stimuleringsfonds creatieve industrie
dummy
Longread Talent #3: Ik en de ander: Empathisch ontwerptalent focust op mensen, niet op zichzelf (of dingen)
ddw21campagnebeeld.jpg

Longread Talent #3: Ik en de ander: Empathisch ontwerptalent focust op mensen, niet op zichzelf (of dingen)

8 oktober 2021

De afgelopen zeven jaar heeft het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie ruim 250 jonge ontwerpers ondersteund met de Regeling Talentontwikkeling. In drie longreads wordt gezocht naar de gedeelde mentaliteit van deze ontwerpgeneratie, die is gevormd door de grote uitdagingen van onze tijd. Daarbij wordt onderzocht hoe ze omgaan met thema's als technologie, klimaat, privacy, inclusiviteit en gezondheid. In deze derde en laatste longread: niet langer ligt de focus op persoonlijk succes en individuele expressie maar op 'de ander'.
Het jaar 2015 stond in het teken van een vluchtelingencrisis. Hoewel er al jarenlang mensen uit Afrika en Centraal-Aziatische landen op drift zijn geraakt door oorlog, armoede en onderdrukking, verdronken er die zomer honderden vluchtelingen in wrakke bootjes op de Middellandse Zee. De onmacht, woede, frustratie, wanhoop en verdriet werden treffend verbeeld met de foto van het aan de Turkse kust aangespoelde lichaam van de verdronken driejarige Syrische peuter Alan Kurdi. Waar de financiële crisis van 2008 bijna onzichtbaar was – zelfs de bankiers wisten zich tenslotte geen raad – was wegkijken nu niet langer mogelijk. Niet alleen in de media, maar ook in het straatbeeld. De ellende van de ander is indringend en alomtegenwoordig geworden.

Ook de Nederlandse opvangcentra puilden uit. Ontwerper Manon van Hoeckel (lichting 2018) zag de vluchtelingen in haar buurt tijdens haar studie aan de Design Academy Eindhoven. Tegelijkertijd besefte ze nog nooit met een asielzoeker te hebben gesproken. Dus bezocht ze een gekraakt pand waar uitgeprocedeerde asielzoekers woonden. En zag: dit zijn geen profiteurs of zielenpoten maar krachtige personen die willen meedraaien in en bijdragen aan de samenleving. En juist dat werd deze groep verboden. Uit betrokkenheid en daadkracht bedacht Van Hoeckel een reizende ambassade voor statusloze asielzoekers en ongedocumenteerden die zich 'in limbo' bevinden; ongewenst in Nederland én in het land van herkomst. De vluchtelingen oftewel 'ambassadeurs' konden hier buurtbewoners, passanten en ambtenaren uitnodigen voor een gesprek. Met deze 'In Limbo Embassy' faciliteerde ze ontmoetingen tussen buurtbewoners en een kwetsbare groep nieuwkomers.

empathische bevlogenheid
Deze houding van Van Hoeckel is in veel opzichten tekenend voor de mentaliteit van een generatie die de afgelopen zeven jaar deelnam aan de Regeling Talentontwikkeling van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie. Ontwerp gaat al lang niet meer over spullen maar over mensen. Die empathisch bevlogenheid loopt inmiddels door alle ontwerpdisciplines. Niet langer staan daarbij persoonlijk succes en individuele expressie centraal. De blik van de ontwerper, onderzoeker en maker is nadrukkelijk gericht op de ander. De vluchtelingencrisis van 2015 heeft daarbij gewerkt als zowel een deeltjesversneller als een vakinhoudelijke verdieping. Deze humane crisis vraagt tenslotte om onorthodoxe en radicale voorstellen en ideeën.
lenaknappers.jpg
Lena Knappers

Stedenbouwkundige Lena Knappers (lichting 2019) onderzocht de ruimtelijke leefomstandigheden van asielzoekers, arbeidsmigranten en internationale studenten. Met haar onderzoek 'Rethinking the Absorption Capacity of Urban Space' aan de TU Delft ontwikkelde zij strategieën om migranten op duurzame wijze in de ontvangende maatschappij op te nemen. Te vaak is de huisvesting tijdelijk en informeel; denk aan ad hoc containerhuisvesting buiten het stadscentrum of in vacante legerkazernes. Knappers onderzocht alternatieve, inclusievere vormen van opvang, gericht op de invulling van de publieke ruimte. Met uiteindelijk een nog veel groter doel: een inclusieve stad waarin alle vormen van ongelijkheid in de publieke ruimte worden onderzocht en verholpen.

Hoezeer immigratie inmiddels deel uitmaakt van de alledaagse realiteit van de creatieve disciplines blijkt uit de praktijk van Andrius Arutiunian (lichting 2021). Na zijn master Compositie aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag legde hij zich toe op de spanning tussen migratie en nieuwe technologieën. In zijn ontwikkeljaar deed hij onderzoek naar wat de impact van ontheemding en afwijkende meningen is op de samenleving en hoe deze impact zich kan manifesteren in soundscapes. Oftewel: hoe klinkt de integratie van nieuwkomers in Nederland? De verbindende factor is daarbij het begrip 'gharib', dat in het Arabisch, Perzisch en Armeens 'vreemd' of 'geheimzinnig' betekent. Arutiunian wil geen concrete ontmoetingen tussen mensen creëren; hij streeft ook geen nieuwe woonvormen na. Slechts de eigen beroepspraktijk wordt verrijkt met de culturele invloed van migratie.

alleenstaande vaders
Inclusiviteit en culturele diversiteit zijn nu dominante thema's op de maatschappelijke agenda. Zo wordt – gevoed door de Black Lives Matter-beweging in de Verenigde Staten – een vurig debat gevoerd over institutioneel racisme. De ander blijkt niet langer een vreemdeling aan onze grenzen te zijn, maar is ook onze buurman of collega. De samenleving dreigt te polariseren en daarbij kunnen bevolkingsgroepen worden gemarginaliseerd. Ontwerpers mengen zich actief in deze discussie en zetten design in als een emanciperende kracht voor een samenleving die 'all inclusive' is; open en toegankelijk voor iedereen, ongeacht de achtergrond.

giorgiotoppin.jpg
Giorgio Toppin, KABRA (XHOSA), Foto: Onitcha Toppin

De emancipatie van achtergestelde groepen begint met het verkennen en verdiepen van een gedeelde identiteit. Alleen met begrip van de eigen afkomst, cultuur en tradities kan uiteindelijk grip worden gekregen op een volwaardige plek in de samenleving. Giorgio Toppin (lichting 2020) is een trotse Bijlmer-Amsterdammer en een zwarte man met een Surinaamse achtergrond. Deze twee werelden mixte hij met zijn modelabel Xhosa tot nieuwe verhalen, vertaald in mannenkleding die binnen de hedendaagse westerse context past. Voor de verhalen van Surinaamse diaspora waarop zijn collecties zijn gebaseerd, reisde hij naar zijn geboorteland om daar lokaal vakmanschap en traditionele maaktechnieken te onderzoeken en vast te leggen. Vervolgens vervaardigde hij truien met inheemse knooptechnieken; een winterjas kreeg een met de hand geborduurde traditionele print uit het district Saramacca. Omgekeerd voorzag hij de Creoolse 'kotomisi', die lastig is te dragen, van een comfortabele en eigentijdse snit. Met zijn biculturele mode versterkte Toppin de culture identiteit van Surinamers en vergrootte daarmee het begrip en de waardering voor zijn afkomst bij andere bevolkingsgroepen. Zijn kleding moet tenslotte in de eerste plaats 'cool zijn om te dragen', aldus Toppin zelf.

Natuurlijk waren creatieve disciplines altijd al goed in staat om een identiteit te versterken. Mode, gebruiksvoorwerpen, een interieur en fotobeelden zijn nu eenmaal een uitstekend instrument om te laten zien wie je bent en vooral ook wie je wilt zijn. Maar de afgelopen jaren staat identiteit niet meer voor een vrijblijvende lifestyle maar kan het ook een stigma zijn dat bepalend is voor je maatschappelijke positie. Lang niet altijd is identiteit een keuze, terwijl het van grote invloed is op het dagelijks leven – iets waarover Surinaamse, Turkse, Marokkaanse of Antilliaanse Nederlanders kunnen meepraten, tot de vierde generatie aan toe. Wie zich als ontwerper buigt over deze vastgelegde identiteit moet zich terdege bewust zijn van culturele en emotionele gevoeligheden. De ontwerper die wel even zal uitleggen wat verantwoord is en wat slecht, loopt achter de inclusieve feiten aan.

marwanmagroun.jpg
Marwan Magroun, The Life of Fathers, Adison & Ayani

Daarom werken ontwerpers steeds meer vanuit een persoonlijke betrokkenheid of agency (eigenaarschap). Fotograaf en storyteller Marwan Magroun (lichting 2020) legde met zijn documentaireproject 'The Life Of Fathers' de wereld van alleenstaande vaders met een migratieachtergrond vast. Magroun, die zelf het grootste gedeelte van zijn jeugd opgroeide zonder een vaderfiguur, zocht naar antwoorden en verhalen van een veelal onopgemerkt maar diepgevoeld vaderschap. Zo wilde hij afrekenen met het vooroordeel dat vaders met een migratieachtergrond afwezig zijn in de opvoeding. Met zijn fotoreportage en begeleidende film (inmiddels uitgezonden op NPO3) heeft hij een groep toegewijde maar onderschatte vaders een stem en een gezicht gegeven.

queers en 'extended families'
Diversiteit wordt maatschappijbreed omarmd en uitgedragen. Bestaande opvattingen over gender, seksualiteit en etniciteit verschuiven. Dat betekent ook dat er volop wordt gespeeld en geëxperimenteerd met identiteit en de manieren waarop deze kan worden vormgegeven. Ontwerpers zijn daardoor niet langer een doorgeefluik voor industrie of overheid, maar nemen een activistische houding aan. Leidraad daarbij is niet langer het eigen ego maar juist de sociale cohesie. Renee Mes (lichting 2021) wilde de stereotypering van de LGBTQ+-gemeenschap doorbreken en daarmee acceptatie vergroten. Ze richtte zich hierbij heel specifiek op hoe binnen de diverse queergroepen de 'extended families' worden vormgegeven. Dit zelfverkozen gezin wordt vaak samengesteld als alternatief voor afwijzing of schaamte binnen de families waarin queers zijn opgegroeid. Maar deze nieuwe leefvorm kampt met juridische, medische, educatieve en andere institutionele achterstelling. Gezien worden als eerste stap naar erkenning, dat was de aanpak van Mes.

Voor haar research en ook het realiseren van filmportretten werkte de witte cisgender Mes samen met de organisatie Queer Trans People of Colour. Samenwerking kan ook 'agency' geven. Daarbij, over wiens identiteit gaat het hier nou eigenlijk? Of in de terminologie van Black Lives Matter: 'nothing about us without us'. Dat inclusief design wordt gerealiseerd volgens deze politiek correcte spelregels van 'agency' en 'representation' is logisch. En misschien zelfs noodzakelijk. De talloze culturele gevoeligheden vragen tenslotte om grote zorgvuldigheid.

selectie en scouting
Als het gaat over gelijkheid in kansen, dan kan de creatieve industrie zelf niet buiten schot blijven. De ontwerpdisciplines zijn namelijk niet vrij van stereotypen. Met het onderzoeksproject 'Mediated Bodies' heeft Gabriel A. Maher (lichting 2016) de genderverhouding in het internationale designmagazine 'Frame' minutieus vastgelegd. Niet alleen was tachtig procent van de mensen in het tijdschrift mannelijk – van geïnterviewde ontwerpers tot de modellen in de advertenties. Bovendien werden vrouwen hoofdzakelijk afgebeeld in rolbevestigende en soms zelfs onderdanige houdingen als voorovergebogen of gehurkt. Met hun (als non-binair persoon gebruikt Maher de voornaamwoorden zij/hen/hun) feministische praktijk streefde Maher naar 'deconstructie' van de ontwerpdiscipline om de bestaande machtsstructuur en vooroordelen vast te leggen. Alleen na een actief proces van zelfreflectie en kritiek kan ontwerp zijn potentieel volledig vervullen als een discipline die bijdraagt aan maatschappelijke verbetering.

Maar aandacht voor meerstemmigheid alleen is niet genoeg. Het gaat om evenredige vertegenwoordiging, juist ook in de creatieve disciplines. De Regeling Talentontwikkeling wil daar een actieve bijdrage aan leveren met nieuwe vormen van selectie. Voor ontwerpers, onderzoekers en makers die zich zonder een relevante ontwerpopleiding maar in de praktijk professioneel hebben ontwikkeld, zijn er de 'scout nights'. Talenten die buiten de gebaande creatieve paden werken, kunnen tijdens deze avonden hun werk aan een jury pitchen. Veel ontwerpers die van deze 'scout nights' gebruikmaken behoren tot minderheidsgroepen, waarin een keuze voor een kunstacademie of technische universiteit nu eenmaal minder voor de hand liggend is.

khalidamakran.jpg
Khalid Amakran, Hady

De Rotterdamse fotograaf Khalid Amakran (lichting 2021) heeft zich als autodidact ontwikkeld van hobbyist tot professioneel portretfotograaf. Via selectie tijdens de 'scout nights' kon hij zich vervolgens een jaar lang storten op een project over de identiteitsvorming van Marokkaans-Nederlandse jongeren van de tweede en derde generatie. Onder de noemer '3ish' legde hij in een korte documentaire en een boek vast hoe deze groep worstelt met loyaliteitskwesties, 'code-switching', institutioneel racisme, jihadisme en politisering van vooral mannelijke Marokkaanse-Nederlanders. Deze representatie van talenten met een biculturele of non-binaire achtergrond in de creatieve industrie is essentieel. Want alleen met zichtbare voorbeelden en herkenbare rolmodellen ontstaat een gevoel van erkenning en waardering, en wordt de noodzakelijke diversiteit in de creatieve industrie gewaarborgd.

Arabische kaligrafie
Inmiddels zijn er negen talenten via de 'scout nights' geselecteerd in de lichting 2020 en 2021. Een aantal dat de komende jaren zeker zal stijgen. Want een bijkomende meerwaarde is dat deze ontwerpers ook de inhoudelijke diversiteit van hun vakgebied vergroten met hun eigenzinnige beroepspraktijk. Eveneens autodidact is ILLM, de naam waaronder illustrator Qasim Arif (lichting 2021) werkt. Hij vermengt het eeuwenoude ambacht van kalligrafie met eigentijdse elementen van hiphop en straatcultuur. De klassieke Arabische kalligrafie is per definitie tweedimensionaal; het beeldhouwen van levende wezens is volgens islamitische voorschriften namelijk voorbehouden aan Allah. ILLM wil deze beeldtaal omzetten in ruimtelijke sculpturen. Daarbij put hij ook inspiratie uit zijn eigen leven. Hij groeide als derde generatie Marokkaanse-Nederlander op in een metropool. Kalligrafie vermengt hij daarom met de popculturele iconen als de Nike Air Max 1, een herkenbaar statussymbool dat de dromen, wensen en herinneringen van heel veel kinderen met een migratieachtergrond verbeeldt. Straatcultuur en eeuwenoud grafisch vakmanschap vloeien bij ILLM samen in een volstrekt nieuw idioom.

aanjagers van inclusie
In de Regeling Talentontwikkeling valt zo een noodzakelijke maatschappelijke emancipatie op een vanzelfsprekende manier samen met een activistische mentaliteit. Ontwerpers, onderzoekers en makers worden geleid door een oprechte en een diepgevoelde betrokkenheid bij identiteit en inclusiviteit. Met empathie en inlevingsvermogen – intrinsiek of door samenwerking met de doelgroep – kunnen zij fungeren als aanjager voor transformatieve initiatieven en verbindend debat. Zo wordt een krachtig potentieel van de creatieve disciplines ontsloten: het verwezenlijken van een diverse samenleving waarin alle bevolkingsgroepen gelijkwaardig zijn. De blik op de ander is tenslotte ook een blik op ons allemaal.

Tekst: Jeroen Junte

De lichting 2021 van de Regeling Talentontwikkeling wordt tijdens Dutch Design Week gepresenteerd in het Klokgebouw onder de naam Stimuleringsfonds Creatieve Industrie presents talent.

Beeld bovenaan: Sophia Bulgakova, 'Inevitably Blue' (links) en Inez Naomi Correa Alves, 'Versatile Forever', Foto: Imke Panhuizen (rechts) beiden lichting 2021

meer nieuws

onlinespreekuurdecember.png

16 dec: Online spreekuur

26 november 2021

Zoek jij financiering voor je project of praktijk? Het Stimuleringsfonds organiseert op donderdag 16 december een online voorlichtingsbijeenkomst over bijdragemogelijkheden voor makers en ontwerpers op het gebied van vormgeving, architectuur en digitale cultuur.
Heb je plannen voor een onderzoek, een (online) tentoonstelling of een samenwerking die je praktijk versterkt? Stafmedewerkers Annique Deneer (vormgeving) en Dewi Kruijk (digitale cultuur) geven toelichting op de openstaande subsidie regelingen van het Stimuleringsfonds en beantwoorden gestelde vragen. Meld je aan, laat je vraag achter via het aanmeldformulier en neem in december deel aan het online vraaggesprek.

Datum: 16 december 2021
Tijd: 14.00 uur - 15.00 uur
Aanmelden: via deze link

meer weten?
Vind hier tips en veelgestelde vragen
Vind hier meer informatie over de sluitingsdata in 2022
studiomaartenkolkguuskusters.jpg

Open Oproep Bouwen aan talent 2021 – 27 startende makers en ontwerpers geselecteerd

25 november 2021

Uit de 150 inzendingen die het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie ontving in reactie op de eerste Open Oproep Bouwen aan talent 2021 zijn 27 startende makers en ontwerpers geselecteerd. Zij zullen met gevestigde ontwerpbureaus, die al eerder werden geselecteerd, gaan samenwerken aan actuele vraagstukken en ontwerpopgaven.
Met de Open Oproep Bouwen aan talent wil het Stimuleringsfonds de aansluiting van startende makers en ontwerpers met het werkveld versterken en het werkveld ondersteunen door extra ruimte te creëren voor verdiepend onderzoek en experiment. Het fonds streeft ernaar op deze manier bij te dragen aan het versterken van kennis, ervaring, het netwerk en ondernemerschap van starters.

De aanvragen zijn, onder voorzitterschap van Tanja Koning (zelfstandig curator en programmeur), voorgelegd aan Jeroen van Erp (oprichter Fabrique, praktijkhoogleraar Concept Design TU Delft), Esther Muñoz Grootveld (hoofdprogrammering State of Fashion, mede-initiator Taskforce Fashion), Ella Buzo (programmaontwikkelaar digitale cultuur Tetem), Joost Emmerik (stedenbouwkundige, landschapsarchitect) en Iris Ruisch (managing director M-ODE). Zij beoordeelden de aanvragen op:
Benadering van de ontwerpopgave;
Kwaliteit van het werk van de ontwerper; en
Professionalisering en aansluiting van de ontwerpopgave bij de eigen ontwikkelpotentie.

selectie
De volgende 27 samenwerkingen zijn geselecteerd:

Architectuur
• Summum start een samenwerking met Jeongh Ghim. Samen zullen zij een prototypische vorm van Nederlandse woningbouw ontwikkelen op basis van robotisch gespoten aarde.
• VRP Architecten en Roos Kobben richten zich samen op de vraag wat er moet veranderen om inclusieve duurzame woningbouw buiten de stad te realiseren zonder het platteland te veranderen in nog meer stad.
• Play the City gaat samen met Rik Maarsen (StudioRik) werken aan het project 'Network of Games'. De kernvraag van dit onderzoek is hoe ontwerpers met behulp van city games op een relevante manier kunnen reageren op ruimtelijke opgaves die steeds complexer worden.
• Cityförster start een samenwerking met Adriaan Gjalt de Groot (ADEG Studio) om de tegenstelling tussen industriële bouwproductie en binnenstedelijk maatwerk te overbruggen. Het onderzoek is gericht op de vraag hoe standaardisatie kan worden gecombineerd met modulariteit en 'mass-customization'.
• XML Architecture en Saskia Lambers (SLMBRS) starten een onderzoek naar de architectuur van de nacht(club). Amsterdam wordt genomen als casus.
• Maatschap Observatorium en Lotte Oppenhuis buigen zich over de herinrichting van een restant veenweidegebied aan de rivier de Rotte als monument voor schilder Henk Chabot. De polderstructuur en de lage ligging van -6 NAP zijn daarin leidend.
• Mauroparravicini Architects en Aina Roca starten een ontwerpend onderzoek naar nieuwe manieren van co-housing-structuren die kunnen worden geplaatst in bestaande stedelijke omgevingen.
• Beyond Space gaat samen met Stijn Speksnijder (Studio Stijn Speksnijder) werken aan een vernieuwend ontwerp voor een verrijdbaar vakantiehuis alias stacaravan, gekoppeld aan de vraag hoe een mobiel, autarkisch woonobject eruit kan zien.
xmlarchitecture.jpg
XML Architecture en Saskia Lambers (SLMBRS) starten een onderzoek naar de architectuur van de nacht(club). Amsterdam wordt genomen als casus.

Vormgeving
• In het project 'Gewenste intimiteiten' gaan Circus Andersom en Denise Bernts samenwerken aan de ontwikkeling van beeldende werken en alternatieve dialoogvormen waarbij kennis en belichaming van nieuwsgierigheid over en waardering voor het eigen en andermans lijf centraal staan.
• Mooves en Iris van Hassel Animatie en Illustratie starten een samenwerking rond het project 'Oranova Spiegelmaker', een experiment om met een dagboekachtige vertelling een graphic novel te maken voor Instagram.
• Our Polite Society gaat samen met Radek Gorniak een lettertypefamilie ontwikkelen waarbij gebruik wordt gemaakt van de technologie van variabele fonts.
• Siba Sahabi gaat in samenwerking met Merijn Sabee een (licht)kunstwerk ontwikkelen voor de centrale wachtruimte in het gezondheidscentrum CareXL in Rotterdam. Het kunstwerk moet wachtende bezoekers en patiënten afleiding, inspiratie en eventueel een gespreksonderwerp bieden.
• MAISON the FAUX en Han Li werken samen aan een vooronderzoek voor een performance met als onderwerp 'The horn of plenty'. Thema's als overvloed, kapitalisme en de grenzen van het onbegrensde zullen hierin worden onderzocht.
• Hozan Zangana gaat samen met Sam Changavi de verhalen onderzoeken van overlevenden van de genocide die IS-strijders in 2014 in Irak pleegden op Jezidi's. In welke omstandigheden hebben zij hun collectieve trauma ervaren? Doel is de resultaten te verwerken tot sculpturen die de overlevenden een stem geven en ervoor zorgen dat de gebeurtenis niet wordt vergeten.
• Kode21 en Stan Joosten (Stan Joosten Productions) gaan samen de door Kode21 ontwikkelde 'Business of Climate Solutions' verbeteren en verfijnen. Deze tool helpt bedrijven klimaatoplossingen om aantrekkelijke, kansrijke producten en diensten te ontwikkelen, die ook nog eens klimaatpositief zijn, en vaak nog veel meer voordelen op het gebied van gezondheid, afvalvermindering en natuurbehoud met zich meebrengen
• Het Huis van Betekenis en Maria Fraaije gaan met een journalistieke visuele reportage het leven van Utrechtse daklozen in beeld brengen zodat de samenleving meer oog en begrip kan krijgen voor deze kwetsbare groep mensen.
• In 'Handwerk Database' onderzoeken Studio Maarten Kolk & Guus Kusters samen met Lena Winterink alternatieve garens en materialen ontleend aan de overdaad aan bestaand en verwerkt materiaal in de wereld. Wat zijn de mogelijkheden in verwerking in textiel via traditionele (handwerk)technieken? Het doel van het onderzoek is het ontwikkelen van een database van kleur, materiaal en mogelijkheden die in vervolgprojecten kunnen worden toegepast.
• Studio Harris Blondman en Dongseok Min gaan tegen de achtergrond van covid-19 experimenteren met het potentieel van technologieën voor real-time, online, 'collaborative' creatie.

mooves.jpg
Mooves en Iris van Hassel Animatie en Illustratie starten een samenwerking rond het project 'Oranova Spiegelmaker'

Digitale cultuur
• Om de praktijk en het netwerk van creative coding toegankelijker te maken voor mensen met verschillende achtergronden, interesses en vaardigheidniveaus gaat Stichting Creative Coding Utrecht met Avital Barkai (Avital Barkai Graphic Design) het gefragmenteerde veld creative coding in Nederland in kaart brengen.
• Redrum Bureau B.V. gaat in samenwerking met Sandipan Nath onderzoeken of bewegingen van mensen realtime kunnen interacteren met muziek. Het onderzoek moet leiden tot een film voor een museale experience.
• Studio Gerjanne van Gink gaat in samenwerking met Soyun Park (RGBdog) onderzoek doen wat de mogelijkheden zijn van een app voor ADS-spiegels om de zelfredzaamheid van mensen met beginnende dementie te ondersteunen en te verlengen.

Interdisciplinair
• Fillip Studios start samen met Anne Pieterse een experiment naar hybride vormen van het maken van een expositie die de kwaliteiten van de digitale wereld met die van de fysieke wereld verenigt.
• Officina Corpuscoli en Tessa Petrusa gaan samen onderzoek doen naar de potentie van levende materialen (mycelium-gebaseerde composieten) voor op maat gemaakte biogefabriceerde structuren een artefacten door het toepassen van digitale algoritmen, robotica en additieve productie.
• Afdeling Buitengewone Zaken heeft het initiatief genomen voor De Werkplaats, een tijdelijke onderzoeksplek waar talentvolle social design researchers onderzoek doen naar de representatie van het social design vakgebied in de journalistiek. In samenwerking met Sander van der Zwan (Daydreamer) worden de eerste onderzoeken gedaan.
• Real Comics en Ane de la Brena gaan werken aan visueel materiaal en een toolkit om zorg- en hulpverleningprofessionals te ondersteunen bij het voeren van gesprekken met slachtoffers van seksueel geweld.
• Lucas Maassen en Dorian Kingma (Collectief SMELT) gaan samenwerken in het project 'Residency of the People' dat erop is gericht juist mensen die geen creatieve professionals zijn via de artist-in-residence-formule de ruimte en ondersteuning te geven om een droom te realiseren of aan hun eigen ontwikkeling te werken
• LABELEDBY. werkt samen met Sara Alvarez Vinagre (Sara made) in een onderzoek naar de esthetische kwaliteiten van 3D print boiler en de toepasbaarheid hiervan in wearables.

vervolg
In een tweede Open Oproep Bouwen aan talent 2021 worden in het najaar opnieuw startende makers en ontwerpers gekoppeld aan gevestigde ontwerpbureaus om samen te werken aan actuele vraagstukken en ontwerpopgaven. Alle samenwerkingen worden ondersteund met € 12.500 (€ 6.250 voor het ontwerpbureau en € 6.250 voor de startende maker/ontwerper).

Het budget voor het programma Bouwen aan Talent 2021 komt uit de extra middelen die het ministerie van OCW beschikbaar stelde om makers in de ontwerpsector te ondersteunen die hard zijn getroffen door de uitbraak van covid-19. Er zullen dit jaar ongeveer 70 samenwerkingstrajecten worden gerealiseerd. Het budget biedt bovendien ruimte om alle partijen die in 2021 binnen Bouwen aan Talent worden ondersteund een aanvullende subsidie in het vooruitzicht te stellen. Samenwerkingstrajecten kunnen hiermee worden verlengd en extra kosten gedekt.

deadlines2022.png

Sluitingsdata 2022

17 november 2021

De sluitingsdata van de regelingen in 2022 zijn bekend. Per regeling verschilt het aantal rondes per jaar waarin de commissies bijeenkomen. De Regelingen Vormgeving, Architectuur en Digitale cultuur hebben in 2022 ieder vier rondes. De Regeling Internationalisering heeft drie rondes, de Regeling Festivals en publieksprogramma's heeft twee rondes en de Regeling Talentontwikkeling en de Regeling 1- en 2-jarig Activiteitenprogramma's hebben maar één ronde. Bekijk de sluitingsdata en noteer ze alvast in uw agenda!
De sluitingsdata in 2021 per regeling:

Regeling Vormgeving:
12 januari 2022
6 april 2022
16 augustus 2022
11 oktober 2022

Regeling Architectuur:
26 januari 2022
20 april 2022
18 augustus 2022
13 oktober 2022

Regeling Digitale cultuur:
19 januari 2022
13 april 2022
17 augustus 2022
12 oktober 2022

Regeling Experiment
doorlopende regeling met twee tijdvakken (data volgen snel)

Regeling Talentontwikkeling:
9 februari 2022

Regeling Internationalisering
3 februari 2022
3 mei 2022
22 september 2022

Regeling Immerse\Interact
8 februari 2022
30 augustus 2022

Regeling Festivals en publieksprogramma's
16 maart 2022
12 oktober 2022

Regeling 1- en 2-jarig Activiteitenprogramma's
28 september 2022

open oproepen
Naast de regelingen worden er in 2022 ook diverse open oproepen uitgeschreven. Houd voor meer informatie onze nieuwsbrief en social media in de gaten.

online aanvraagomgeving
U vraagt uw subsidie aan via de online aanvraagomgeving.
Tip: Vraag tijdig uw inloggegevens aan en raak vertrouwd met het online aanvraagformulier.
werkbijeenkomstanderswerkenaanwonen.jpg

16 dec: online werkbijeenkomst Anders werken aan wonen

16 november 2021

Op donderdag 16 december organiseert het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie een online werkbijeenkomst in het kader van de nieuwe Open Oproep Anders werken aan wonen. Het is de tweede oproep binnen het Actieprogramma Ruimtelijk Ontwerp en richt zich op voorstellen voor ontwerpend onderzoek die op een duurzame en inclusieve manier bijdragen aan de woonopgave van Nederland. In verschillende interactieve werksessies gaan we in gesprek over de kansen en uitdagingen rondom woonopgave in Nederland.
De Nederlandse woningmarkt zit op slot. Het woningaanbod is te eenzijdig, de huizenprijzen rijzen de pan uit en de doorstroming is gestokt. Het vinden van een geschikte én betaalbare koop- of huurwoning is voor steeds meer groepen in de samenleving onmogelijk geworden. De oplossing wordt nu vooral gezocht in het zo snel en veel mogelijk bijbouwen. Dat is, zo wordt steeds duidelijker, niet de enige en meest wenselijke manier om de woonopgave aan te pakken. Zeker als je beseft dat diversiteit binnen het woningaanbod in het licht van de veranderende woonbehoeften, hoog op de agenda moet staan. Maar ook omdat het benaderen van de woonopgave in samenhang moet worden gezien met het aanpakken van de klimaatopgave en de opgave om de sociale inclusie in steden en dorpen te bevorderen.

Hoe kunnen de uitdagingen op het gebied van wonen duurzaam, inclusief én vanuit de huidige en toekomstige woonbehoeften worden aangepakt?

Wilt u:
• meer informatie over de Open Oproep Anders werken aan wonen;
• ontdekken wat ontwerpkracht voor uw vraagstuk kan betekenen;
• kennismaken met potentiële samenwerkingspartners en ontwerpers voor deelname aan de open oproep?

datum: donderdag 16 december
tijd: 15.30 – 17.00 uur
locatie: online

Meld u aan via deze link >

Tijdens interactieve thematische sessies gaan we aan de hand van inspirerende voorbeeldprojecten in gesprek met ontwerpers, samenwerkingspartners en publiek over de aanpak van de woonopgave. De volgende drie thema's staan daarbij centraal:

Thema 1. andere woningen
Hoe kunnen we werken aan de fysieke verbetering en verduurzaming van de bestaande woningvoorraad en tegelijkertijd aan een divers en adaptief woonaanbod? Welke andere, duurzame en inclusieve, woonconcepten kunnen worden ontwikkeld die aansluiten op de woonbehoeften van nu en in de toekomst, en daarmee de doorstroom in de woningmarkt stimuleren?

Spreker ronde 1: Barzilay+Ferwerda (Experimentele Woningbouw '68-'80 Revisited)
Het programma 'Experimentele Woningbouw '68-'80' had tot doel vernieuwende woningen, woonvormen en woonomgevingen met een meer menselijke maat te ontwikkelen.. De projecten uit die experimentele periode staan nu voor een grote verduurzamingsopgave. Barzilay+Ferweda hebben onder de noemer 'Experimentele Woningbouw 68-80 Revisited' onderzoek gedaan naar de 64 projecten die door de overheid in de jaren '60 en '70 werden gesteund om vernieuwingen in de woningbouw te realiseren. Welke inzichten kunnen we meenemen naar de huidige woonopgave?

Spreker ronde 2: Tim Peeters (Adaptieve Structuur)
Hoe kan flexibiliteit gecreëerd kan worden binnen een vast raamwerk? Het 'Parkpaleis' en de 'Samenvilla' zijn twee voorbeelden van ontwerpen die flexibel gebruik van gebouwen mogelijk maken. Ik Kerkrade kunnen, in plaats van sloop van flats -door krimp in het gebied- woningen in deze flats radicaal samengevoegd worden tot grotere appartementen. De SamenVilla is een concept voor flexibele woningbouw o.b.v. een slimme kern en de mogelijkheid om ruimtes toe te voegen of te verwijderen. Het gebouw is bij uitstek geschikt voor bewoners met een tijdelijke woonvraag die het niet erg vinden om gemeenschappelijke ruimten met anderen te delen.

Thema 2. andere wijken
Fysieke verbetering en verduurzaming op wijkniveau en verdichting van bestaande buurten en wijken kan niet alleen oplossingen bieden voor het woningtekort, maar ook bijdragen aan de verbetering van de leefbaarheid van de wijken. Welke integrale oplossingsrichtingen kunnen worden geformuleerd om bij te dragen aan de ontwikkeling van inclusieve, adaptieve en duurzame wijken, als het gaat om die enorme operatie op wijkniveau?

Spreker ronde 1: PosadMaxwan (De Integrale Wijkaanpak)
Onze leefomgeving zal grote veranderingen ondergaan als gevolg van transities op het gebied van energie, klimaatadaptatie, mobiliteit, verstedelijking, natuurinclusiviteit en sociaaleconomische verhoudingen. De Integrale Wijkaanpak geeft inzicht in de ruimtelijke claims van verschillende transities en waar koppelingen te maken zijn, ook procesmatig. De aanpak maakt maatwerk mogelijk, omdat wijken en opgaven ter plekke verschillen. Door het complexe samenspel van ruimte, tijd en proces rondom transities te ontrafelen, kunnen gemeentes met de Wijkaanpak ambitie vertalen in concrete actie.

Spreker ronde 2: Marjolein van Eig (Flexwonen)
In ruim opgezette jaren '60 en '70 wijken is nog veel plek voor het bijbouwen van woningen: op parkeerplaatsen en tegen blinde gevels bijvoorbeeld. Architect Marjolein van Eig onderzocht in Putten kansen om hier kleinere, flexibele woningen toe te voegen voor zowel jongeren als ouderen. Zo wordt voorzien in een woonbehoefte, kan de verhuisketen op gang gebracht worden, gaat het verrommeling tegen en zorgt het voor meer levendigheid in de wijk.

Thema 3. andere systemen
De ontsporing van de woningmarkt in Nederland wordt in verregaande mate veroorzaakt door het primaat van de economische logica. Hoe kan dat onderliggende systeem beter worden afgestemd op de diversiteit van de verander(en)de woonbehoeften van de Nederlandse samenleving en op de noodzaak tegelijkertijd de klimaatopgave en de sociale opgaven tegemoet te treden? Welke nieuwe financiële en organisatorische modellen hebben we daarvoor nodig?

Spreker ronde 1: Arie Lengkeek (Operatie Wooncoöperatie)
Betaalbaar wonen is in Nederland nagenoeg onmogelijk geworden. De ongelijkheid neemt op allerlei vlak toe; tussen generaties, tussen wie vermogend is en wie niet, tussen de reële dagelijkse economie en de huizenbubbel. De oplossingen voor het gebrek aan betaalbare woningen die markt en politiek voorstellen, pakken de symptomen aan, maar laten de achterliggende mechanismen ongemoeid. Arie Lengkeek stelt de 'wooncoöperatie' als een inspirerende factor tot structurele verandering, een alternatief tussen koop en huur. In de wooncoöperatie wordt wonen de uitdrukking van een collectief proces.

Spreker ronde 2: Manon van Hoeckel (Het Bouwdepot)
In het Bouwdepot ontvangen thuisloze jongeren een jaar lang een vast maandelijks inkomen, om zelf te bouwen aan hun toekomst. Dit geeft de jongeren financiële rust en ruimte om aan persoonlijke doelen te werken, zoals het aflossen van schulden, werken aan herstel en het creëren van een stabiele woonsituatie. Jongeren komen hierdoor zelf weer aan het stuur en krijgen zo de regie over hun leven weer terug. Er vinden pilots plaats in o.a. Eindhoven, Amersfoort en Groningen.

In het aanmeldformulier kunt u aangeven naar welk thema uw voorkeur uitgaat. De werkbijeenkomst is eveneens een geschikte gelegenheid om als gemeente, gebiedsontwikkelaar, woningcorporatie, woningcoöperatie of soortgelijke organisatie in contact te komen met ontwerpers voor een mogelijke samenwerking.

Meld u aan via deze link >

special de nieuwe ruimte
Op de hoogte blijven van nieuwe open oproepen, verdiepende lezingen, masterclasses en werkbijeenkomsten binnen het Actieprogramma Ruimtelijk Ontwerp? Schrijf u dan hier in voor onze nieuwsbrief 'De Nieuwe Ruimte'.

Heeft u een ontwerpend onderzoeksvoorstel gericht op de woonopgave van Nederland?
Dien tot 28 maart 2022 een voorstel in à € 30.000. Lees hier meer over de open oproep, criteria en hoe hiervoor in te dienen.
animatievacature2021website03.gif

Vacature adviescommissieleden

11 november 2021

Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie zoekt nieuwe adviseurs voor verschillende adviescommissies. Wil jij meepraten over de verdeling van subsidies aan makers en instellingen op het gebied van vormgeving, architectuur en digitale cultuur? Heb jij kennis van het ontwerpveld en kun je je mening goed onderbouwen? Reageer dan uiterlijk 13 december 2021 op één van de openstaande vacatures.
wat is je rol als adviseur?
We werken als fonds met onafhankelijke adviescommissies. Als adviseur beoordeel je aan de hand van vooraf gestelde criteria subsidieaanvragen die worden ingediend bij één van de subsidieregelingen van het fonds. Dit doe je samen met andere adviseurs.

Een adviescommissie wordt met zorg samengesteld. Als adviseur verwachten we dat je op de hoogte bent van de actuele ontwikkelingen in de creatieve industrie of minstens over één van de deelgebieden daarbinnen. We nemen je ook mee in ons beleid en onze doelstellingen. Zo kan jij als adviseur het beste je werk doen.

Er zijn meer dan 100 adviseurs betrokken bij het fonds. Je kunt als adviseur maximaal voor vier jaar worden aangesteld. Daardoor komen er elk jaar nieuwe plekken beschikbaar binnen de commissies. Wil je weten welke plekken dit zijn? Klik dan op een van de onderstaande commissies:

Commissie Vormgeving
Commissie Architectuur
Commissie Digitale cultuur
Commissie Talentontwikkeling
Commissie Activiteitenprogramma's
Commissie Internationalisering
Bezwaarschriftencommissie

diversiteit als kracht
We vinden het belangrijk dat er ruimte is voor verschillende perspectieven en diversiteit. Een commissie moet in zijn meerstemmigheid een goede afspiegeling zijn van het veld. Aanvragers moeten zich in al hun diversiteit in een commissie kunnen herkennen. Daarom zijn naast vakinhoudelijke kennis ook andere competenties belangrijk voor het functioneren van een commissie. Denk bijvoorbeeld aan (levens)ervaring met betrekking tot andere culturen, onderwijs, ondernemerschap, internationale samenwerking of andere belangrijke ontwikkelingen buiten het bekende werkveld. Kan jij vanuit je eigen diverse achtergrond, met jouw kennis en ervaring een bijdrage leveren aan een brede beoordeling? Dan zien we je reactie graag tegemoet.

Voormalig commissie lid Yassine Salihine: 'Het meest interessant vond ik dat je inzicht krijgt in wat er allemaal gebeurt op het gebied van ontwerp in Nederland. Het is als het ware de thermometer van het veld. Je leert ook naar het gehele veld te kijken door de ogen van andere disciplines tijdens de vergaderingen. Dat zorgt ervoor dat je beter begrijpt wat er al is en wat er nog zou kunnen komen'.

wat is de vergoeding en tijdsbesteding?
Hoewel je als adviseur een vergoeding ontvangt voor de tijdsinvestering is een aanstelling als adviseur bij het Stimuleringsfonds geen baan. Je doet het erbij. Hoeveel tijd het je kost is per commissie weer verschillend.
In de basisregelingen voor projectsubsidies (Architectuur, Vormgeving en Digitale cultuur) worden elke ronde tussen de 40 en 70 aanvragen behandeld. Dat betekent dat je minimaal een aantal avonden of een weekend nodig hebt om de aanvragen te kunnen lezen. Voor de commissievergaderingen moet je rekenen op twee volle dagen. Vaak wordt er ook voor gekozen om de dossiers te verdelen over verschillende adviseurs. In dat geval lees je de helft en ben je slechts één van de vergaderdagen aanwezig. De genoemde basisregelingen kennen vier rondes per jaar, waarbij je er waarschijnlijk twee of drie meedraait. De regeling voor talentontwikkeling kent een eigen dynamiek met één hele grote ronde waarbij portfolio's worden beoordeeld, en een tweede ronde waarin de ontwikkelplannen van de aanvragers worden besproken.

Een adviseur ontvangt een vaste vergoeding (tarieven bij talentontwikkeling, activiteitenprogramma's en bezwaarschriftencommissie wijken af) bestaande uit:
Vacatiegeld: € 55,00 per uur voor de commissievergaderingen.
Leesgeld: € 16,50 per aanvraag
Reiskosten: op basis van NS 2e klas (buiten Rotterdam en inclusief Intercity Direct-toeslag).
loader

het fonds

subsidies

actueel

animatievacature2021website03.gif
Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie zoekt nieuwe adviseurs voor verschillende adviescommissies. Wil jij meepraten over de verdeling van subsidies aan makers en instellingen op het gebied van vor... meer >
secretariaatvanuithuisweb.jpg
Onder de huidige omstandigheden probeert het Stimuleringsfonds een stabiele factor te zijn voor het veld, de basisregelingen zo goed als mogelijk door te laten lopen en bereikbaar te zijn. Myrthe Kram... meer >
loader
loader
loader