het publiek en acht bijzondere gasten het concept “groei” verkennen. Acht bijzondere gasten zoals JeanPaul Paula, Ubi de Feo, Constant Dullaart, MacGuffin, Manique Hendricks, Barend Koolhaas en Claire Warnier (Unfold) zullen hun kijk op ontwikkeling delen.

Elk leven wordt gemarkeerd door grote en kleine momenten die enkel achteraf een lineair pad vormen. Wat doe je als er niet één, of geen, logische volgende stap lijkt te zijn? Wat bedoelen we wanneer we zeggen dat we zijn gegroeid? Kunnen we vooruitgang meten? En hoe herstellen we van groeipijn?

Deze interactieve middagsessie is besloten. Kijk dinsdag tussen 15.00-18.00 uur thuis mee via onze Facebook livestream.
openoproepsalonedelmobile.png

Open Oproep Salone del Mobile 2019

17 oktober 2018

De Salone del Mobile in Milaan is voor product- en meubelontwerpers dé plek om zichzelf internationaal te presenteren. De beurs en alle omringende presentaties in de stad trekken jaarlijks vele professionals uit de internationale designwereld, op zoek naar de nieuwste ontwikkelingen binnen het vakgebied. Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie roept Nederlandse ontwerpers op om een voorstel in te dienen voor een presentatie in Milaan tijdens de ‘Salone del Mobile 2019’. Deze oproep is de enige mogelijkheid om bij het fonds subsidie te ontvangen voor deelname aan dit evenement.
Het Stimuleringsfonds beoogt met deze oproep de excellente kwaliteit van de Nederlandse ontwerpsector in Milaan te presenteren en de internationale reputatie van de Nederlandse creatieve industrie te versterken. Daarnaast heeft de ondersteuning ten doel om opgedane kennis en ervaringen te delen en om relevante internationale relaties tussen partijen op te bouwen en te onderhouden. Het fonds maakt een selectie van voorstellen waarin de presentatie zich weet te onderscheiden in artistieke kwaliteit, presentatievorm en strategie.

Het is mogelijk om voor een individuele presentatie aan te vragen, maar de voorkeur gaat in deze open oproep uit naar voorstellen waarin bijzondere samenwerkingsvormen worden aangegaan of die gericht zijn op een groepspresentatie.

indienen
Het voorstel kan tot en met woensdag 21 november worden ingediend via de online aanvraagomgeving van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie.

meer weten?
Lees hier meer over deze open oproep en hoe hiervoor in te dienen.
loader

het fonds

subsidies

actueel

scitpwebsite720x480nuonline.gif
Op zoek naar nieuw ontwerptalent? Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie presenteert tijdens de Dutch Design Week het Platform Talent en portretteert daarmee alle individuele praktijken van ontwerp... meer >
commissieleden2019.png
Heb je expertise in een van de vele disciplines die het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie vertegenwoordigt? Ben je in staat om over je persoonlijke voorkeuren heen te stappen, met het doel aanvrag... meer >
loader
loader
loader