stimuleringsfonds creatieve industrie
dummy
Ruimte voor anti-disciplinair onderzoek en experiment in de creatieve industrie
openingsweekendiabr2018fotodooraadhoogen.jpg

Ruimte voor anti-disciplinair onderzoek en experiment in de creatieve industrie

26 september 2019

Directeur Syb Groeneveld schreef voor Boekman een artikel waarin hij een oplossingsrichting schetst om de zeer verschillende instellingen onderling te vergelijken op basis van functies in de infrastructuur. Aanleiding hiervoor is de ambitie van de minister om de culturele basisinfrastructuur uit te breiden en te vernieuwen met vijftien ontwerp- en ontwikkelinstellingen die interdisciplinair werken. Mooi nieuws voor de creatieve industrie, maar hoe kunnen de instellingen die het fonds momenteel bedient, aan de doelen van dit nieuwe cultuurstelsel bijdragen?
Dit artikel is gepubliceerd in Boekman 120 'Kunst als innovator', september 2019

Het Stimuleringsfonds richt zich op (internationaal) bijzondere en vernieuwende projecten en activiteiten van ontwerpers, makers en culturele instellingen in de Nederlandse ontwerpsector. Van de jaarlijks gemiddeld 2000 subsidieaanvragen worden er zo'n 600 gehonoreerd. Het leeuwendeel, meer dan 500, gaat naar (collectieven van) makers en ontwerpers. Dit artikel richt zich echter op de infrastructuur van de creatieve industrie. Het fonds ondersteunt momenteel zo'n zeventig instellingen. Binnen die infrastructuur is een duidelijke concentratie te zien rondom Eindhoven, Rotterdam en Amsterdam. Hier zijn veel instellingen met een (inter)nationaal belang en netwerk gevestigd.

Op de infrastructuurkaart wordt ook duidelijk dat zo'n 25 procent van de instellingen zich als interdisciplinair betitelt. Veel aanvragen hebben niet langer eenduidig betrekking op architectuur of vormgeving of zijn een duidelijk product van digitale cultuur. Dat zegt overigens weinig over het belang van deze individuele disciplines, maar meer over de verandering van werkwijze en organisatie in de sector die een keur van functies beslaat: van talentontwikkeling tot toegepast onderzoek, van kritische reflectie tot grensverleggend experiment.

veelzijdigheid
Vier instellingen die door het fonds meerjarig ondersteund worden, geven een goed beeld van de veelzijdigheid die de creatieve industrie kenmerkt: de Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam (IABR), V2_, Sonic Acts en Next Nature Network (NNN).

De IABR heeft zich vol overtuiging verbonden aan de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties. Zo onderzoekt IABR hoe de gebiedsontwikkeling op de testsite M4H kan bijdragen aan de grotere Rotterdamse ambitie om vóór 2050 een volledige circulaire samenleving met gesloten materiaalkringlopen te realiseren. Ze wil met onder meer ontwerpend onderzoek een bijdrage leveren aan het oplossen van de grote opgaven waarvoor de samenleving staat met het meest geëigende middel dat het als culturele organisatie heeft: de gecombineerde kracht van de verbeelding en van het toegepaste ontwerp. Een ander in Rotterdam gevestigd lab is V2_, waar zelfgenererend onderzoek wordt gedaan op het snijvlak van technologie, kunst, ontwerp en samenleving. V2_ heeft een belangrijke rol in talentontwikkeling. Via het internationale Summer Sessions-netwerk wordt jonge kunstenaars en ontwerpers de mogelijkheid geboden om gedurende twee zomermaanden een voorstel uit te werken van concept tot prototype. Ook de activiteiten van het grotendeels virtueel georganiseerde Sonic Acts bestrijken de hele keten van culturele productie. Zo bestaat het door Sonic Acts geïnitieerde, gecureerde en geproduceerde project Vertical Cinema uit een tiental films van internationaal gerenommeerde filmmakers en audiovisuele kunstenaars die op 35 mm-celluloid films verticaal op een cinemascopescherm projecteren en breken met cinematografische conventies.

Door het verlenen van artistiek autonome opdrachten om nieuwe grensverleggende en experimentele kunstwerken te realiseren en door zich toe te leggen op productie, presentatie en distributie, ondersteunt Sonic Acts talentvolle makers.

Dat geldt ook voor Next Nature Network. Deze organisatie onderzoekt hoe we kunnen ontwerpen, bouwen en leven in een toekomst waarin biologie en technologie fuseren. Na eerdere spraakmakende projecten, waaronder Het Kweekvlees Kookboek, de Rayfish Footwear hoax en de rondreizende Nano Supermarket, richt NNN zich momenteel op de ECO coin (die de waarde van natuur uitdrukt) en de speculatieve discussie over de kunstmatige baarmoeder. Het onderzoek van NNN verbindt disciplines en probeert zover mogelijk op de markt vooruit te lopen.
instellingenenfestivals2019a3web.png
Figuur 1. Infrastructuur Stimuleringsfonds Creatieve Industrie
antidisciplinaire ontwerpkracht

Genoemde instellingen hebben allemaal een (internationale) verbindende platformrol, hebben een belangrijke functie in talentontwikkeling en jagen vernieuwing en innovatie door experiment aan. Binnen deze instellingen werken ontwerpers (van landschapsarchitect tot productontwerper, van social designer tot softwareprogrammeur) vaak samen met bijvoorbeeld wetenschappers, muzikanten, choreografen of schrijvers. Ze maken duidelijk dat er kritisch, ontwerpend en onderzoekend wordt nagedacht over de ethiek en de transformatieve rol van technologie (van smart cities tot privacy) en de complexe gelaagdheid van transitieopgaven (van klimaatadaptatie tot de toekomst van de zorgomgeving). De ontwerpkracht van de creatieve industrie moet daarin een grotere rol spelen dan het nu doet omdat ontwerpers zich tussen en voorbij de traditionele disciplines bewegen, rafelranden opzoeken, nieuwe ruimtes onderzoeken en tot andere denkrichtingen en oplossingen komen voor deze wicked problems. Dat gebeurt door te experimenteren en te onderzoeken, en in het proces van maken.

Ontwerpers plaatsen zichzelf steeds minder binnen een discipline omdat ze zich binnen het discours van een enkelvoudige discipline niet meer automatisch thuis voelen. Bij het medialab van MIT noemen ze dat de antidisciplinairen. Nog te weinig wordt hun werk als een antidisciplinaire uitkomst erkend en nog te vaak wordt het beschouwd als een resultante van een specifieke discipline. Dat doet geen recht aan het onderliggende proces. Meer begrip over de werkwijze en de resultaten van antidisciplinair werken zal leiden tot een bredere voedingsbodem voor de vele instellingen die op deze wijze werken. Want helaas moeten we constateren dat veel van de ook hier genoemde instellingen budgettair moeten excelleren op de kant van een dubbeltje. Hun budget is al jaren begrensd en financiering voor antidisciplinair onderzoek is schaars aanwezig voor culturele instellingen omdat deze meestal gekoppeld is aan wetenschappelijk onderzoek.

Voor het fonds is het des te belangrijker om continu oog te houden voor ontwikkelingen binnen de creatieve industrie om de begrensde middelen optimaal toe te wijzen onder de aanvragende instellingen en de meerjarige regeling open te houden voor instroom van nieuwe initiatieven.

tabelboekman.png
Figuur 2. Indeling ondersteunde instellingen in de creatieve industrie
re-mapping

De ruimte die minister Van Engelshoven in haar uitgangspuntenbrief biedt voor ontwikkelinstellingen die interdisciplinair (of antidisciplinair) werken, biedt nieuwe mogelijkheden voor de zo diverse instellingen binnen de Creatieve Industrie. Dat vergt een nieuwe functionele benadering, een focus op functies van deze instellingen om de zeer diverse activiteiten van deze instellingen op waarde te kunnen schatten.

Bovenstaande twee assen creëren een schets om tot een nieuwe focus op functies binnen de creatieve industrie te komen (zie figuur 2). Het streven is om met deze vier kwadranten tot een indeling te komen op basis van de primaire focus van de ondersteunde instellingen in de creatieve industrie. Daar zitten los van de hier gebruikte assen natuurlijk nog meer dimensies aan. Evenzeer geldt dat instellingen zich operationeel vaak in meerdere kwadranten begeven.

Niet limitatief hebben de vier kwadranten de volgende eigenschappen:
1. In het eerste kwadrant wordt technologie bevraagd middels grensverleggend onderzoekend experiment. Het is zelfgenererend in de zin dat niet duidelijk is waar het experiment eindigt, zinvol is of een volgende fase bereikt. Een project hoeft niet altijd te lukken om succesvol te zijn en ook publieke waardering is niet altijd belangrijk. Hier werken de vaak kleinere instellingen zoals STEIM, Baltan Laboraties en V2_ antidisciplinair aan nieuw ontwerpend onderzoek, meestal zonder opdrachtgever. Hier ontstaat veelal de kiem voor nieuwe denkrichtingen in de infrastructuur. Binnen dit kwadrant is de subsidieafhankelijkheid groot. Reflectie en debat over de uitgevoerde activiteiten zijn het belangrijkste evaluatiemechanisme.

2. Binnen het tweede kwadrant wordt veelal vanuit artistieke autonomie geprogrammeerd maar wordt er, mede omdat er een platformfunctie is voor makers en publiek, een relatief groot publiek bereikt. De instellingen overstijgen het disciplinaire denken en maken nieuwe verbindingen tussen mens, technologie en organisaties.
Instellingen vinden het belangrijk dat verkenningen en projecten een zo groot mogelijk publiek weten te vinden. Financiering leunt op meerdere publieke bronnen en gedeeltelijk op private middelen zoals publieksinkomsten. Sonic Acts, NNN en Submarine Channel behoren tot dit kwadrant. Toetsing vindt plaats door middellangetermijnmonitoring en evaluatie van de projecten.

3. In het derde kwadrant wordt vanuit ontwerpend onderzoek aan toegepaste vraagstukken gewerkt. Binnen labs ontstaan nieuwe vormen van opdrachtgeverschap en hybride financieringsvormen: van lening tot royaltymanagement maar ook met financiering uit bijvoorbeeld het Europese Science, Technology and the Arts programma. Instellingen zoals BioArt Laboratories en IABR begeven zich grotendeels in dit kwadrant. Waterschappen, zorgorganisaties en woningcorporaties starten met die instellingen projecten die transformatief in opzet en uitvoering zijn, en waar de kracht van ontwerp binnen een sociaalmaatschappelijke opgave centraal staat. Samenwerking met kennisinstellingen is essentieel. Met betrokken stakeholders kan vooraf het beoogde effect van de activiteiten beschreven en vastgelegd worden in een impact framework.

4. Het vierde kwadrant spitst zich toe op activiteiten vanuit toegepaste vraagstukken die interessant zijn voor een breed publiek. Onderzoek doen naar nieuwe distributiestrategieën, het bereiken van nieuw publiek en audience design/ engagement zijn een belangrijk onderdeel van de activiteiten. Subsidie legt een gezonde basis voor een langetermijnstrategie, bevordert investeringen door andere financiers en tekent het publiekculturele karakter van de organisatie die ook verantwoordelijkheid draagt voor de gehele infrastructuur als podium voor de creatieve industrie. De Dutch Design Week en Pakhuis de Zwijger zijn exponenten van dit vierde kwadrant, waar meer volgens de SMART-methodiek geëvalueerd kan worden.

nextnaturenanosupermarketinpamplona.jpg
NANO supermarket in Pamplona, 2011. © Next Nature Network
toekomst

Het antidisciplinair denken wordt binnen de creatieve industrie steeds meer gemeengoed. Het leidt tot grensverleggende experimenten en ontwerpend onderzoek dat bijdraagt aan oplossingsrichtingen voor de grote maatschappelijke transitieopgaven. De afgelopen jaren zijn veel instellingen binnen de creatieve industrie geprofessionaliseerd en hebben een internationale platformfunctie gekregen. De in dit artikel geschetste vier kwadranten geven een eerste schets om tot een nieuwe focus op functies binnen de sector te komen en om functioneel onderscheid in de beoordeling van de zo diverse instellingen te kunnen maken als ze dadelijk hun meerjarige plannen indienen binnen de culturele basisinfrastructuur of bij het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie.

Als Stimuleringsfonds betekent dit dat we meer tailormade naar aanvragende instellingen moeten kijken: elke instelling heeft een eigen waarheid met betrekking tot de subsidiebehoefte, de mate van financiering door andere (private) partijen, talentontwikkeling, de samenwerking met kennisinstellingen, de wijze van onderzoek en experiment, de positie van opdrachtgevers en de focus op publiek. Grote winst is dat de uitgangspuntenbrief van de minister de mogelijkheid geeft om de maatschappelijke slagkracht van ontwerp te vergroten en zichtbaarder te maken. Daar moet we samen de komende jaren mee aan de slag.


In Boekman 120 vind je meer interessante artikelen over kunst als innovator.

Foto bovenaan: Openingsweekend IABR-2018 Foto door Aad Hoogendoorn

meer nieuws

oochronischgezond.png

Open Oproep Chronisch Gezond

12 november 2019

Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en het Agis Innovatiefonds lanceren een gezamenlijke open oproep gericht op verbetering van het alledaagse leven voor mensen met (nog g)een chronische aandoening. Nieuwe of bestaande coalities van gemeenten, zorgaanbieders, welzijnsorganisaties, particuliere initiatiefnemers, ondernemers en mensen met een aandoening worden uitgenodigd om samen met ontwerpers te werken aan nieuwe producten, ruimtelijke interventies of gezondheidsconcepten ter versterking van de zelfregie van mensen in hun alledaagse leefomgeving. De werkwijze betreft een ontwerpend onderzoek, dat wordt uitgevoerd door interdisciplinaire teams in nauwe samenwerking met de mensen zelf voor wie het initiatief verschil moet maken. Dien uiterlijk 4 februari 2020 uw voorstel in.
Chronisch ziek? Nou en! Zo zou het moeten zijn: met of zonder chronische aandoening een aangenaam leven leiden. In Nederland zijn er steeds meer mensen die een chronische aandoening hebben. Voor hen is er in Nederland goede medische zorg aanwezig. Maar een mens is meer dan zijn of haar ziekte. En om met een aandoening een zo prettig mogelijk leven te kunnen leiden, kunnen ook andere dan medische oplossingen steun bieden.

Welke ontwerpvoorstellen of -strategieën maken dat mensen meer zelf aan het roer kunnen staan als het over hun gezondheid gaat? Op welke manier kan de leefomgeving beter worden afgestemd op de behoeften van mensen met een chronische aandoening? Welke rol speelt het sociale netwerk? Hoe komen we tot nieuwe gezondheidsconcepten, waarin de behoeften en mogelijkheden van mensen met een chronische aandoening (nog meer) als vertrekpunt worden genomen?

Wanneer we in het beantwoorden van deze vragen de persoonlijke behoeften van mensen als vertrekpunt nemen dan biedt dat tal van nieuwe mogelijkheden. Maar dat vraagt vaak wel om anders denken én doen. Ontwerpers - zoals (interieur)architecten, productontwerpers, social designers of digitale makers - kunnen hier een belangrijke rol in spelen door hun creatieve en mensgerichte insteek. Zij hebben de mogelijkheid nieuwe werkwijzen en denkrichtingen te introduceren, en in co-creatie tot oplossingen te komen die beter aansluiten op de (persoonlijke) behoeften van mensen.

Wij roepen ontwerpers op om samen met partijen uit de zorg en welzijn een voorstel in te dienen voor een ontwerpend onderzoek op (één van) de genoemde ontwerpopgaven in de oproep tekst.

indienen
Uw voorstel kunt u tot en met 4 februari 2020 via de online aanvraagomgeving van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie.

Lees hier meer over deze open oproep en hoe hiervoor in te dienen.

werksessie
Op 25 november organiseren het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en het Agis Innovatiefonds de werksessie Chronisch Gezond. De werksessie vindt plaats in het kader van de Open Oproep Chronisch Gezond. Met deze open oproep nodigen het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en het Agis Innovatiefonds ontwerpers uit om samen met partijen uit zorg, welzijn en/of gezondheidsdomein te werken aan meer mensgericht producten, interventies of gezondheidsconcepten.
defranseveroveringvanmaastricht.jpg

Selectie eerste ronde Digital Heritage x Public

11 november 2019

Uit de achttien voorstellen die het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie ontving in de eerste ronde voor de tijdelijke regeling Digital Heritage x Public zijn acht projectvoorstellen geselecteerd voor een ontwikkelingsbijdrage. Het gaat hierbij om acht uiteenlopende voorstellen waarbij vormgevers en beheerders van digitaal erfgoed samen op zoek gaan naar nieuwe manieren om digitaal erfgoed toegankelijk te maken voor publiek.
De inzendingen zijn voorgelegd aan een onafhankelijke adviescommissie bestaande uit Danielle Kuijten, co-curator bij Imagine IC, Maarten Zeinstra, oprichter en voorzitter Open Nederland en Richard Vijgen, oprichter Studio Richard Vijgen en informatie ontwerper. De commissie werd voorgezeten door Floor van Spaendonck, directeur van Bureau Europa.

Digitaal erfgoed als ontwerpopgave
De diversiteit van de onderwerpen, erfgoedcollecties en de aanpak van de ontwerpers bleek groot. De regeling ontving aanvragen van zowel grote gevestigde ontwerpbureaus als kleinere bureaus en zelfstandige ontwerpers. Ook aan de kant van de erfgoedinstellingen was de verscheidenheid en de regionale spreiding groot. De regeling ontving voorstellen waarin wordt samengewerkt met gemeentearchieven, musea, kennisinstellingen en bibliotheken.
Bij het formuleren van de ontwerpopgave komen partijen voor verschillende uitdagingen te staan. Belangrijke terugkerende onderwerpen zijn de (auteurs)rechten die al dan niet op de collectie liggen, het behouden van de link met de oorspronkelijke bron, en de vraag in welke mate het auteurschap van de ontwerper de duurzaamheid van het project beïnvloedt. Met name deze laatste vraag is interessant in het licht van de regeling. Een sterk uitgesproken ontwerp kan conflicteren met de belangen op langere termijn van de erfgoedbeheerder. Het is daarom van belang de opgave vanuit een bredere context te bekijken en op voorhand goede afspraken te maken over intellectueel eigendom van het ontwerp en de mogelijkheid voor hergebruik. De commissie heeft bij het maken van de selectie daarom goed gekeken naar de opzet van de samenwerking en de mate waarin wordt gewerkt volgens open standaarden die bijvoorbeeld doorontwikkeling door derden mogelijk maken.

beoordeling
De commissieleden hebben elk vanuit hun eigen expertise over de voorstellen geadviseerd. Daarbij is gekeken naar het doel en de opzet van het voorstel, het portfolio van de ontwerppartij, de samenwerking tussen de betrokken partijen en de duurzaamheid van het project. De commissie was over het geheel genomen onder de indruk van de kwaliteit van de voorstellen. Het overgrote deel van de aanvragers had zich goed voorbereid. Dit zorgde ervoor dat de lat voor de selectie hoog gelegd kon worden.

De commissie heeft bij haar selectie gebruik gemaakt van een tender model. Elk voorstel is door de commissie inhoudelijk besproken en gerangschikt op basis van de beoordelingscriteria.
artifactsofmemory.jpg
'Artifacts of Memory' door Superposition, Beeld en Geluid en het Gronings AudioVisueel Archief

selectie
Na rijp beraad heeft de adviescommissie de volgende acht projecten geselecteerd (op basis van alfabetische volgorde):

Artifacts of Memory
Superposition, Beeld en Geluid en het Gronings AudioVisueel Archief
De Franse verovering van Maastricht
Tijdlab en Dutch Rose Media en de Gemeente Maastricht
Dossier Atlantis
De Aanpak en Stadsarchief Rotterdam
Ecology of Archives
The Rodina en Sonic Acts
Gevangen in het Luie End
Creative Coding en Utrechts Archief
Jij in de VOC
Studio Louter en Huygens ING
Middeleeuwse Memes
BLIS Creative Business Studio en Koninklijke Bibliotheek
Rotterdams Publiek
Islands of Meaning en Stadsarchief Rotterdam

De geselecteerde makers en erfgoedinstellingen gaan de komende drie maanden aan de slag om de voorstellen verder uit te werken tot een concreet plan voor realisering. Ze ontvangen daarvoor een ontwikkelbudget van maximaal € 10.000 (klein bureau) tot € 25.000 (groot bureau). Begin 2020 worden de uitkomsten van het ontwikkeltraject ingediend en worden de partijen uitgenodigd hun projectvoorstel te presenteren aan de commissie. De selectie van acht voorstellen voor de ontwikkelingsfase heeft tot gevolg dat er sprake zal zijn van creatieve competitie tussen de ondersteunde partijen richting de realiseringsfase.

De voorstellen die niet zijn geselecteerd sloten naar het oordeel van de commissie in mindere mate aan bij de doelstellingen van de regeling dan de hier bovengenoemde projecten.

volgende deadline
De tweede ronde Digital Heritage x Public sluit op 16 januari 2020. (Niet te verwarren met de tweede fase van de eerste ronde). De ronde staat open voor nieuwe voorstellen, in eerste instantie gericht op ontwikkelingsfase.

studioknetterijsweb.jpg

Terugblik Dutch Design Week 2019

7 november 2019

Van 19 tot en met 27 oktober 2019 vond de Dutch Design Week in Eindhoven plaats. Het Stimuleringsfonds was op meerdere locaties aanwezig. We presenteerden nieuw talent tijdens 'The Scene is Here' in MU. Bij 'Chronic Health, It's only human?' in de Embassy of Health toonden onder andere acht ontwerpers, ondersteund door het fonds, het belang van design voor (toekomstige) gezondheidszorg. Samen met Vereniging Deltametropool presenteerden we het pleidooi voor de ruimtelijke kwaliteit van onze toekomstige leefomgeving: GO!RES. En met het programma 'This is a Take-Over: Researching Remix' vestigde Metro54 aandacht op ontwerp, digitale cultuur, reflectie en onderzoek binnen urban arts & culture. En Creative Residency Arita presenteerde de door het Stimuleringsfonds ondersteunde residenties, zoals ontwerpers Aliki van der Kruijs en Thijmen Smeulders.
Bekijk hier de aftermovie gemaakt door Clara Gustafsson:
anoukbeckersweb.jpg
Modeontwerper Anouk Beckers doet onderzoek naar mode als collectieve praktijk. In de workshop JOIN Collective Clothes maken deelnemers tijdens 'The Scene is Here' gezamenlijk een kledingstuk. Foto: Dave Menkehorst
tomasdirrixweb.jpg
Wat als je als mens structureel onderdeel wordt van een gebouw of ruimte? Architect Tomas Dirrix onderzoekt met 'Dress Rehearsal For A Building' de versmelting van 'The Scene is Here' bezoeker en architectuur. Foto: Dave Menkehorst
disassemblycafeteisgreve.jpg
In het Disassembly Café tijdens van Teis de Greve gingen bezoekers tijdens 'The Scene is Here' aan de slag met de binnenkant van slimme elektronische apparaten. Op zoek naar nieuwe mogelijkheden voor alledaagse technologie. Foto: Dave Menkehorst
koenstegerweb.jpg
Gefascineerd door de invloed van licht op onze gemoedstoestand neemt scenograaf Koen Steger het publiek van 'The Scene is Here' mee in een wereld van licht, de psyche en… boksen. Foto: Dave Menkehorst
darienbritodoorboudewijnbollmann.jpg
Voor zijn audiovisuele performance 'Strange Attractors' tijdens 'The Scene is Here' liet multimedia designer Darien Brito zich inspireren door de chaostheorie van Edward Lorenz en zoekt hij naar de schoonheid van de wanorde. Foto: Boudewijn Bollmann
ddwhealthembassy20193web.jpg
De tentoonstelling Chronic Health: It's only human? in de Embassy of Health, i.s.m. U CREATE, Philips Experience Design, Máxima MC, Waag en DDF, had als doel bezoekers te inspireren om samen met elkaar op zoek te gaan naar de toekomst van de zorg. Foto:
ddwhealthembassy2019117.jpg
Met de tentoonstelling toont de Embassy of Health de kracht van design bij de transities in de zorg, evenals de dilemma's van de zorg. Foto: Jimena Jauna
milleniumginsengprojectweb.jpg
'Millennium Ginseng Project' door Kuang-Yi Ku. Foto: Jimena Jauna
ddwhealthembassy201952web.jpg
Presentatie 'Encounter #6' van Joost van Wijmen. Foto: Jimena Jauna
20191024143710.jpg
Het Agis Innnovatiefonds en het Stimuleringsfonds organiseerden de inspiratiesessie Chronisch Gezond als onderdeel van de Embassy of Health in het Klokgebouw.
thisisatakeoverweb3.jpg
Met het programma 'This is a Take-Over: Researching Remix' vestigde Metro54 aandacht op ontwerp, digitale cultuur, reflectie en onderzoek binnen urban arts & culture in TAC. Dit is de presentatie 'Undo' door Sydney Rahimtool. Foto: Dave Menkehorst
thisisatakeoverweb4.jpg
'Makandra (Together)' door Laeno Lashawn tijdens This is a Take-Over: Researching Remix bij TAC. Foto: Dave Menkehorst
thisisatakeoverweb1.jpg
'We got it from here' door Leana Boven & Funs Janssen tijdens This is a Take-Over: Researching Remix bij TAC. Foto: Dave Menkehorst
thisisatakeoverweb5.jpg
Naast de tentoonstelling organiseerde Metro 54 verschillende bijeenkomsten in de ruimte bij TAC. Foto: Dave Menkehorst
mvz2662web.jpg
Samen met Vereniging Deltametropool presenteerden we het pleidooi voor de ruimtelijke kwaliteit van onze toekomstige leefomgeving: GO!RES aan Kristel Lammers, directeur van het Nationaal Programma Regionale Energie Strategieën.
fotobijeenkomstddw.jpg
In verband met de Open Oproep Architectuur Biënnale Venetië 2020 organiseerden het Stimuleringsfonds en Het Nieuwe Instituut een bijeenkomst in TAC. Debra Solomon, Afaina de Jong en Klaas Kuitenbrouwer reflecteerden op het thema van de biënnale.
tradition8.jpg

Interview Tradition as a making tool | Modular Mobile Parks

7 november 2019

Hoe kunnen we ervoor zorgen dat de openbare ruimte beter functioneert? Met dit vraagstuk gingen de Turkse ontwerper Tuğçe Akbulut (CrossChange) en de Nederlandse architect Jurgen ten Hoeve (Space Crafters) aan de slag. Onder de noemer 'Tradition as a Making Tool' laat het team alternatieven voor multifunctionele en gedeelde, schaarse openbare ruimtes zien, die normaal gesproken vaak worden gevuld met nieuwe gebouwen.
samenwerking
Via gezamenlijke connecties werd Jurgen ten Hoeve uitgenodigd door Tuğçe Akbulut om mee te doen aan een serie workshops en zijn ze met elkaar in contact gekomen. Jurgen: 'Het Consulaat-Generaal in Istanbul organiseerde in samenwerking met onder andere Tuğçe een serie workshops in het kader van het onderzoeks- en kennisuitwisselingsprogramma 'Liveable Cities - Co-Designing our Public Space'. Het doel van deze workshops was om in samenwerking met Turkse en Nederlandse ontwerpers uit verschillende disciplines een actueel stedelijk vraagstuk te onderzoeken en hier door middel van een ontwerp antwoord op te geven.'

Open Oproep Turkije, Rusland, Egypte en Marokko
In september vorig jaar publiceerde het Stimuleringsfonds de Open Oproep Turkije, Rusland, Egypte, Marokko #2. Het voorstel 'Tradition as a Making Tool' van Tuğçe en Jurgen werd voor de eerste én tweede fase geselecteerd. Na vooronderzoek in de eerste fase, werd tijdens de tweede fase 'Modular Mobile Parks' ontwikkeld. Via dit concept om openbare ruimtes in steden in te richten als mobiele moestuin kunnen thema's rondom voedselproductie en duurzaamheid worden geagendeerd. Modular Mobile Parks dient daarmee een educatief doel dat gebruikers, bewoners en gemeente samenbrengt. Er kunnen gezamenlijke diners worden georganiseerd, gebruikmakend van de kruiden uit de moestuin, en het begin en einde van het oogstseizoen wordt gevierd met een festival. Jurgen: 'We hebben eigenlijk een tool ontwikkeld om de dialoog over de publieke ruimte te bevorderen en te laten zien dat openbare ruimtes ook heel mooi kunnen worden ingezet om tradities door te geven. Het ontwerp is mobiel en multifunctioneel.'
traditionasamakingtoolcanakatweb.jpg
Leerlingen bezoeken de Modular Mobile Parks. Foto: Can Akat

Jurgen: 'Eén van de dingen waar Tuğçe met CrossChange mee bezig is, is om een Nederlands-Turks netwerk te initiëren van ontwerpers en creatieve ondernemers. Tuğçe volgde het Stimuleringsfonds en zijn initiatieven al voor langere tijd. De open oproep sloot perfect aan bij wat zij probeert te bereiken, namelijk samenwerking tussen ontwerpers en de creatieve industrie in Nederland en Turkije. Aangezien wij een prettige samenwerking hadden gedurende de workshop en wij beiden affiniteit hebben met de gestelde vraag vanuit de open oproep, vroeg Tuğçe mij om samen aan dit vraagstuk te werken.'

kansen
Jurgen: 'We hadden een bepaald ideologisch beeld voor ogen om de stad groener en inclusiever te maken. We hadden echter nooit durven dromen dat het project ook daadwerkelijk een dusdanige spin-off tot gevolg zou hebben als nu het geval blijkt te zijn. We zijn ten eerste bijzonder trots dat we geselecteerd zijn voor de tweede fase van de open oproep en we het project een vervolg kunnen geven. Ook zijn er door het project meerdere deuren opengegaan, hetzij vanuit de samenwerkingsverbanden die zijn ontstaan bij het ontwerpen en realiseren van het project, maar ook door de interesse van andere partijen. Zo hebben we samengewerkt met STIPO en is Tuğçe via hun gevraagd om deel te nemen aan de European Placemaking Leaders Community. We zijn uitgenodigd om ons project te presenteren op het Valencia Placemaking Summit. Ook zijn er vanuit de presentaties die Tuğçe op diverse bijeenkomsten gaf reacties gekomen vanuit steden uit verschillende Europese landen die geïnteresseerd zijn om het project in hun stad te implementeren.

De financiering maakte het mogelijk om het project en onze ideeën uit te voeren. Hierdoor konden we het onderzoek uitvoeren in zowel Nederland als Turkije en in contact komen met inspirerende mensen die ons project naar een hoger plan hebben getild. Belangrijker nog is dat door de financiële steun de weg vrij wordt gemaakt om relatief zonder financiële druk ideeën te ontwikkelen en te testen. De steun van het Stimuleringsfonds en de vrijheid die dit gaf is in onze ogen onontbeerlijk om dit soort onderzoeken mogelijk te maken.'

ooanderswerken.jpg

Open Oproep Anders werken aan stad, dorp en land #2

7 november 2019

Met het oog op de komst van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) en de nieuwe Omgevingswet nodigt het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie ontwerpers uit om samen met gemeenten nieuwe werkwijzen te ontwikkelen, gericht op co-creatie op lokaal niveau. Deze open oproep biedt de mogelijkheid voor gemeenten om met inzet van ontwerpkracht lokale partners te activeren en samen met het lokale netwerk, vanuit een integrale ontwerpbenadering, aan de slag te gaan met actuele sociaal-ruimtelijke opgaven in de eigen gemeente. Deadline voor indienen is 10 maart 2020.
context
Nederland staat voor een groot aantal urgente uitdagingen. Mondiale uitdagingen als energietransitie, klimaatadaptatie, mobiliteit, gezondheid en sociale inclusie hebben grote consequenties op lokaal niveau. Zij stellen bijvoorbeeld nieuwe eisen aan onze leefomgeving. De rijksoverheid speelt op deze uitdagingen in met een toekomstvisie op de leefomgeving van Nederland. Centraal hierin staat de verwevenheid van het sociale en ruimtelijke domein, en het belang van samenwerking tussen verschillende domeinen. Maar dit vraagt ook om nieuwe vormen van lokaal bestuur. Om op lokaal niveau antwoorden te kunnen formuleren op de grote maatschappelijke opgaven zijn nieuwe vormen van samenwerking nodig tussen de lokale overheid, het bedrijfsleven, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties én bewoners. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet ontstaat in 2021 voor het lokale bestuur bovendien een nieuw wetgevingsstelsel, dat de randvoorwaarden voor deze samenwerking gaat bepalen.

ontwerpers
Bovengenoemde sociaal-ruimtelijke uitdagingen vragen om een integrale aanpak, waarbij keuzes niet van bovenaf worden opgelegd, maar in lokaal samenwerkingsverband tot stand komen. De grote vraag is echter, hoe geven we die nieuwe samenwerkingsvormen en daarmee de integrale aanpak van sociaal-ruimtelijke opgaven concreet met elkaar vorm? Ontwerpers – zoals architecten, stedenbouwers, stadmakers, social en service designers – kunnen hier een belangrijke rol in spelen door nieuwe ziens- en werkwijzen te introduceren op het snijvlak van sociale en fysieke vernieuwing. Zij hebben de kennis en expertise om nieuwe co-creatieprocessen vorm te geven en gemeenten te begeleiden om samen met stakeholders én gebruikers aan de slag te gaan. Zij zijn als geen ander in staat om met concrete zichtbare maatregelen in de leefomgeving op lokaal niveau antwoorden te formuleren op de grote maatschappelijke opgaven.

indienen
Uw voorstel kunt u tot en met 10 maart 2020 via de online aanvraagomgeving van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie indienen.

Lees hier meer over deze open oproep en hoe hiervoor in te dienen.
loader

het fonds

subsidies

actueel