stimuleringsfonds creatieve industrie
dummy
Selectie deelnemers Seoul Design Festival
ingekuipers3.jpg

Selectie deelnemers Seoul Design Festival

7 oktober 2014

Van 26 tot 30 november vindt in Korea het Seoul Design Festival plaats. Met het thema Well-Aged Life, Well-Balanced Design staat hierbij de vergrijzing in de Koreaanse samenleving centraal. Het Stimuleringsfonds schreef in juli een open oproep uit voor deelname aan het festival. De volgende tien projecten zullen zich met ondersteuning van het Stimuleringsfonds presenteren in Seoul:


Studio Toer – Moti
De ontwerpstudio Toer presenteert de lichtinstallatie Moti. Deze installatie bestaat uit een opblaasbare lamp, waarvan de binnenzijde met servo’s in beweging wordt gebracht. Door de licht opgeblazen vorm beweegt de lamp mee, zodra hij beweging signaleert. De lamp reageert zo op de sfeer van de omgeving door middel van de bewegingen van de gebruiker. De designers beogen met hun werk aan te sluiten op de Oosterse ontwerptraditie door gebruik te maken van subtiele materialen en een verfijnde vormentaal. Volgens de makers verwelkomt de lamp de aanwezigen in de ruimte en creëert hij levendigheid. Hiermee sluit het werk aan op het subthema ‘Hospitality’ van het Seoul Design Festival. Studio Toer presenteerde al eerder in 2013 een lichtinstallatie in Seoul. Ze willen door deel te nemen aan het Holland Paviljoen de Zuid-Koreaanse designwereld verder leren kennen.

Inge Kuipers – Tea-set Touch
Ontwerper Inge Kuipers ontwikkelde met ‘Tea-set Touch’ een thee set voor mensen met artritis. Het ontwerp is bedoeld als hulpmiddel voor mensen voor wie het niet vanzelfsprekend is om gebruik te maken van alledaagse objecten, zoals een theepot. Kuipers beoogt met dit project een ontwerp te maken dat de nadruk op de handicap wegneemt en waarvan de vormgeving niet de klinische verschijningsvorm heeft als de meeste hulpmiddelen. De set is gemaakt zonder handgrepen, waardoor de gebruiker het object met twee handen dient te gebruiken en zo het gebruiksgemak doet toenemen. Door deel te nemen aan het Holland Paviljoen wil Kuipers onderzoeken hoe de Koreaanse markt reageert op haar project. Zij verwacht dat het project goed aansluit op de Aziatische theecultuur en –ceremonies.

Juliette Huijgen – Euthanasia. Tales of Happily Ever After
Juliette Huijgen noemt zichzelf een designantropoloog. Deze term verwijst naar haar sociale en geëngageerde benadering van design, waarin de mens en zijn rituelen centraal staan. Zij beoogt verbindingen te zoeken tussen maatschappelijke discussies door tastbare media te creëren. Zo heeft Huijgen met het project ‘Euthanasia. Tales of Happily Ever After’ een collectie ontwikkeld waarmee ze verschillende facetten van euthanasie wil visualiseren. Zij toont hiermee zonder te oordelen de gevoelens, angsten en taboes die omtrent euthanasie bestaan. Ook wil zij andere perspectieven bieden en bij de toeschouwer een reflectie op zijn eigen normen en waarden uitlokken.

Drytex Consultancy – Protective Underwear
Julia Veldhuijzen van Zanten biedt met het project Protective Underwear oplossingen voor mensen die de ongemakken van urineverlies ervaren. Zij constateerde in haar directe omgeving dat mensen met incontinentie eerder geneigd zijn om zich te isoleren van het sociale leven, vanwege onzekerheden en angsten. Volgens Veldhuijzen van Zanten gaan de praktische oplossingen, zoals incontinentieluiers, voorbij aan de emotionele impact die mensen ervaren door urineverlies. Bovendien zijn de incontinentieluiers niet duurzaam, aantrekkelijk en comfortabel om te dragen. Protective Underwear bestaat uit speciaal ontworpen incontinentietextiel voor vrouwen dat comfortabel zit en wasbaar is. Ze werkte hiervoor samen met Artofil, een bedrijf gespecialiseerd in absorbeerbare stoffen. Het Audax Textielmuseum sponsorde de eerste presentatie van het project. Veldhuijzen van Zanten wil in Zuid-Korea het gesprek aangaan over de potentiele dagelijkse hulpmiddelen voor ouderen in een snel vergrijzende samenleving en ontdekken hoe Koreanen met deze problematiek omgaan.

Lisa Mandemaker – Zero Hour
Zero Hour is de afstudeercollectie van Lisa Mandemaker die bestaat uit een reeks bewegende objecten die aangedreven worden door uurwerkmechanismen. Hiermee wil de maker de abstractie van het tijdsbesef en het verstrijken van de tijd aanschouwelijk en ervaarbaar maken. Ze startte dit project met een onderzoek naar de toenemende overdiagnostisering van kinderen en richtte zich met name op de symptomen van dyscalculie. Twee werken uit de collectie worden vertoond op het Seoul Design Festival. ‘Sequential Elapse in Blue Divided by Blue’ is een flipklok waarbij de getallen zijn vervangen door kleuren, wat bij de kijker een andere vorm van tijdsbesef dient te creëren. De wandinstallatie ‘Zero Hour’ is een ruimtelijke verbeelding van het verstrijken van de minuten. Mandemaker ziet overeenkomsten tussen haar alternatieve benadering van tijd en de vergrijzende samenleving. Zij wil met haar twee werken het publiek uitnodigen zich meer te associëren met het ouder worden, zodat zij het verouderingsproces op andere wijze zullen ervaren. Hiermee wil ze aantonen dat het een onontkoombare ontwikkeling is waar de mens mee om moeten leren gaan.

Studio Dumbar – Visual Identity Alzheimer Nederland
Studio Dumbar ontwikkelde de nieuwe visuele identiteit en communicatiestijl voor Alzheimer Nederland. Deze dient bij te dragen aan de kwaliteit van de communicatie met Alzheimerpatiënten en mensen in hun omgeving. Voor het Seoul Design Festival ontwikkelt het ontwerpbureau een motion graphic die de kenmerkende typografische effecten van de nieuwe identiteit bevat en aansluit bij de Zuid-Koreaanse context. Studio Dumbar heeft een partnerbureau in Seoul en voerde al eerder projecten uit in Zuid-Korea. Door deel te nemen aan het Seoul Design Festival ambieert het bureau bij te dragen aan de designsector in Zuid-Korea en hoopt zij de bezoekers van het festival te inspireren.

Jules van den Langenberg – The Medicine Called Fun
Ontwerper, curator en tentoonstellingsmaker Jules van den Langenberg onderzocht het leven van zijn grootmoeder en haar medebewoners in een Nederlandse zorginstelling. De kern van zijn onderzoek is de transformaties binnen de sociale architectuur, specifiek de collectieve woonvormen voor ouderen, en de invloed die hospitalisering en vercommercialisering daarop hebben. Van den Langenberg stelde zichzelf het doel om de levensstijl van de senioren te verfrissen, door plezier toe te voegen. Dit resulteerde in een samenwerking met ontwerpcollectief La Bolleur. Samen ontdekten zij dat het bingospel, dat vaak gespeeld wordt in zorginstellingen, het contact tussen mensen versterkt en daardoor plezier garandeert. Het project The Medicine Called Fun is een herinterpretatie van het spel doordat het als ervaring is ontworpen. De ontworpen bingoset bestaat uit een multifunctioneel meubel, waaraan extra spelelementen zijn toegevoegd. Door deel te nemen aan het Seoul Design Festival beoogt Van den Langenberg de collectieve woonvormen voor ouderen in Korea te onderzoeken en de bingoset verder te ontwikkelen.

Michou Nanon de Bruijn – Het NieuwGrijs
Ontwerper Michou Nanon de Bruijn zet design in als een medium om haar onderzoek en toekomstvisie te communiceren en discussie aan te wakkeren over lokale en globale problemen. Haar boek NieuwGrijs is ontstaan na een drieweeks verblijf in de parochie Oostburg en toont het onderzoek dat ze deed naar de toenemende bevolkingskrimp in Oostburg. Ze constateert dat jonge bewoners naar urbane gebieden trekken, waardoor het inwonersaantal daalt en de toekomstige haarkleur van de parochie steeds grijzer lijkt te worden. De ontwerper vroeg zich tijdens haar verblijf af wat deze ontwikkeling betekent voor een klein dorpje en hoe de woonkwaliteit beschermd kan worden. De Bruijn schetst in haar boek een aantal oplossingen voor dit vraagstuk, zo gaat ze bijvoorbeeld in op de mogelijkheden die leegstand biedt voor het verstevigen van sociale structuren. In Zuid-Korea wil ze de lokale problematiek omtrent vergrijzing en bevolkingskrimp in rurale gebieden in kaart brengen.

Harm Rensink – Bed of Olfaction
Harm Rensink richt zich in zijn praktijk als ontwerper op het versterken van de gebruikservaring, waarbij hij alle zintuigen in acht neemt. In zijn exposities, installaties en interieurconcepten probeert hij zo dicht mogelijk bij de mens zelf te blijven en probeert daadwerkelijke ontspanning te realiseren bij de gebruiker. Binnen dit kader heeft hij verschillende ontwerpen gemaakt als resultaat van zijn lopende onderzoek naar badcultuur. Met het project Bed of Olfaction creëert hij een totaalbeleving rondom zijn visie op ontspanning in dichtbevolkte gebieden. De spa bestaat uit een inpandig meer en een opblaasbaar stoombad. Door middel van spiegeling ontstaat er voor de gebruiker een lichtelijk surreële en ruimtelijke ervaring. Rensink ontwierp badtextiel dat bestaat uit een katoenviscose mix. De gemalde Turkse zepen zijn omhult met wolvilt dat voor een licht verzorgende scrub zorgt tijdens het wassen. Hij wil zijn lopende onderzoek naar badcultuur ook in Zuid-Korea verrichten en de lokale cultuur verkennen.

Anne Feikje Weidema – Re-covered
Anne Feikje Weidema constateerde in haar ontwerppraktijk dat producten die gericht zijn op ouderenzorg nog weinig rekening houden met zintuigelijke elementen, zoals gevoeligheid en tastbaarheid, omdat ze nog grotendeels uitgaan van functie en doel. Zij wilde met haar ontwerp Re-covered het klinische en functionele karakter van deze zorgproducten doorbreken. Re-covered is een door haar ontwikkelde deken die het contact met de stof prikkelt, zacht van materiaal is en zwaar aanvoelt. De deken stimuleert de zintuigen, doordat hij contact maakt met bepaalde drukpunten in het lichaam. Hierdoor wordt het gevoel, de spieren en gewrichten gestimuleerd. Het gewicht van de deken heeft een kalmerend effect op Alzheimerpatiënten en stimuleert het emotionele en fysieke welzijn van mensen.

meer nieuws

chk2622.jpg

Meet-up Turkije, Rusland, Egypte, Marokko - een terugblik

11 december 2018

In het kader van de Open Oproep Turkije, Rusland, Egypte, Marokko #2 die momenteel uitstaat organiseerde het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie een meet-up in Het Nieuwe Instituut in Rotterdam. Tijdens de meet-up deelden sprekers uit Turkije, Rusland, Egypte en Marokko hun kennis over de politieke, culturele en sociale context in hun landen en namen ze de aanwezigen met een hoge diversiteit aan projectvoorbeelden mee in hun ervaringen in het creatieve veld.
In dit stuk een terugblik op de bijeenkomst en een link naar de ‘Frequently Asked Questions’ over de open oproep die op 21 januari 2019 sluit.

Hoe kunnen ontwerpers samenwerken met andere disciplines aan meer inclusieve steden en samenlevingen, ondanks het lastige politieke klimaat in deze landen? Hoe investeer je in een volgende generatie creatieven? Hoe eigen je de openbare ruimte toe en hoe geef je vorm aan identiteit? Vier sprekers spraken in het kader van deze vragen over hun projecten.

Egypte
Haytham Nawar, oprichter en artistiek leider van het Cairotronica en New Media Arts Festival en docent aan de American University, trapte af door ons in vogelvlucht mee te nemen in de diverse edities van Cairotronica. Dit festival voor digitale cultuur kwam tot stand in samenwerking met 50 landen. In de laatste editie lag de nadruk op het benaderen van nieuwe relaties tussen mens en technologie via artistieke toepassingen. Dit is voor Egypte een nieuwe stap en tevens een manier om jongeren vanuit bekende technologie die ze dagelijks gebruiken, anders te laten kijken naar de wereld om hen heen. Haytham lichtte toe hoe zij bewust zoeken naar plekken in de stad voor het festival, onder andere in de openbare ruimte, om zodoende een groep te betrekken die normaal gesproken niet een museum of gallery bezoekt.

Aansluitend vertelt Bahia Shebab, tevens verbonden aan de American University, ons over hoe zij grafische vormgeving en street art inzet om maatschappijkritische onderwerpen te bespreken in de straten van Cairo. Bahia toont een enorme diversiteit aan projecten die haar studenten ‘graphic design’ ontwikkelden in hun afstudeerjaar: van een sociaalkritische comic, een seksuele voorlichting-kit tot een navigatie-app waarin formele en informele stadsstructuren zichtbaar worden. Voor Bahia zijn haar studenten en de ‘zaadjes’ die ze aan het planten zijn haar belangrijkste werk. Dit gaat niet gepaard met heel veel lawaai maar heeft wel impact. Of in Bahia’s woorden ‘You can hear a tree fall, but you can’t hear a forest grow.’
chk2406.jpg
Haytham Nawar, oprichter en artistiek leider van het Cairotronica en New Media Arts Festival en docent aan de American University. Foto: Mohamed Najah
chk2423.jpg
Bahia Shebab, American University. Foto: Mohamed Najah

Turkije
Nagehan Kurali Alan is mede-oprichter van Design In Situ, een ontwerpstudio in Istanbul met een passie voor het creëren van digitale ervaringen met een verhaal. Nagehan schetste het beeld van Istanbul als urban speeltuin; een stad met uitdagingen en mogelijkheden. Binnen die context heeft de studio als missie om de openbare ruimte in te zetten voor meer interactie tussen mensen en in te spelen op sociaal gedrag. Bij het creëren van hun statements staat de interactieve techniek in dienst van de boodschap. Zoals in het geval van de politicus die uitte dat vrouwen niet hardop horen te lachen in de publieke ruimte. Deze quote plaatsten ze in ‘monument-handschrift’ op de muur en door het gebruik van interactieve techniek kreeg iedere voorbijganger een giechel te horen. Veel van hun werk, als vrouwelijke designers, is gerelateerd aan de positie van de vrouw, omdat de ontwikkeling van de stad niet vanzelfsprekend ruimte biedt aan vrouwen. Sociale media en nieuwe media wordt vervolgens gebruikt om het verhaal verder te verspreiden dan de openbare ruimte.

chk2445.jpg
Nagehan Kurali Alan en Selin Mörth van Design In Situ. Foto: Mohamed Najah

Rusland
Na Turkije verplaatsen we ons richting het koude noorden: het onafhankelijke collectief Fridaymilk in Murmansk waar Zhanna Guzenko en Oleg Khadartsev ons meer over vertellen. Als collectief verkennen ze de noordelijke identiteit en ontdekken ze ver van Moskou dat ze meer gemeen hebben met hun buren over de grens (Finland, Noorwegen, een deel van Zweden en de noordpoolcirkel), dan de inwoners van hun eigen land. Ze onderzoeken in een post-Sovjet Rusland wat het betekent om in Murmansk te leven. Dit gaat over het houden van een plek ondanks het ongemak, de strijd met de natuur en de infrastructuur; het is onder andere die strijd die vormgeeft aan een nieuwe noordelijke identiteit. Oleg gebruikt hiervoor de koelkast als metafoor, want je wilt niet alleen nemen wanneer je iets nodig hebt maar ook iets toevoegen. Dit doen Zhanna en Oleg onder andere met hun festival dat niet alleen fysieke warmte geeft maar vooral het idee van het decentraliseren van culturele centra promoot; een verlegging van de focus op hoofdsteden naar regio’s. Met digitale cultuur makers, architecten, vormgevers en journalisten wordt gebouwd aan de regionale identiteit en de beleving van de specifieke cultuur van dit gebied.

chk2496.jpg
Moderator Hassnae Bouazza, Zhanna Guzenko en Oleg Khadartsev van het collectief Fridaymilk. Foto: Mohamed Najah

Marokko
Tot slot neemt Kenza Benchouchaïb, directeur van Gallery Kulte art centre in Rabat, ons mee in haar ervaringen. Het uitgangspunt van Gallery Kulte - is experimenteren met verschillende disciplines, analyses en reflecties op maatschappelijke kwesties in Marokko en Afrika in bredere zin. De rode draad is het bevragen van de publieke ruimte en de rol die verschillende groepen innemen. Als voorbeeld haalt Kenza het project ‘The Africans’ aan, dat het gesprek aangaat over ras en zwarte identiteit, een onderwerp dat volgens Kenza aandacht verdient in Marokko. Voor het project ‘Ghorfa’ - een kleine kamer die verschillende functies kan hebben - ontwikkelde kunstenaar Younes Rahmoun een reizende ‘ghorfa’ dat begon in zijn dorp in de bergen en na een reis langs verschillende werelddelen terugkwam bij zijn roots in de Rif-gebergte. Zijn boodschap ligt in het vermogen om je aan te passen aan verschillende omstandigheden en vanuit de nieuwe situatie opnieuw in contact te komen met het hier en nu. Deze veerkrachtigheid is een eigenschap die nodig is om samen te werken en impact te creëren in de Marokkaanse context.

open oproep
Na de reis langs alle projecten en de rijkdom aan presentaties door de internationale gasten, ging het gesprek verder over de parallellen in de projecten en de uitdagingen die komen kijken bij het inzetten van ontwerp voor inclusieve samenlevingen. Elementen als het opbouwen van vertrouwen, de lastige kwestie van mobiliteit (visa’s) en de contextgevoeligheid die nodig is om tot betekenisvolle samenwerkingen en projecten te komen werden besproken.

chk2546.jpg
Moderator Hassnae Bouazza in gesprek met Kenza Benchouchaïb, directeur van Gallery Kulte art centre. Foto: Mohamed Najah
chk2453.jpg
Foto: Mohamed Najah
chk2505.jpg
Foto: Mohamed Najah
chk2652.jpg
Na de presentaties was er de mogelijkheid met elkaar kennis te maken en eventueel vragen te stellen aan fondsmedewerkers over de open oproep. Foto: Mohamed Najah

Tekst: Rachida Abdellaoui
Foto's: Mohamed Najah

vacaturesstafmedewerkervormdc.png

Vacature Stafmedewerker Digitale Cultuur en Vormgeving

10 december 2018

Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie is het Rijkscultuurfonds voor architectuur, vormgeving en digitale cultuur. Jaarlijks ondersteunen we meer dan vijfhonderd bijzondere en vernieuwende projecten, onderzoek en activiteiten van ontwerpers, makers en culturele instellingen in binnen- en buitenland. Het fonds draagt daarmee bij aan de kwaliteit van de professionele ontwerppraktijk. De wisselwerking tussen cultuur, maatschappij en economie speelt hierbij een belangrijke rol. Het Stimuleringsfonds heeft op dit moment 26 medewerkers en voor 2019 een jaarbudget van ongeveer 18 miljoen euro.
Het Stimuleringsfonds is per direct op zoek naar een:

Stafmedewerker Digitale Cultuur en Vormgeving
minimaal 32 uur per week


functie-inhoud
Als stafmedewerker werk je mee aan de uitvoering van de Deelregeling Digitale Cultuur en de Deelregeling Vormgeving. Daarnaast ben je betrokken bij andere subsidieregelingen en activiteiten van het Stimuleringsfonds. Ook ben je medeverantwoordelijk voor de begeleiding van aanvragers en bereid je vergaderingen van de adviescommissies voor. Je toetst ingediende aanvragen op formele correctheid en volledigheid en geeft voorlichting over de mogelijkheden van subsidieverlening. Op basis van analyses van de resultaten van de regeling lever je een bijdrage aan de uitvoering en evaluatie van het beleid.

functie-eisen
kennis en werkervaring m.b.t digitale cultuur of digital storytelling en vormgeving
kennis, affiniteit en ervaring m.b.t. de creatieve industrie
academisch werk- en denkniveau
beleidsmatig, procedureel en financieel inzicht
ervaring met projectmanagement
uitstekende communicatieve vaardigheden, zowel mondeling als schriftelijk
sensitief voor het krachtenveld waarin het fonds opereert
proactief en samenwerkingsgericht (zowel intern als extern)
snelle schakelaar en resultaatgericht
uitstekende beheersing van het Nederlands en Engels, zowel mondeling als schriftelijk

diversiteit
Het fonds streeft naar diversiteit in team, activiteiten, partners en publieksbereik. Kandidaten met een andere culturele achtergrond nodigen we daarom nadrukkelijk uit om te solliciteren.

arbeidsvoorwaarden
Het fonds kent goede secundaire arbeidsvoorwaarden, zoals een reiskostenvergoeding en een pensioenregeling. Het gaat in eerste instantie om een aanstelling voor een jaar. Verlenging behoort tot de mogelijkheden.

Afhankelijk van werkervaring, leeftijd en competenties bedraagt het bruto maandsalaris minimaal € 2.696 en maximaal € 3.809 op basis van een fulltime 36-urige werkweek.

sollicitaties
Motivatiebrieven, waarin wordt ingegaan op aantoonbare werkervaring en deskundigheid kunnen, inclusief CV, uiterlijk tot en met woensdag 9 januari 2019 worden gemaild naar [email protected], gericht aan Aline Knip. Voor inlichtingen over de functie kunt u contact opnemen met Aline Knip, 010 - 436 16 00. De eerste gespreksronde is gepland op woensdag 16 en donderdag 17 januari 2019.

Acquisitie naar aanleiding van deze oproep wordt niet op prijs gesteld.
nederlandkeer.png

KEERpunt | Column door Syb Groeneveld

5 december 2018

De kennis van ruimtelijk ontwerpers en erfgoedspecialisten is essentieel bij de aanpak van het belangrijke energie- en klimaatvraagstuk, blijkt uit de publicatie ‘KEER’ die afgelopen maandag is gepresenteerd. Syb Groeneveld schreef het nawoord en onderstreept de toegevoegde waarde van de ontwerpsector bij de uitwerking van grote maatschappelijke vraagstukken zoals nu op het gebied van energie en klimaat. Bovendien is regie vanuit de nationale overheid van belang voor een effectieve aanpak van onze leefomgeving, die hoe dan ook zal veranderen als gevolg van de opwarming van de aarde.
Nederland kent een zeer rijke traditie op het gebied van ruimtelijke ordening die zijn oorsprong grotendeels vindt in de hechte relatie met het ons omringende water. Als gevolg van diverse transities en schoksgewijze veranderingen, zijn binnen die relatie continu innovatieve oplossingen bedacht en ontworpen. Kijk naar de Kinderdijk, de inpoldering van de Zuiderzee, de omvangrijke Deltawerken en het samenwerkingsprogramma ‘Ruimte voor de Rivier’, dat heeft geleid tot een veiliger én aantrekkelijker rivierengebied in Nederland.

Erfgoed & Ruimte Ontwerpprogramma
Ontwerpers hebben hierin een cruciale rol gespeeld omdat zij twee kwaliteiten bezitten die helpen bij het oplossen van grote maatschappelijke vraagstukken: verbindingskracht en verbeeldingskracht. Ontwerpers kunnen creativiteit en kennis combineren met een analyse én zijn in staat om die te verbeelden tot een aantrekkelijk, innovatief en toekomstbestendig Nederland. Maar ons cultuurlandschap is nooit af is en juist dit gegeven vormde de grote drijfveer binnen het Erfgoed & Ruimte Ontwerpprogramma dat het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie de afgelopen twee jaar met veel bezieling in opdracht van de ministeries van OCW en BZK en in nauwe samenwerking met de RCE heeft uitgevoerd. Wij hebben met dit programma een impuls willen geven aan de kennisontwikkeling op het gebied van klimaatadaptatie en energietransitie in relatie tot ons erfgoed in de schaarse ruimte van Nederland.

complexe uitdaging
Nieuwe tijden vragen naar onze mening om nieuwe oplossingen. Klimaatverandering is zonder twijfel de grootste en meest complexe uitdaging voor de komende decennia. Het belang om ons gedrag aan te passen is nog nooit eerder zo voelbaar geweest. Steeds langere periodes van droogte en hitte wisselen af met korte periodes van extreme neerslag, met alle gevolgen van dien. Om hier antwoorden op te formuleren zullen wij onze CO2 uitstoot moeten terugdringen door bijvoorbeeld op duurzame energiebronnen over te stappen. Ook moeten wij onze leefomgeving, zeker in de steden, meer klimaatadaptief inrichten. Beide opgaven hebben een enorme ruimtelijke en maatschappelijke impact, die zorgvuldig moet worden vormgegeven.

Door ontwerpkracht op specifieke casestudies in te zetten zijn binnen dit Erfgoed & Ruimte Ontwerpprogramma inspirerende voorbeelden ontwikkeld, die direct effect hebben gehad. Zo blijkt uit een tussentijdse evaluatie, die in het kader van dit programma door een onafhankelijk adviesbureau is uitgevoerd, dat er een groeiend besef is onder bestuurders dat erfgoed niet los van de klimaat en energie uitdagingen kan worden gezien. Dat klinkt onbeduidend maar is zeer significant voor hoe we wereldwijd deze problematiek (moeten) aanpakken.

urgentie op klimaat en energie
De 16 door ons ondersteunde projecten tonen ieder aan hoe op basis van de identiteit en de geschiedenis van een plek een nieuwe betekenislaag aan de stedelijke en landschappelijke leefomgeving kan worden toegevoegd. Tegelijkertijd maken deze 16 projecten de urgente klimaat en energie uitdaging tastbaar. Dat is uitermate belangrijk want de transities die voor ons liggen zijn zo groot en complex dat ze alleen met meerdere partijen, stap voor stap, iteratief maar vastberaden worden uitgevoerd.'

Dit vraagt om een duidelijke visie, een heldere governance structuur en een rijke uitvoeringsstrategie op nationaal niveau. Hoewel in de NOVI, de Nationale Omgevingsvisie, aandacht wordt besteed aan de ruimtelijke consequenties van klimaatverandering, is het onduidelijk hoe deze in provinciale en gemeentelijke omgevingsvisies zullen landen, en hoe hier op regionaal en lokaal schaalniveau, samen met stakeholders, uitvoering aan wordt gegeven. Laat staan internationaal.

Ik sluit dan ook af met een vurig pleidooi om tot één nieuw integraal nationaal programma op het gebied van energietransitie en klimaatadaptatie te komen, waarin een holistische aanpak en ontwerpkracht centrale waarden zijn. Dat zo’n programma al snel grensoverschrijdend wordt en Nederland internationaal (weer) op de kaart zet, spreekt voor zich.

Syb Groeneveld
directeur-bestuurder Stimuleringsfonds Creatieve Industrie


Afbeelding: afkomstig uit de publicatie 'KEER'
h11075.jpg

Resultaten ‘Erfgoed & Ruimte Ontwerpprogramma’ gepresenteerd aan minister Van Engelshoven (OCW)

3 december 2018

Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie presenteert de publicatie ‘KEER’ met resultaten van het ‘Erfgoed & Ruimte Ontwerpprogramma’ en pleit voor een nieuw nationaal programma voor een geïntegreerde aanpak van het energie- en klimaatvraagstuk.
Minister Ingrid van Engelshoven (OCW) nam op 3 december 2018 de publicatie ‘KEER’ in ontvangst uit handen van Syb Groeneveld van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie. Nederland moet op de schop de komende jaren. De verandering van het klimaat dwingt ons opnieuw te kijken naar onze leefomgeving. De kennis van ruimtelijk ontwerpers en erfgoedspecialisten is hierbij essentieel, blijkt uit de publicatie. Bovendien is regie vanuit de nationale overheid van belang voor een effectieve aanpak van het energie- en klimaatvraagstuk.

Syb Groeneveld, directeur-bestuurder Stimuleringsfonds:
“Als Stimuleringsfonds zien we dat de kracht van de ontwerpsector nog te weinig wordt benut bij de uitwerking van grote maatschappelijke vraagstukken zoals nu op het gebied van energie en klimaat. Ontwerpers hebben twee cruciale kwaliteiten die kunnen helpen om een pad te effenen richting oplossingen en betekenis: verbindings- en verbeeldingskracht. Zij kunnen creativiteit en kennis combineren met een analyse van maatschappelijke vraagstukken én zijn in staat om die te verbeelden tot een aantrekkelijk, innovatief en toekomstbestendig Nederland.”

pleidooi voor nationaal programma en regionale strategieën
De zestien projecten uit het ‘Erfgoed & Ruimte Ontwerpprogramma’ laten zien dat lokale en regionale initiatieven richting klimaatadaptatie en energietransitie waarin ons erfgoed de drager vormt, op tal van plekken effectief zijn, maar dat verbinding met het hogere schaalniveau ontbreekt. Juist dit laatste is een voorwaarde voor een goede en kwalitatieve aanpak van de transitieopgaven. Om de ruimtelijke impact van de energietransitie en klimaatadaptatie te borgen, is een nationaal programma nodig en interactie met de regionale strategieën. Dit vraagt om visie, geld, ontwerpkracht en maatschappelijk en bestuurlijk draagvlak.

publicatie en film met voorbeeldprojecten
De resultaten van het tweejarig stimuleringsprogramma zijn onder de noemer ‘KEER’ naar buiten gebracht via een tentoonstelling, film en publicatie; alle drie in samenwerking met Vereniging Deltametropool tot stand gekomen. Aan de hand van vier van de zestien projecten, interviews met de ontwerpers en met landschapsarchitect Dirk Sijmons en stedenbouwkundige Joost Schrijnen maakt de film het belang van ontwerpend onderzoek in relatie tot de aanpak van het energie- en klimaatvraagstuk duidelijk. De publicatie, hier te downloaden, bevat informatie over alle zestien ontwerpprojecten en begeleidende essays.

debatprogramma en roadshow voor ontwerpers en beleidsmakers
De KEER-tentoonstelling en film zullen begin 2019 in combinatie met een debatprogramma als roadshow door het land trekken om ontwerpers en beleidsmakers te inspireren bij het opstellen van omgevingsvisies, lokale en regionale uitdagingen in beeld te brengen, inzichten met elkaar te delen en deze naar nationaal niveau door te vertalen.

Erfgoed & Ruimte Ontwerpprogramma
Het ‘Erfgoed & Ruimte Ontwerpprogramma’ is op verzoek van de ministeries van OCW en BZK door het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie ontwikkeld en in samenwerking met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) uitgevoerd. De inzet van het programma was een duurzame langetermijnsamenwerking tussen ontwerpers, erfgoedprofessionals en uitvoerende partijen, om zo bij te dragen aan de ruimtelijke ontwikkeling van onze fysieke leefomgeving. De resultaten laten de kracht van ontwerp zien en bieden inspiratie voor zowel de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) als voor regionale en lokale omgevingsvisies van lagere overheden.

Een fysiek exemplaar van de publicatie 'KEER' ontvangen? Deze is op te vragen via [email protected].

Film in samenwerking met: Vereniging Deltametropool, Voor de Buis en 75B

Foto bovenaan: Minister Van Engelshoven (OCW) neemt de 'KEER'-publicatie in ontvangst. Met links Syb Groeneveld (directeur-bestuurder) en rechts Maarten Tas (coördinator Erfgoed & Ruimte Ontwerpprogramma) van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie. Foto: Aad Hoogendoorn

beeldbankfoto.jpg

Designing a Community of Care: Voortbouwen op de Wijkgedachte

30 november 2018

Met de Open Oproep Designing a Community of Care nodigt het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie gemeenten, zorgaanbieders en woningcorporaties van Nederland uit om samen met ontwerpers te werken aan de transitie van de zorg in de wijk.
Vergrijzing, decentralisatie en technologische ontwikkelingen stellen nieuwe eisen aan het zorgaanbod in onze wijken. De complexe thematiek van de veranderende zorg raakt bovendien aan de transitieopgaven op het gebied van klimaatverandering waarvoor we staan. Voor een succesvolle energietransitie zal de woningvoorraad in onze wijken toekomstbestendig moeten worden gemaakt. Door hierbij ontwerpkracht in te zetten kunnen verrassende nieuwe inzichten en denkrichtingen worden ontwikkeld.

Architectuurcriticus Kirsten Hannema schreef voor ons twee verdiepende artikelen over de actuele woon- en zorgopgave in wederopbouwwijken. Ze gaat specifiek in op de nieuwe invulling die kan worden gegeven aan de wijkgedachte die aan het oorspronkelijke ontwerp van de wijken ten grondslag ligt. ‘Voortbouwen op de Wijkgedachte’ is het vervolg op ‘Op zoek naar de nieuwe Wijkgedachte’. In dit artikel staan de initiatieven centraal in de Amsterdamse Van Deysselbuurt en Molenwijk die erop gericht zijn deze naoorlogse wijken gezond, zorgzaam, vitaal en inclusief te maken, passend bij de participatiesamenleving waarin we leven.

Het artikel kan hieronder als PDF worden gedownload.
tweeluik.png
Laura Alvarez Architecture

Beeld boven: Lodewijk van Deysselstraat 61-71, Bron: Beeldbank Stadsarchief Amsterdam
Tekst: Kirsten Hannema

loader

het fonds

subsidies

actueel

openoproepanderswerken2018.png
Met het oog op de komst van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) en de nieuwe Omgevingswet nodigt het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie gemeenten uit deel te nemen aan het ontwikkeltraject Anders we... meer >
openoproepturkijeruslandegyptemarokko4.png
Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie roept ontwerpers, makers, curatoren en culturele organisaties in Nederland op een plan in te dienen voor een project dat ontwerp inzet voor duurzame en inclus... meer >
loader
loader
loader