stimuleringsfonds creatieve industrie
dummy
Het belang van internationaal samenwerken
hetbelangvaninternationalisering.jpg

Het belang van internationaal samenwerken

8 juni 2021

Internationalisering is een belangrijke doelstelling van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie. Met de Regeling Internationalisering en de vervangende regeling in coronatijd, de Tijdelijke Procedure Internationaal Samenwerken (TPIS), kunnen zowel individuele ontwerpers, makers en bureaus als culturele instellingen hun kennis en kunde exporteren en daarmee hun werkveld verruimen. In opdracht van het Stimuleringsfonds heeft curator en adviseur Joanna van der Zanden een onderzoek gedaan onder aanvragers naar de effecten van de Regeling Internationalisering van de afgelopen jaren voor de ontwerpsector. Ook heeft ze de behoefte in het veld onderzocht en het effect van COVID-19 voor internationale samenwerking.
wat is het belang van internationalisering voor het ontwerpveld?
Joanna van der Zanden: 'Allereerst wil ik graag benoemen dat alle geïnterviewden en respondenten zich zeer positief hebben uitgesproken over het programma Internationalisering. Algemeen kan je stellen dat het goed is om de cultuur die je hebt opgebouwd te kunnen bevragen en dat lukt beter door internationaal te opereren. Om scherp te blijven heeft het gehele veld – makers, onderzoekers, producenten, bemiddelaars – die internationale context nodig. Omgaan met en leren van culturele verschillen en het werken op een andere schaal en binnen andere lokaliteiten, leveren nieuwe inzichten op die het veld artistiek versterken en de innovatieve kracht voeden. Soms leiden die inzichten tot een transformerende koerswijziging van de eigen praktijk, soms tot een verrassende samenwerking of tot nieuwe opdrachten. Wat de meeste geïnterviewden en respondenten beamen is dat zij zonder de internationale ervaring hun ontwerppraktijk minder succesvol hebben kunnen ontwikkelen. We hebben de internationale uitwisseling nodig om de artistieke en innovatieve kracht van het Nederlands ontwerpveld te blijven voeden. Daarnaast betaalt internationale investering van tijd en middelen zich ook terug in eigen land. Wie internationaal opvalt krijgt in Nederland meer prestige, media-aandacht en kansen. Van een aankoop van werk door een museum tot een leerstoel aan de universiteit.'

'De verschillen erkennen opent gelijkwaardigheid in samenwerking. Hier ligt dan ook de uitdaging.'


zijn er per discipline verschillen op te merken?
Joanna: 'De noodzaak van internationalisering wordt mede gevoeld doordat Nederland voor veel ontwerpers een te klein land is om een florerende praktijk op te bouwen. Zo is voor vormgevers de opdrachtenmarkt te klein. Met name startende ontwerpers en jongere merken hebben veel baat bij de ondersteuning van een presentatie op een beurs of een festival in het buitenland. Bemiddelende partijen worden hierbij vaak genoemd als onmisbaar, omdat hun kennis van de internationale of lokale markt en hun netwerk van groot belang zijn voor succesvolle vervolgstappen. Architecten, onderzoekers en landschapsarchitecten geven vaak aan dat de experimentele schaal in Nederland te klein is. Er is behoefte aan research en aan pilotprojecten die thema's als circulaire energie, duurzame watervoorziening, zelfvoorzienendheid en huisvestingsvraagstukken onderzoeken. Dat kan niet altijd in Nederland. Ook voor makers binnen de digitale cultuur is het veld te klein. Digitale cultuur is een internationaal netwerk, men zoekt elkaar op en stimuleert en ontwikkelt gezamenlijk de discipline. Zonder presentaties en samenwerking in het buitenland kan je als maker geen carrière opbouwen.'

waar liggen uitdagingen?
Joanna: 'De kritische geluiden over de doelstelling internationalisering komen voort uit de observatie dat een te overtuigde en zelfingenomen houding over de eigen kwaliteiten de uitwisseling in de weg kan staan en de lokale sensitiviteit ondermijnt. Een diep besef van de eigen achtergrond en privileges zijn belangrijk voor een goede verstandhouding. Hoewel Nederlands ontwerp internationaal nog steeds hoog aangeschreven staat en vele deuren opent, zou het goed zijn als men benoemt waar men minder goed in is. Wat maakt je nieuwsgierig? Wat wil je leren? De uitdagingen waar ontwerpers een bijdrage aan kunnen leveren zijn wereldwijd gelijk, maar de contexten verschillen, hoe subtiel ook. Het is van deze verschillen waar het veld van kan leren. De verschillen erkennen opent gelijkwaardigheid in samenwerking. Hier ligt dan ook de uitdaging. Want elkaar echt goed leren begrijpen kost tijd. Er is behoefte aan ondersteuning voor projecten en programma's die langere perioden beslaan of verschillende fasen mogen doorlopen. Ook is er behoefte aan meer residentieplekken in het buitenland. Die zijn er voor beeldende kunstenaars in overvloed maar zijn voor het ontwerpveld schaars.'

'Er is behoefte aan ondersteuning voor projecten en programma's die langere perioden beslaan of verschillende fasen mogen doorlopen. Ook is er behoefte aan meer residentieplekken in het buitenland.'


wat zijn de meest opzienbarende effecten van covid-19 geweest op internationaal samenwerken volgens de respondenten?
Het onderzoek vond deels plaats midden in de pandemie. Op de vraag of men denkt dat internationaal samenwerken blijvend is veranderd door covid-19 heeft 96 procent van de respondenten bevestigend geantwoord.
Joanna: 'Naast de directe economische negatieve effecten van covid-19 door het wegvallen van festivals, beurzen en presentaties, wordt vaak het gemis van fysiek contact genoemd. Dit is juist zo belangrijk voor een goede uitwisseling en verstandhouding. Het is ook moeilijker om in deze periode relaties en netwerken op te bouwen. Veel contacten tijdens beurzen en festivals ontstaan spontaan, bij toeval. Dat wordt nu gemist. Echter positieve effecten van deze situatie worden ook benoemd. Er wordt sneller geschakeld en men komt sneller tot oplossingen met de buitenlandse partner. Verkenning in de samenwerking blijken ook prima online mogelijk. En met inzet van meer lokale mensen is het opbouwen van presentaties ook op afstand goed te doen. Economisch zien een aantal respondenten een groei van de online verkoop en daarmee ook nieuwe afzetmarkten. Verder is het afgelopen jaar een periode van innovatie gebleken. Zoals het zoeken naar andere presentatiemogelijkheden en opzetten van beurzen. Dat wordt nog wel een uitdaging en betekent voor een aantal respondenten voorlopig ook een einde van een bestaand businessmodel, maar de vragen stimuleren de ontwikkeling van nieuwe mogelijkheden. Hoe breng je het fysieke virtueel toch goed over? Wat kan de constructieve inzet van Virtual Reality of Augmented Reality betekenen voor internationale uitwisseling? En hoe ga je de interactie met het publiek aan op afstand?'

In het onderzoek is gevraagd naar keuzes met betrekking tot duurzaamheid en internationalisering, wat waren de reacties?
Joanna: 'Meer dan 90 procent van de respondenten staat open voor het maken van duurzame keuzes of doet dit al. Men wil minder vliegen en meer met de trein reizen, ook buiten Europa, en als men in het buitenland is daar langer verblijven of verschillende reizen combineren. We gaan naar 'digital-first', 'travel-light' en 'stay-longer'.'

meer nieuws

maartenlaupman3445.jpg

Verkenning innovatielabs culturele en creatieve sector van start

14 juni 2021

Op 3 juni 2021 vond de kick-off plaats van de verkennende fase van drie innovatielabs voor de culturele en creatieve sector op het gebied van digitalisering, ruimtelijk ontwerp en productdifferentiatie. Doel van deze labs is om de sector de kans te geven te experimenteren met nieuwe werkwijzen en verdienmodellen om zo de sector te helpen ook op de langere termijn meer wendbaar en weerbaar te worden na de Covid-19 pandemie.
De periode tot en met juli 2021 staat in het teken van het definiëren van de reikwijdte van deze drie thema's in samenspraak met de culturele en creatieve sector. Hiervoor worden eind juni enkele bijeenkomsten georganiseerd. Details daarvan worden onder andere op de website innovatielabs.org aangekondigd.

Tussen eind augustus en eind oktober is er voor elk innovatielab een open oproep waarvoor projectvoorstellen door de brede culturele en creatieve sector kunnen worden ingediend. Een onafhankelijke commissie zal per innovatielab in november 2021 zo'n 3 tot 6 voorstellen selecteren.

De uitvoering van projecten vindt plaats in de periode tot eind 2022, met een collectief slotevenement op de Dutch Design Week 2022. Het gezamenlijk leren, het verbinden en het delen van kennis van en over projecten staat centraal in deze innovatielabs.

Minister Van Engelshoven van OCW stelt voor de innovatielabs inclusief uitvoeringskosten € 5 miljoen beschikbaar op advies van de Raad voor Cultuur. De beschikbare middelen komen zoveel mogelijk ten goede van (makers)projecten en voor implementatie van de resultaten in stedelijke cultuurregio's.

Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie treedt, mede namens de andere Rijkscultuurfondsen als penvoerder op van de innovatielabs in samenwerking met CLICKNL.
maartenlaupman3568.jpg
De kick-off van de innovatielabs vond deels op locatie plaats in de Arminiuskerk in Rotterdam.

Foto's: Maarten Laupman

lanceringpublicatieleeromgevingvandetoek.png

23 juni: Officiële lancering publicatie Leeromgeving van de Toekomst

14 juni 2021

Een school inrichten als festival, een container transformeren tot trefpunt voor stagiairs of samen een circulair paviljoen bouwen om te testen of het nieuwe online leertraject wel vruchten afwerpt. Met steun van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie stelden twintig mbo's zich vier jaar lang open voor een ontwerpend onderzoek naar hun ideale leeromgeving. Samen met ontwerpers gingen zij op zoek naar toepassingen die de wereld op school verbinden met de wereld daarbuiten.
In deze interactieve online talkshow bij Pakhuis de Zwijger gaan we in gesprek met betrokkenen over de uitkomsten daarvan, en ervaren we hoe nieuwe onderwijsvisies, plekken voor ontmoeting en creatieve werkwijzen bijdragen aan een mbo dat midden in de samenleving staat.

Datum: 23 juni 2021
Tijd: 20.30 uur - 21.30 uur
Moderator: Jetske van Oosten (social innovator)
Aanmelden online talkshow: Meld je hier aan

Sprekers:
Alida Oppers
Inspecteur-generaal van het Onderwijs, ministerie van OCW

Syb Groeneveld
Directeur-bestuurder Stimuleringsfonds Creatieve Industrie

Kim Cornelius
Directeur, Beauty & Fashion College bij Zadkine

Marc van der Meer
Bijzonder hoogleraar onderwijsarbeidsmarkt - de arbeidsmarkt van het onderwijs

Henk Oosterling
Ecosoof en schrijver

Anne Geenen
Architect en oprichter van Site Practice

Henk Vermeulen
Voorzitter College van Bestuur bij Nimeto Utrecht
batwebsitenewfull.gif

16 juni: online spreekuur Bouwen aan talent

14 juni 2021

Ben jij van plan een aanvraag in te dienen bij Bouwen aan talent, onze tijdelijke impulsregeling voor ervaren ontwerpbureaus en startende ontwerpers? Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie organiseert op woensdag 16 juni een online voorlichtingsbijeenkomst over de tijdelijke impulsregeling Bouwen aan talent.
In twee rondes worden er ontwerpopgaves opgehaald uit het werkveld, waarop startende ontwerpers zich vervolgens kunnen inschrijven. De eerste ronde voor ervaren ontwerpbureaus is inmiddels gestart en sluit 21 juni 2021.

Aanstaande woensdag organiseren we een online spreekuur. Heb jij een vraag? Meld je aan en laat je vraag achter via dit formulier zodat deze behandeld kan worden door projectleider Carlijn Limburg en stafmedewerker Tibor Bijl van Team Bouwen aan talent.

Datum: woensdag 16 juni 2021
Tijd: 12.00 uur - 13.00 uur
Aanmelden: via dit aanmeldformulier

meer info
Lees hier de meest gestelde vragen over Bouwen aan talent.
Lees hier het interview met Carlijn Limburg, projectleider Bouwen aan talent (BAT), over de achtergrond en doelstelling van deze nieuwe impulsregeling.
ffh4956width1500px.jpg

16 juni: Talkshow Leeromgeving van de Toekomst tijdens de Rotterdam Architectuur Maand

9 juni 2021

Krill-Office for Resilient Communities and Architecture en het Zadkine Beauty&Fashion College organiseren op woensdag 16 juni in samenwerking met het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie tijdens de Rotterdamse Architectuur Maand de talkshow 'De stad als leeromgeving van de toekomst' rondom de innovatie van de leeromgeving en de betekenis van het publiek domein in de stad en in het onderwijs.
Het belang van het publieke domein is groter dan ooit. De samenleving is divers, social media creëert bubbels, en tegenstellingen lijken te groeien. Onderwijs heeft hier een verantwoordelijkheid in en een goede inbedding van het onderwijs in de stad is hier cruciaal in. Hoe kunnen we de relatie tussen stad en onderwijs ruimtelijk vormgeven en sociale interactie faciliteren? Ontwerpend onderzoek is bij uitstek geschikt om de kansen aan het licht te brengen en daardoor het publieke domein te faciliteren. Aan de hand van verschillende Rotterdamse initiatieven gaan de sprekers hierover met elkaar in gesprek.

Datum: woensdag 16 juni
Tijd: 15.30 uur - 16.30 uur
Moderator: Puck van Dijk
Online talkshow: bekijk hier de online talkshow

Sprekers:
Harmen van de Wal
Harmen is architect en eigenaar van Krill-Office for Resilient Communities and Architecture. Harmen werkt vanaf 2018 aan de ontwikkeling van de leeromgeving van de toekomst. Zijn ontwerpteam bestaat uit een groep experts die er op zijn geselecteerd om niet alleen de architectonische, maar ook de onderwijskundige leeromgeving vorm te geven. Samen met Zadkine Beauty&Fashion College ontwikkelde Harmen het Model Stad: een structuur voor een leeromgeving met veel zeggenschap van de gebruikers, en ruimtes die het publieke domein faciliteren.

Kim Cornelius
Kim is directeur van Zadkine Beauty&Fashion College, opgeleid als beeldend kunstenaar, en heeft in de afgelopen 9 jaar verschillende vernieuwingstrajecten opgezet in het MBO. Haar stijl van leiding geven is gericht op het stimuleren van zelforganisatie van het team. Het organiseren van eigenaarschap, bevoegdheden en verantwoordelijkheid maakt volgens Kim een belangrijk onderdeel van de leeromgeving.

Henk Oosterling
Henk Oosterling is filosoof, ecosoof en schrijver van onder andere Waar geen wil is, is een weg (2016) en Verzet in ecopanische tijden (2020). Tot 2018 was hij als universitair hoofddocent verbonden aan de Faculteit van Wijsbegeerte van de Erasmus Universiteit Rotterdam. In 2008 richt hij Rotterdam Vakmanstad op, een integraal leerprogramma voor basisscholen, vmbo en mbo, waarbij naast sport, eten en tuinieren ook kunst, techniek en filosofie worden gegeven.

Gabriel Fontana
Gabriel Fontana ontwikkelde met zijn project Multiform een socialere variant van de gymles. Steeds als de scheidsrechter fluit, verandert het tenue van kleur en wisselen de spelers van team. Donkerblauw wordt lichtblauw, wit wordt donkerblauw – althans voor een deel. Hoe vaker er gefloten wordt, hoe diverser de mix. Weet jij nog aan welke kant je staat en wie je bondgenoten zijn? Met een onconventioneel potje handbal stimuleert Multiform de discussie over diversiteit en inclusie.

Nathanja van den Heuvel
Nathanja van den Heuvel is filosoof en onderzoeker aan de Universiteit van Leiden. Zij nam een standaard gymles op school als basis voor haar onderzoek naar groepsdynamiek, en werkte daarin samen met Gabriel Fontana. Met Multiform ontrafelden zij de competitieve en normatieve kanten van teamsport, en ontwierp hij een socialere variant.

Eva Roolker
Eva Roolker is coördinator Vormgeving bij het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en spreekt over het belang van ontwerpkracht bij maatschappelijke opgaven.


Foto: Zadkine-Fashion Leer-werkplaats in De Wasserij. Foto: Frank Hanswijk

pbgroveinstallationweb.jpg

Architectuur Biënnale Venetië 2021 tips

8 juni 2021

Een jaar later dan gepland, vindt van 22 mei t/m 21 november 2021 de 17e Internationale Architectuurtentoonstelling van La Biennale di Venezia plaats. Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie ondersteunde diverse projecten die nu te zien zijn op de Architectuur Biënnale Venetië. We zetten de projecten op een rij:
Nederlands Paviljoen - Who is we?
Het Nieuwe Instituut en het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie lanceerden begin oktober 2019 een open oproep voor een bijdrage aan het publiek parallelprogramma van het Nederlands Paviljoen. Dit programma vindt zowel voor, tijdens als na de Architectuur Biënnale Venetië of elders plaats. Inzenders werden uitgenodigd in te spelen op het thema van het Nederlands paviljoen 'multispecies urbanism'. Deze drie geselecteerde projecten zijn te zien:

Failed Architecture met Stories on Earth. Stories on Earth is een poging om met storytelling en design een kritisch model te ontwikkelen waarmee het huidige narratief over de relatie tussen mens en natuur kan worden uitgedaagd.
Bureau LADA met Shallow Waters. Shallow Waters is een speculatief onderzoeksproject naar biodiversiteit in het water als model voor een 'water related society' waarin de mens een secundaire rol speelt.
Studio Wild met The Forbidden Garden of Europe. The Forbidden Garden of Europe onderzoekt in hoeverre ruimtelijke en sociale factoren invloed hebben op inclusieve manieren van samenleven. De tuin is te bezoeken vanaf 29 augustus 2021 bij Spazio Punch, Giudecca, Venetië.

Tijdens het online openingsprogramma op 20 mei werden de drie projecten getoond door middel van videoportretten. Bekijk ze hier terug:

hoofdlocaties Architectuur Biënnale Venetië – How will we live together?
Naast de gezamenlijke oproep schreef het Stimuleringsfonds een open oproep uit voor projecten op de hoofdlocaties van de Architectuur Biënnale Venetië met betrekking tot het overkoepelende thema 'How will we live together?' Hoofdcurator Hashim Sarkis zet de grote sociaal-maatschappelijke vragen van dit moment centraal aan de hand van vijf speerpunten: 'individuals', 'new households', 'emerging communities', 'across borders' en 'one planet'. Hij nodigde zes partijen met een Nederlandse achtergrond uit om de komende periode te exposeren in een van de hoofdlocaties. Hiervan zijn drie ontwerpteams geselecteerd binnen de open oproep:

Studio L A met City of Ceramics. City of Ceramics is een installatie die bestaat uit de kaart van Venetië op een vloer van zeer fragiele terrazzo-tegels. Met iedere stap komen er scheuren in de kaart, totdat deze aan het einde van de biënnale aan gruzelementen ligt en de bezoeker laat reflecteren op de eigen aanwezigheid in de stad.
FAST, Foundation for Achieving Seamless Territory met Watermelons, Sardines, Crabs, Sands, and other Sediments. Border Ecologies and the Gaza Strip. Dit project onderzoekt de problematiek in de Gazastrook vanuit een ecologisch perspectief. In een installatie bestaande uit een lange dinertafel met verschillende objecten, worden de uitkomsten naar de relatie tussen ecologie, cultuur en politiek in Gaza gepresenteerd.
Alessandra Covini en Giovanni Bellotti met Variations on a Birdcage. Variations on a Birdcage is een onderzoek naar objecten die zorgen voor een directe ontmoeting tussen mens en dier. Dit resulteert in een speelse installatie waarop mensen en vogels invloed kunnen uitoefenen door te spelen, transformeren, cultiveren en te voeden.

8.jpg
'Border Ecologies and the Gaza Strip' installatie door FAST, Foundation for Achieving Seamless Territory
tijdelijke procedure internationaal samenwerken

Met de Tijdelijke Procedure Internationaal Samenwerken ondersteunt het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie projecten die inhoudelijk bijdragen aan het ontwikkelen, profileren en versterken van de internationale positie van de hedendaagse Nederlandse creatieve industrie en richt zich op nieuwe vormen van internationaal samenwerken.
Drie projecten zijn geselecteerd die te zien zijn tijdens de Architectuur Biënnale Venetië:

4DSOUND met Grove. Grove is een immersieve audiovisuele en sculpturale installatie en ontmoetingsruimte in de Arsenale die een visie biedt op inclusief bouwen, ontworpen in samenwerking met Philip Beesley en Living Architecture Systems Group. Een stijgende, golvende luifel van lichtgevende, kantachtige wolken ingebed met vloeistof gevulde glazen vaten zweeft boven een centraal scherm, waarin een film van Warren du Preez en Nick Thornton Jones wordt geprojecteerd. De projectie wordt omgeven door zuilen met ingebouwde aangepaste 3D-geprinte luidsprekers die een 4DSOUND-compositie dragen van Salvador Breed.
Thomas Libertiny met Beehive Architecture. Beehive Architecture betreft een installatie van 3 'made by bees' paviljoenen, die rechtstreeks zijn gemaakt van bijenwas door honingbijen in hun bijenkorven. Dit proces wordt live opgenomen en op een groot scherm gepresenteerd, zodat bezoekers de ervaring direct kunnen beleven.
Ooze architects met Future Island in Venice over de evolutie van het landschap onder invloed van klimaatverandering, de capaciteit van de aarde en het aanpassingspotentieel.

studiolibertiny.jpg
'Beehive Architecture' door Studio Libertiny
digitale cultuur

Studio Pointer met de Modular 3D Scanner Toolkit met dieptecamera's. Deze maakt het mogelijk om objecten en lichamen 360° te scannen en bijna realtime in hoge resolutie om te zetten. Het doel van het project is een goed werkende opstelling te ontwikkelen wat betreft hard- en software, zodat de digitale scan zo scherp en snel mogelijk tot stand komt.


Foto bovenaan: 'Grove' installatie door Philip Beesley and the Living Architecture Systems Group Foto: PBSI

loader

het fonds

subsidies

actueel

sciaankondigingwebsite.gif
Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie publiceert vandaag het digitale publieksjaarverslag 2020. Het jaar 2020 was nog maar net begonnen of de covid-19-crisis brak uit met onzekerheden voor velen i... meer >
secretariaatvanuithuisweb.jpg
Onder de huidige omstandigheden probeert het Stimuleringsfonds een stabiele factor te zijn voor het veld, de basisregelingen zo goed als mogelijk door te laten lopen en bereikbaar te zijn. Myrthe Kram... meer >
loader
loader
loader