stimuleringsfonds creatieve industrie
dummy
De rol van de ontwerper binnen de zorg
StimuleringsfondswoensdagHannekeWetzer8.jpg

De rol van de ontwerper binnen de zorg

28 september 2015

Ontwerpers zijn in staat de uitdagingen die spelen binnen de zorg bloot te leggen, stelt Arlette Kerkhof, hoofd interieur van de HKU. Op initiatief van het Stimuleringsfonds en zorgaanbieder Cordaan gingen professionals uit de interieurarchitectuur en de zorg met elkaar in debat over het belang een goed ontworpen leefomgeving voor mensen met dementie. Het blijkt een uiterst complexe opgave. De discussie spitst zich toe op de meerwaarde van het ontwerpen en testen op locatie en de rol van de ontwerper bij deze zeer urgente maatschappelijke opgave.
The Art and Science of Dementia Care
Cordaan kent net als andere zorginstellingen in Nederland een enorme transformatieopgave. De veranderingen in de zorg zorgen voor veranderende eisen aan het zorgvastgoed. “Een integrale aanpak van deze opgave waarbij ontwerpers, producenten, kennisinstellingen en de zorgaanbieders samenwerken ontbreekt echter”, aldus Ariane van Dijk, manager huisvestiging bij Cordaan. Dit was de aanleiding voor het onderzoekstraject 'The Art and Science of Dementia Care', een gezamenlijk initiatief van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en Cordaan. In het afgelopen jaar onderzochten zes interdisciplinaire teams van ontwerpers, wetenschappers, producenten en zorgprofessionals in drie verzorgingshuizen van Cordaan de mogelijkheden voor verbetering van de leefomgeving van bewoners met dementie. 'Het gaat erom met elkaar de dialoog aan te gaan. In hoeverre kunnen we elkaar beter begrijpen?', aldus projectleider Henri Snel. “Verbinding tussen al deze partijen is helaas niet vanzelfsprekend.” voegt mede-projectleider Caro van Dijk toe.
Experimenteel ontwerp

Tijdens het onderzoekstraject staan 'maken op locatie' en 'testen met bewoners en zorgpersoneel' centraal. Het traject is experimenteel van karakter en met opzet low budget ingezet. Het doel is nadrukkelijk niet om tot volmaakte eindproducten te komen, maar veel meer om de uitdagingen bij het ontwerpen voor deze zeer kwetsbare doelgroep bloot te leggen en bespreekbaar te maken. Landschapsarchitect Marnix Tavenier en ontwerper Helma van Rijn vertellen hoe ze met beperkte middelen het gevoel van buiten zijn naar binnen halen, voor mensen die niet zelfstandig naar buiten kunnen. Met een mobiele tuinkar, tuinkratjes en een tuinkamer maakt Tuin aan Tafel het mogelijk voor de bewoners om de seizoenen te ervaren. “Het gaat er om dat een verbinding met de omgeving wordt gemaakt. Mensen met dementie kunnen uit zichzelf die verbinding niet meer maken.” vertelt Paula Irik, geestelijk verzorger bij Cordaan. Cruciaal was steeds is steeds te werken vanuit het perspectief van de zorg en de bewoner. “Juist door te beginnen vanuit de bewoners en de verzorgers intensief te betrekken, is Tuin aan tafel echt geland op de afdeling”, aldus Irik.

Interieurarchitect Femke Feenstra haalt herinneringen op van mensen met dementie door de zintuigen te prikkelen. De geurtesten die zij op locatie met bewoners en mantelzorgers uitvoert, dienen als startpunt voor een zinnenprikkelend ontwerp van betekenisvolle plekken. Het zorgpersoneel is sterk betrokken bij het project. “Dat ging in het begin nog moeizaam. Totdat ze merken hoeveel ze ervoor terug krijgen, toen zijn ze echt ambassadeurs worden.” zegt Feenstra. Jetske Visser en Marthe Biezen stellen als ontwerpers de negatieve beeldvorming rondom dementie aan de kaak. Met de ontwikkeling van eenvoudige producten zetten zij in op dat wat mensen met dementie nog wél kunnen. Ze concentreren zich daarbij op de bijdragen van zonlicht, frisse lucht, sociaal contact en voeding aan de kwaliteit van leven.

08Tuinaantafelweb.jpg
Het deelproject 'Tuin aan tafel' is ontwikkeld samen met de bewoners van de zorginstelling.
Belang ontwerpend onderzoek

Onder leiding van Masi Mohammadi, lector Architecture in Health aan de HAN, gaat het gesprek met het publiek over het belang van ontwerpend onderzoek in de zorg. Vanuit de zaal complimenteert Bruno Vermeersch, coördinator Vormstudies aan de Academie van Bouwkunst, de tuinkar: klein, mobiel, en in staat om een ruimte snel te transformeren. Wel vraagt hij zich af hoe je met deze relatief kleine ingrepen de sector verder brengt, de problemen in de zorg zijn immers groot. “Met kleine middelen een hele wereld oproepen, dat is schoonheid. Maar, hoe ver rijkt de ambitie?” “De projecten zijn intuïtief en vol emotie, maar waar is de werkwijze, de systematiek. Hoe kunnen we dit meetbaar maken?”, vraagt Masi Mohammadi. Het probleem ligt voor een groot deel in de structuur van de zorg, meent Sabine van de Waag Society. “De zorg moet mee, dat is de uitdaging.”

StimuleringsfondswoensdagHannekeWetzer5.jpg
Deelnemers aan het debat Ontwerpen voor Dementie bekijken prototypes. Foto: Hanneke Wetzer.
De impact van aandacht

Meer dan over ontwerpend onderzoek gaat het hier over onderzoekend ontwerpen en de impact van aandacht. Want ontwerpen in de zorg begint met een aandachtsvolle houding van ontwerpers. ”Ik zie hier ontwerpers die uit hun eigen vak stappen en kennis maken met de mens, daar moeten we het echt van hebben in de zorg”, zo merkte een van de aanwezigen op. Het zou goed zijn als ontwerpers zich vaker verdiepen in de zorg, en het zorgpersoneel vaste patronen kunnen loslaten. “De projecten creëren een enorme bewustwording en reiken veel verder dan hun specifieke locatie”, benadrukt ook Hannie van Schutterhoef, directeur Berkenstede en De Diem bij Cordaan. Arlette Kerkhof: “De ontwerper is nodig om het belang van aandacht te laten zien. Zij kunnen de vinger op de zere plek leggen en laten zien wat de mogelijkheden zijn. Vervolgens ligt de verantwoordelijkheid bij de zorg.”

In de zaal wordt een succesvol voorbeeldproject aangehaald van de Hogeschool Nijmegen, waarin ontwerpers en zorgpersoneel worden gekopppeld en design thinking wordt ingezet als onderdeel van de zorgopleiding. “Dit raakt iedereen en er kunnen niet genoeg van deze voorbeelden zijn, maar de toegang tot de zorg is moeilijk”, telt Sandra Suijkerbuijk van Vilans. “Professionals in de zorg weten vaak niet wat de mogelijkheden zijn op het gebied van design en zorg. Er ligt nog een kans voor designers om zich sterker te profileren.”

StimuleringsfondswoensdagHannekeWetzer3.jpg
Hannie van Schutterhoef, directeur Berkenstede en De Diem van Cordaan. Foto: Hanneke Wetzer
Systeemverandering

Het idee dat er binnen zorginstellingen nauwelijks ruimte is om experimenten aan te gaan, wordt door iemand uit het publiek weerlegt. “Er kan vaak veel meer dan je denkt, ook financieel. Je moet de juiste vragen stellen en de vrije ruimte gebruiken.” Bruno Vermeersch: “Je moet je wel beseffen dat deze teams na een half jaar al in staat waren prototypes te testen met bewoners. Als je dit vergelijkt met de tijd en geld die komt kijken bij ontwikkelingen door de farmaceutische industrie is dit ontzettend snel.”
Laat als ontwerper zien wat je kan doen, ook zonder geld, aldus Arlette. “Kijk, activiteitenbegeleiding hebben we al”, zegt Jacomine de Lange, lector Transities in de Zorg. 'Er zijn al veel professionals bezig met het thema aandacht en die zijn daar heel goed in. Hier gaat het om een mentaliteits- en een systeemverandering. Daar is onconventioneel denken voor nodig. Ik zou ontwerpers dan ook willen oproepen om dat vooral te blijven doen. Neem niet het zorg-denken over. Ga niet op de stoel van de zorgverlener zitten, maar breng de nieuwe blik, de andere kijk, stel vragen.”

15Vergeetdemensnietweb.jpg
Bewoners van een zorginstelling van Cordaan ruiken aan geursamples. Foto: Sophie van Greevenbroek
Vervolg

Dit debat was de eerste publieke bijeenkomst binnen het onderzoekstraject The Art and Science of Dementia Care. Met dit onderzoekstraject en de bijhorende bijeenkomsten wil het fonds professioneel opdrachtgeverschap in de zorg agenderen en een integrale aanpak met aandacht voor de rol van de ontwerper en de betrokkenheid van bewoners en zorgverleners stimuleren. In het najaar van 2015 vonden nog twee expertmeeting plaats. Lees hier het verslag van 19 november en hier het verslag van 10 december 2015.

Bekijk hier de videoregistratie van de bijeenkomst:

meer nieuws

maartentasenjetskevanoostenweb.jpg

Hoe betrek je ontwerpkracht bij de inrichting van NL?

8 april 2021

Onlangs zijn er twee nieuwe subsidiemogelijkheden voor ruimtelijk ontwerp opengesteld. Met een tijdelijke impulsregeling en een vierjarig stimuleringsprogramma wil het Stimuleringsfonds de ontwikkeling van nieuwe ontwerppraktijken in het ruimtelijk domein versterken. We spreken met Maarten Tas, projectleider/coördinator Voucherregeling Ruimtelijke Ontwerp en Jetske van Oosten, programmaleider Actieprogramma Ruimtelijk Ontwerp.
Waarom deze twee nieuwe regelingen?
Maarten: 'Nederland staat voor een aantal grote maatschappelijke opgaven en die vragen allemaal om ruimte. Denk aan de bouw en verduurzaming van grote aantallen woningen, de realisatie van nieuwe werkomgevingen, de duurzame productie, opslag en distributie van voedsel en energie en de aanleg van nieuwe voorzieningen voor waterberging, natuur en recreatie. Omdat ruimte een schaars goed is in ons land, is het belangrijk om goed over de inrichting van onze toekomstige leefomgeving na te denken en hierin slimme combinaties en scherpe keuzes te maken. Het Stimuleringsfonds is overtuigd van de verbindende en verbeeldende kracht van ruimtelijk ontwerpers bij de aanpak van dit soort complexe planningsvraagstukken. Daarom zijn onlangs vanuit deze twee nieuwe regelingen de eerste twee thematische open oproepen uitgeschreven waarmee wij ontwerpend onderzoek rondom deze vraagstukken mogelijk maken en nieuwe samenwerkingen stimuleren tussen ruimtelijk ontwerpers, wetenschappers en experts bij (semi)publieke organisaties.'

Jetske: 'We stimuleren ontwerpend onderzoek dat zich richt op concrete ruimtelijke opgaven en dat wordt uitgevoerd door een interdisciplinair team van ontwerpers en experts.'


Dat klinkt nogal omvangrijk en abstract. Welke werkwijze streven jullie na?
Jetske: 'We stimuleren ontwerpend onderzoek dat zich richt op concrete ruimtelijke opgaven en dat wordt uitgevoerd door een interdisciplinair team van ontwerpers en experts. Het resultaat van dit ontwerpende onderzoek zijn nieuwe ruimtelijke visies en ontwerpvoorstellen voor de toekomst. Een goed voorbeeld is het project “Boven het Maaiveld”, waarin ontwerpers, provincie en bewoners samen op zoek gingen naar mogelijkheden om duurzame energiebronnen in een nieuw landschap vorm te geven.'

Maarten: 'Ontwerpend onderzoek geeft antwoord op de vraag hoe je co-creatie kunt realiseren met betrokken burgers, ondernemers, deskundigen, organisaties en overheden. De verbindende en verbeeldende kracht van ontwerp helpt bij het scherpstellen van opgaven, het inzichtelijk maken, afwegen en verbinden van belangen, het organiseren van draagvlak en het initiëren van nieuwe samenwerkingen. Het is een waardevol procesinstrument dat bij voorkeur in de initiatieffase van projecten wordt ingezet.'

Er staan nu twee open oproepen uit. Wat is het verschil?
Jetske: 'De Open Oproep Prachtige productielandschappen adresseert de grote opgave van de inrichting van het toekomstige productielandschap van Nederland. We zoeken projectvoorstellen die invulling geven aan nieuwe vormen van voedselproductie, winning uit duurzame energie en de gelijktijdige behoefte aan natuurrecreatie. We vragen een ontwerpteam te vormen dat samenwerkt met experts. Dat kunnen allerlei partijen zijn, van landbouworganisaties en boeren tot wetenschappers, gemeenten, provincies en waterschappen. Als het maar “vernieuwers” zijn die op onderzoekende wijze willen samenwerken aan dit vraagstuk. En belangrijk, binnen het Actieprogramma Ruimtelijk Ontwerp, waaronder deze oproep valt, zijn ontwerpers de hoofdaanvrager; samenwerkende partijen treden op als mede-aanvrager.'

Maarten: 'De Voucherregeling Ruimtelijk Ontwerp is anders van opzet. De regeling sluit net als het actieprogramma inhoudelijk aan bij de vier grote opgaven uit de Nationale Omgevingsvisie (NOVI), maar het gaat hier om een tijdelijke impulsregeling waarmee wij ons juist op decentrale overheden en (semi)publieke organisaties richten. Binnen de open oproepen die wij vanuit deze regeling uitschrijven, kunnen zij een innovatievoucher van € 10.000 tot € 30.000 aanvragen. Hiermee kunnen zij extra ontwerpkracht inschakelen bij het verkennen en versterken van hun beleid. Aan ruimtelijk ontwerpers en onderzoekers kunnen zij zo een concrete opdracht verstrekken voor een ontwerpend onderzoek naar de lokale consequenties van die grote opgaven. De Open Oproep Vitale steden en dorpen is de eerste in een reeks van in totaal acht oproepen die wij in 2021 binnen de voucherregeling zullen uitschrijven.'

Maarten: 'In één jaar tijd verwachten wij zo circa tweehonderd nieuwe samenwerkingen te initiëren. De opdrachten die via de vouchers aan ontwerpers worden verstrekt, hebben een looptijd van één tot drie maanden.'


En hoe komen partijen dan in aanmerking voor zo'n innovatievoucher?
Maarten: 'Om voor een innovatievoucher in aanmerking te komen, moeten geïnteresseerde organisaties uit de (semi)publieke sector, zoals gemeenten, provincies, waterschappen, woningbouwcorporaties, zorginstellingen en uitvoeringsorganisaties en regionale samenwerkingsverbanden, samen met ruimtelijk ontwerpers en onderzoekers een aanvraag indienen. Deze moet een concrete casus of ontwerpvraag bevatten die inhoudelijk aansluit bij het thema van de betreffende open oproep. Tot de zomer zetten we elke maand een nieuwe oproep uit, die vervolgens drie maanden openstaat. Na de zomer herhaalt deze hele reeks zich. In één jaar tijd verwachten wij zo circa tweehonderd nieuwe samenwerkingen te initiëren. De opdrachten die via de vouchers aan ontwerpers worden verstrekt, hebben een looptijd van één tot drie maanden. Dat is een ander belangrijk verschil met de open oproepen binnen het actieprogramma, die hebben juist een langdurige scope van minstens één jaar in de eerste fase tot twee jaar in vervolgfases.'

Stel dat ik als organisatie interesse heb om met ontwerpers samen te werken, maar niet weet met welke ontwerper?
Maarten: 'Dat is een voorstelbare situatie. Als op het moment van indienen nog geen ruimtelijk ontwerper of onderzoeker bij het project is betrokken, dan kan dat bij aanvraag in het projectcanvas worden aangegeven. Bij een positieve beoordeling kan vanuit het fondsnetwerk worden gezocht naar een geschikte partner op het gebied van ontwerpend onderzoek en een matchmakingstraject worden opgestart. Definitieve toekenning vindt in dat geval pas plaats nadat overeenstemming over de uit te voeren werkzaamheden is bereikt.'

Jetske: 'Binnen het actieprogramma is deze vorm van matching niet mogelijk. Wij richten ons op interdisciplinaire samenwerking tussen ontwerpers en experts, maar vragen coalities om gezamenlijk een aanvraag in te dienen met de ontwerper als hoofdaanvrager. Daarnaast organiseren we bijeenkomsten die de mogelijkheid bieden om kennis te maken met potentiële partners waarmee gezamenlijk aan een open oproep kan worden deelgenomen. Ook is het mogelijk om een opstartsubsidie aan te vragen, doorlopend vanaf 1 mei t/m 30 juni 2021, om de kansen te verkennen voor samenwerking en een projectvoorstel uit te werken voor een aanvraag die uiterlijk 20 september 2021 binnen moet zijn.'

Lees hier meer over de Open Oproep Vitale steden en dorpen #1 en hoe hiervoor in te dienen.

Lees hier meer over de Open Oproep Prachtige productielandschappen en hoe hiervoor in te dienen.

Lerend netwerk
Gedurende de looptijd van beide regelingen werkt het fonds aan een lerend netwerk van decentrale overheden, (semi)publieke organisaties, experts, ontwerpers en andere professionals. Op die manier stimuleren we actieve kennisuitwisseling en beogen we de impact van beide trajecten als geheel en inzicht in de kracht van ontwerp in het bijzonder te vergroten. Op 11 mei en 18 mei vinden twee online werkbijeenkomsten Prachtige productielandschappen plaats.

Blijf op de hoogte
Bent u geïnteresseerd in de resultaten en inzichten uit de Voucherregeling Ruimtelijk Ontwerp en het Actieprogramma Ruimtelijk Ontwerp? En blijft u graag op de hoogte van verdiepende lezingen, masterclasses en werkbijeenkomsten die het Stimuleringsfonds in het kader van de voucherregeling en het actieprogramma organiseert?

Volg dan:
'De nieuwe ruimte' kennispagina
en schrijf u hier in voor de nieuwsbrief 'De nieuwe ruimte'
onlinespreekuurmei2021.jpg

12 mei: Online spreekuur

7 april 2021

Zoek jij financiering voor je project of praktijk? Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie organiseert een online voorlichtingsbijeenkomst over bijdragemogelijkheden voor makers en ontwerpers op het gebied van vormgeving, architectuur en digitale cultuur.
Heb je plannen voor onderzoek, een (online) tentoonstelling of een samenwerking die je praktijk versterkt? Eva Roolker, coördinator Vormgeving en Dominique Geelen, coördinator Architectuur geven toelichting op de subsidiemogelijkheden bij het Stimuleringsfonds en beantwoorden je vragen. Meld je aan en neem woensdagmiddag 12 mei deel aan het online vraaggesprek. Alle vragen zullen in aanwezigheid van andere aanvragers worden behandeld.

Datum: woensdag 12 mei 2021
Tijd: 14.00 uur - 15.00 uur
Aanmelden: meld je aan via dit aanmeldformulier


meer weten?
Vind hier tips en veelgestelde vragen;
Vind hier meer informatie over de sluitingsdata in 2021;
Vind hier meer informatie over de nieuwe doorlopende Regeling Experiment;
Of lees hier meer over de nieuwe Voucherregeling Ruimtelijk Ontwerp 2021 en het Actieprogramma Ruimtelijk Ontwerp 2021-2024.
nxsworldnxs6phygitalfashioning.jpeg

18 projecten geselecteerd in Digitale cultuur ronde 1 – 2021

7 april 2021

In de eerste ronde Digitale cultuur van 2021 zijn 18 voorstellen geselecteerd. Alle positief beoordeelde aanvragen werden gehonoreerd. Coördinator Sean Gilis reflecteert op de ronde.
algemene indruk
Hoewel het voor een eerste ronde van het jaar een drukke ronde was, konden alle positief beoordeelde aanvragen deze ronde worden gehonoreerd. Iets minder dan de helft van de aanvragen betrof een startsubsidie. De selectie werd gemaakt uit een breed scala aan projecten: van (serious) games tot geluidsperformance en van digital storytelling tot onderzoek. Een greep uit de positief beoordeelde aanvragen:

cross-overs
Digitale cultuur is bij uitstek een vakgebied waarbinnen veel cross-overs met andere disciplines of sectoren worden gemaakt. Opvallend in dit opzicht is het project 'Untitled_2021' van Nineties Productions dat een mooie cross-over maakt met de podiumkunsten. Hoewel de kernvraag van het project – of het internet een plek is waar mensen dichter tot elkaar kunnen komen – niet nieuw is binnen het veld, is de verwachting dat de aanvrager deze vraag zal onderzoeken via nieuwe mogelijkheden van publieksinteractie in een hybride on-/offline theaterproductie. Untitled_2021 is een live onlinesamenkomst tussen performer, kunstenaar en publiek die gebruikmaakt van green screen-technologie en videobelsoftware en wordt uitgezonden vanaf locaties op Terschelling en Amsterdam. Nineties Productions wil via dit project een directe verbinding aangaan met haar publiek en hen samenbrengen in een interdisciplinair digitaal kunstwerk. De dramaturgie van Untitled_2021 heeft de vorm van een talkshow. Er is een intro, een host en er zijn gasten en optredens die de tijdgeest van de uit elkaar gedreven mens vertegenwoordigen.
ninetiesproductionsuntitled2021web.jpg
'Untitled_2021' van Nineties Productions

startsubsidies en vervolgaanvragen
Een substantieel deel van de aanvragen betreft elke ronde een startsubsidie. Deze subsidievorm is bedoeld voor de fase voorafgaand aan de uitvoering van een project of onderzoek en kan worden aangevraagd bij de regelingen Digitale cultuur, Vormgeving en Architectuur. Een mooi voorbeeld van een startsubsidie deze ronde is 'Between Dog and Wolf' van Paolo Patelli, een digital storytelling experiment, op het grensvlak van kunstmatige intelligentie, internetcultuur en een visuele antropologie. Het project is gericht op 4chan, het anonieme internet-imagoboard, en geeft een beeld van de gedeelde inzichten op dit platform tijdens de covid-19-uitbraken en lockdowns van 2020. De startsubsidie wordt gebruikt voor de ontwikkeling van een proof of concept met een script, tools, videomateriaal en een uitgebreid samenwerkingsnetwerk.
Op projecten die met een startsubsidie worden gehonoreerd, volgt in een latere fase vaak een vervolgaanvraag. Een voorbeeld hiervan deze ronde is 'Push Your Family'. Met het project wil Meteor Mug een toegankelijke game ontwikkelen die zich specifiek richt op een breed publiek dat games bij gebrek aan game-ervaring mogelijk als intimiderend ervaart. In de startfase heeft Meteor Mug contact gelegd met potentiële partners voor het uitbrengen van de game, ook is er geadverteerd op de internationale markt en juridisch advies ingewonnen. De game kan met de vervolgsubsidie worden ontwikkeld en wordt waarschijnlijk in juni 2021 gelanceerd.

meteormugpushyourfamily.jpeg
'Push Your Family' van Meteor Mug

Klik hier voor alle geselecteerde projecten in Digitale cultuur ronde 1 – 2021.

cijfers
Van de 57 subsidieverzoeken zijn er 18 gehonoreerd. Het honoreringspercentage komt daarmee op 32 procent. Het beschikbare budget was deze ronde € 372.500. De deadline voor de tweede ronde Digitale cultuur van 2021 is 14 april. De daaropvolgende deadline is 18 augustus 2021.

vitalestedenendorpen720.gif

Open Oproep Vitale steden en dorpen #1

31 maart 2021

Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie wil ruimtelijk beleid op alle schaalniveaus met elkaar verbinden en versterken en lanceert hiervoor de nieuwe Voucherregeling Ruimtelijk Ontwerp. De regeling heeft een looptijd van een jaar en sluit inhoudelijk aan bij de grote opgaven uit de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Het biedt ruimte aan circa 200 innovatievouchers, waarmee decentrale overheden en semipublieke organisaties extra ontwerpkracht kunnen inschakelen bij het verkennen en het versterken van hun beleid. Met de vouchers kunnen zij aan ruimtelijke ontwerpers en onderzoekers een opdracht verstrekken voor een ontwerpend onderzoek naar de lokale consequenties van die grote opgaven. De Open Oproep Vitale steden en dorpen #1 is de eerste in een reeks van 8 oproepen.
De Open Oproep Vitale steden en dorpen #1 richt zich op trends en ontwikkelingen in steden en dorpen waarvan de urgentie als gevolg van covid-19 nog eens extra is toegenomen.

Open Oproep Vitale steden en dorpen #1
budget € 500.000
doorlopend indienen vanaf 1 april t/m 30 juni 2021
looptijd opdracht is 1 tot 3 maanden
€ 10.000 tot € 30.000 incl. btw per innovatievoucher
circa 25 voorstellen worden geselecteerd

Onze steden zijn economische en culturele centra, de plekken waar ontmoetingen plaatsvinden die nodig zijn voor het uitwisselen van ideeën, en daarmee voor innovaties. Het zijn de plekken waar alles bij elkaar komt: het talent, de werkgelegenheid, de kwaliteit van alles binnen handbereik hebben. Samen met omliggende steden en dorpen vormen ze steeds grotere en sterkere stedelijke regio's met een enorme aantrekkingskracht. In Nederland, waar we met elkaar hebben afgesproken dat we de landschappen tussen onze steden en dorpen willen sparen, betekent groei verdichting: het stapelen van functies, meervoudig ruimtegebruik, ofwel meer activiteit op hetzelfde oppervlak. Dat is goed voor de kruisbestuiving en interactie, maar het vraagt wel om slimme keuzes in de ruimtelijke inrichting, want niet alleen de woningbouwopgave, maar ook opgaven zoals bereikbaarheid, distributie van goederen en opgaven op het gebied van klimaat en energie zullen een plek moeten krijgen.

De uitdagingen die als gevolg hiervan op steden en dorpen afkomen zijn echter niet alleen ruimtelijk, maar ook sociaalmaatschappelijk en economisch van aard. Want hoe zorgen we er bijvoorbeeld voor dat alle groepen in onze samenleving een woning kunnen vinden en betalen en aangehaakt blijven op sociale netwerken? Wat betekent dit voor de toegang tot werk en inkomen? Hoe maken we in de toekomst onze binnensteden en dorpscentra, die nu gedomineerd worden door horeca, winkels en vertier, tot gemengde gebieden waar verschillende functies elkaar kunnen versterken en ontlasten? Welke belangen spelen daarbij een rol en hoe komen die samen? De samenhang tussen verschillende vraagstukken zal soms een lastig gegeven zijn, maar vaak ook een kans.

voor wie is deze oproep?
Geïnteresseerde (semi)publieke organisaties, zoals gemeenten, provincies, waterschappen, woningbouwcorporaties, zorginstellingen en uitvoeringsorganisaties - maar ook regionale samenwerkingsverbanden tussen deze partijen - kunnen samen met ruimtelijk ontwerpers en onderzoekers en vice versa, een aanvraag voor een innovatievoucher indienen.

De oproep richt zich op vernieuwers die op onderzoekende wijze samen met lokale en regionale partners willen werken aan kansen en oplossingen voor transitieopgaven om de vitaliteit van steden en dorpen richting de toekomst te versterken. Deze vouchers zijn bedoeld om de kosten van een ontwerpend onderzoek naar een concrete casus of ontwerpvraag te financieren, waarbij ook specifiek aandacht uitgaat naar de manier waarop wordt samengewerkt en resultaten en inzichten worden gedeeld.

Wanneer een (semi)publieke organisatie de aanvraag indient, dient deze partij een offerte van de te betrekken ontwerper(s)/onderzoeker(s) bij zijn aanvraag bij te voegen. Wanneer ontwerper(s)/onderzoeker(s) de aanvraag indienen, dienen zij bij de aanvraag een intentieverklaring van de (semi)publieke organisatie met wie zij zullen samenwerken bij te voegen.

Let op:
(Semi)publieke organisaties kunnen hun aanvraag ook al indienen op het moment dat er nog geen ruimtelijk ontwerper/onderzoeker bij het project betrokken is. Dit kan dat in het projectcanvas worden aangegeven. Bij een positieve beoordeling kan vanuit het fondsnetwerk worden gezocht naar een geschikte partner op het gebied van ontwerpend onderzoek en een matchmakingstraject worden opgestart. Definitieve toekenning vindt pas plaats nadat overeenstemming over de samenwerking en de uit te voeren werkzaamheden is bereikt.

Mocht je als ontwerper/onderzoeker nog geen (semi)publieke organisatie hebben om mee samen te werken, dan kun je je direct bij ons melden. Samen zullen we dan verkennen of er mogelijkheden zijn je via het eerdergenoemde matchmakingstraject te koppelen. We roepen ook nadrukkelijk jonge ontwerpers/bureaus en ontwerpers/bureaus met minder ervaring met ontwerpend onderzoek op om deze oproep aan te grijpen om met deze werkwijze aan de slag te gaan.

indienen
Uw voorstel kunt u vanaf 1 april tot en met 30 juni 2021 indienen.

Lees hier meer over deze oproep en hoe hiervoor in te dienen.
prachtigeproductielandschappenweb.gif

Open Oproep Prachtige productielandschappen

31 maart 2021

Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie nodigt coalities van provincies, gemeenten, gebiedsontwikkelaars, grondeigenaren, energiebedrijven, netwerkbeheerders, voedselproducenten, natuurorganisaties, erfgoedspecialisten en (collectieven van) bewoners uit om samen met ontwerpers te werken aan nieuwe strategische visies of ontwerpvoorstellen voor de transitie van ons productielandschap. Hoe kunnen vanuit een integrale ontwerpbenadering omvangrijke transitieprocessen in het landschap worden aangepakt en de ruimtelijke kwaliteit van het landschap worden verbeterd?
Dien een voorstel in voor nieuwe strategische visies of ontwerpvoorstellen voor de transitie van ons productielandschap.

Open Oproep Prachtige productielandschappen
indienen vanaf 1 mei 2021
deadline indienen tot en met 20 september 2021
max. 12 voorstellen worden geselecteerd à € 30.000
dien een opstartsubsidie in, doorlopend vanaf 1 april t/m 30 juni 2021, ter voorbereiding van een aanvraag

Het Nederlandse landschap is van oudsher een productielandschap, dat op grote schaal is ingezet voor de productie van voedsel en het ontginnen van grondstoffen. Dit bestaande productielandschap gaat de komende jaren sterk veranderen. De winning uit hernieuwbare energiebronnen moet flink worden opgeschaald om de Europese klimaatdoelstellingen te behalen. Verschraling van landbouwgrond en afname van biodiversiteit vraagt om nieuwe vormen van voedselproductie. Tegelijkertijd neemt de behoefte aan natuurrecreatie toe. Dit alles legt een grote claim op de landschappelijke inrichting van Nederland en vraagt meer ruimte dan beschikbaar is in ons land. De complexiteit van de transitieopgave van het landschap is dan ook groot.

Economische, technologische, maatschappelijke, cultuurlandschappelijke en ruimtelijke aspecten grijpen sterk op elkaar in. Dat maakt een nieuwe, meer integrale aanpak noodzakelijk, waarin organisaties uit diverse sectoren samenwerken. Koppeling van verschillende opgaven en multifunctioneel landgebruik kunnen tot nieuwe inzichten leiden. Ontwerpers leveren in dit proces een belangrijke bijdrage. Zij zijn in staat om complexe systemen en grote ketens van een transitieproces in kaart te brengen, de complexiteit van deze grote opgave ontrafelen en begrijpelijk maken. Bovendien kunnen ontwerpers in beeld brengen waar koppelingen van opgaves en functies kunnen plaatsvinden; ze kunnen uiteenlopende belangen zichtbaar maken en bij elkaar brengen. Daarom biedt het inzetten van ontwerpkracht in het begin van de keten uitstekende kansen voor een goed verloop van het transitieproces.

voor wie is deze oproep?
Deze oproep richt zich op vernieuwers die op onderzoekende wijze samen willen werken. Te denken valt aan coalities van provincies, gemeenten, gebiedsontwikkelaars, grondeigenaren, partijen uit de energie- en landbouwsector, netwerkbeheerders, voedselproducenten, natuurorganisaties, erfgoedspecialisten en/of collectieven van bewoners, samen met ontwerpers.

indienen
Uw voorstel kunt u vanaf 1 mei tot en met 20 september 2021 indienen.

Lees hier meer over deze oproep en hoe hiervoor in te dienen.
loader

het fonds

subsidies

actueel