stimuleringsfonds creatieve industrie

projectteam

context

In september 2013 schreef het Stimuleringsfonds de Open Oproep Zelforganisatie in de Zorg uit. De vijf ondersteunde teams onderzoeken alternatieven voor de organisatie en huisvesting van zorg. De Open Oproep is uitgeschreven in het kader van het programma Innovatieve vormen van Opdrachtgeverschap.

openoproepsfiforrestigrollemanweb.jpg

Werken is de beste zorg

15 januari 2016
Door de activiteiten in dagbestedingscentra voor mensen met een beperking naar een iets hoger niveau te tillen en er eenvoudig werk van te maken, worden zowel de cliënten als de wijk er beter van. We spreken STUDIO STIX en buro MA.AN over de veelbelovende resultaten van hun onderzoek naar de financiële en sociaal-maatschappelijke meerwaarde van werken met een beperking.
We hebben het eerste jaar WMO achter de rug: vanaf januari 2015 zijn gemeentes verantwoordelijk voor de dagbestedingscentra waarin mensen met een beperking een zo zinvol mogelijke invulling van de dag krijgen aangeboden. Maar het geld dat ze daarvoor krijgen, is een kwart minder dan voorheen. Gemeentes hebben er daarom belang bij dat de cliënt straks ook iets oplevert. Ontwerpbureau STUDIO STIX en stedenbouwkundig buro MA.AN onderzochten in 'Werken met een Beperking' hoe je de dagbesteding marktgerichter kunt maken, en dan op zo’n manier dat het ook iets extra’s oplevert voor de cliënt en de wijk. ‘Werk zorgt voor structuur en zingeving,’ zegt Jan Grolleman van STUDIO STIX. ‘Je komt erdoor in contact met anderen en je participeert in de maatschappij. Dat is heel waardevol. De beste zorg is werk, zeggen zorginstellingen vaak. En vanuit de maakindustrie is er ook nog steeds behoefte aan mankracht voor eenvoudig handwerk.’

Er moet toch een manier zijn om deze vorm van zorg meteen een impuls te laten zijn voor de lokale economie, was de hypothese van het onderzoeksteam. Met hulp van Stichting Pameijer en woningcorporatie WoonCompas onderzochten zij de haalbaarheid van een dergelijke win-win situatie in drie wijken in Rotterdam.

Lokale productie
Zo biedt het Vierhavengebied in Rotterdam-West, een broedplaatsgebied waar veel jonge ontwerpers werken, met name kansen in de maakindustrie. Vanuit nieuwe werkverbanden, waarbij arbeid, kennis en ruimtes worden gedeeld kan een nieuwe invulling worden gegeven aan dagbesteding. Zo zou je de productontwerpen door mensen met een beperking in elkaar kunnen laten zetten, suggereren STUDIO STIX en MA.AN. ‘Dat maakt lokale assemblage mogelijk en de dagbesteding zinvoller,’ aldus Grolleman. ‘Het feit dat je echt iets maakt waarmee vervolgens iets gedaan wordt, kan veel voldoening opleveren.’

De tweede case study richtte zich op de Schiedamsedijk en het Baankwartier, een locatie die aansluit bij het winkelgebied als de culturele as. Daar zou je zelfs verkooppunten kunnen maken waar de producten daadwerkelijk over de toonbank gaan. Grolleman: ‘Men is al lang bezig om de ambachtelijke bedrijfjes terug te krijgen in de buurt; handwerk is bij uitstek iets wat veel mensen met een beperking goed kunnen. Die verkooppunten kunnen als een soort etalage van de maakindustrie gaan fungeren, wat bijdraagt aan de aantrekkelijkheid van de wijk.’

Van cliënt naar collega
In Zevenkamp, het derde gebied, zijn de plannen het meest vergevorderd. Hier komt door de bezuinigingen op de intramurale zorg het woon-zorggebouw de Aarhof gedeeltelijk leeg te staan. Woningcoöperatie WoonCompas is enthousiast over het plan om het gesloten gebouw te transformeren tot een openbare plek met maatschappelijke functies voor de wijk. De begane grond kan straks worden ingevuld met dienstverlenende functies. ‘Denk aan tuinonderhoud, een wasserette of een catering bedrijf. Wanneer hier mede vanuit de dagbesteding invulling aan wordt gegeven, ontstaat een plek waar de cliënt niet alleen buurman maar ook collega kan zijn.’

Afwachtend
Dat er in al deze wijken kansen voor zowel cliënten als de stad liggen, was voor het team al snel duidelijk. Het onderzoek gaat vooral over wat de voorwaarden zijn om die kansen op te kunnen pakken, zegt Grolleman: ‘Welke stakeholders moeten meedoen, wat voor gebouwen heb je hiervoor nodig en hoe kun je dit het beste financieren? Met name dat laatste blijkt een lastig vraagstuk te zijn. Iedereen is nog een beetje aan het zoeken naar zijn rol ten aanzien van dagbesteding, de stakeholders zijn nog erg afwachtend. Wie moet als eerste investeren om het te laten lukken?’

Lees ook...
In oktober 2016 publiceerde STUDIO STIX en MA.AN de resultaten van hun onderzoek. Lees ook 'Werken met een beperking - de resultaten'.
150104WerkenmetbeperkingVierhavensinvoge.jpg
140424WerkenmetbeperkingRotterdaminvogel.jpg

gerelateerd:

x
informele zorg
x
zorg in de wijk
IMG2969web_th.jpg

Samen oud worden op antroposofische grondslag

In Zutphen werken drie woongemeenschappen samen aan de ontwikkeling van een omvangrijke leef- en zorgomgeving op antroposofische grondslag. Voor architect Evelien van Veen vormt de begeleiding daarvan... meer >
informele zorgzorg in de wijk
ingesprekmetoudereninalmereweb_th.jpg

De tussenmaat als oplossing in de ouderenzorg

Grijstinten in de tussenmaat is een onderzoek naar de kansen in Nederland voor kleinschalige woonzorgmodellen die het gat kunnen vullen tussen individueel wonen en opname in een verpleeghuis. ... meer >
informele zorgzorg in de wijk
VanBergenKolpa_th.jpg

Familie-erf, Familie-hof, Familie-huis - Van Bergen Kolpa

Recent hebben enkele zorgvernieuwers een langetermijnvisie voor de zorg opgesteld. De visie is mensgericht, economisch houdbaar en maatschappelijk ingebed. Begrippen als zelfzorg en samenredzaamheid s... meer >
BureauRitsema_th.jpg

Grijstinten in de Tussenmaat - Bureau Ritsema

De Nederlandse samenleving verandert van een verzorgingsstaat naar een participatiemaatschappij, waarin van burgers wordt verwacht dat zij meer eigen initiatief ontplooien. Door aanpassingen in het zo... meer >
OOHetNieuweGasthuisprojectplan2_th.jpg

Carebnb

Het zorglandschap in Nederland is aan het veranderen. Voor kwetsbare groepen dreigen de bezuinigingen grote effecten te hebben op de mogelijkheden om noodzakelijke zorg tegen lage kosten te kunnen ont... meer >
informele zorgHet Nieuwe Gasthuiszorg in de wijk
colklein_th.jpg

Collectieve Open Leefomgeving

Collectieve Open Leefomgeving is een pleidooi voor een dementievriendelijke wijk. Het schetst een ambitieus vergezicht voor een alternatieve maatschappelijke en stedenbouwkundige manier om zorg te org... meer >
informele zorgontwerpen voor dementiezorg in de wijk
Wonenzonderzorgenweb_th.jpg

Een tweede leven voor verzorgingshuizen

Verzorgingshuizen zijn aan het verdwijnen want we moeten steeds langer thuis blijven wonen. Maar wat te doen met die grote institutionele gebouwen vol kleine kamertjes? Kunnen ze een tweede leven krij... meer >
informele zorgzorggebouw
ThuisindeWijk_th.jpg

THUIS IN DE WIJK

Remake, buro voor architectuur – Thuis In De Wijk Remake stelt dat tijdelijke huisvesting met zorg onderdeel dient te zijn van een groter aanbod van wonen en zorg dat aansluit bij het (zorg)netwerk... meer >
Het Nieuwe Gasthuiszorg in de wijk
DrostvanVeenarchitecten_th.jpg

Antroposofie als katalysator voor verandering in de organisatie en huisvesting in de zorg - Drost + van Veen architecten

Door de scheiding van wonen en zorg komt de verantwoordelijkheid voor de organisatie van zorg steeds meer bij zorgbehoevenden zelf te liggen. Dit zorgt voor nieuwe verhoudingen en netwerken tussen bur... meer >
Jefvandenputtearchitectuur_th.jpg

Wonen zonder zorg(en)? - Jefvandenputte architectuur

Door de scheiding in de financiering van wonen en zorg zullen naar verwachting meer ouderen langer thuis blijven wonen. Enerzijds leidt dit tot een groeiende vraag naar aangepaste en toegankelijke won... meer >
Bartholomeusweb_th.jpg

Het Nieuwe Bartholomeus Gasthuis - de resultaten

Met als doel de vitaliteit en zelfredzaamheid van thuiswonende ouderen in de binnenstad van Utrecht te ondersteunen namen het Bartholomeus Gasthuis, Architectuurcentrum Aorta en het Stimuleringsfonds ... meer >
informele zorgHet Nieuwe Gasthuiszorg in de wijk
539website_th.jpg

17 mei: Designing a Community of Care

Op 17 mei 2018 organiseert het Stimuleringsfonds de manifestatie Designing a Community of Care, samen met Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg, Waag, Society Impact en het team van de prijsvraag Who ... meer >
informele zorgHet Nieuwe Gasthuiszorg in de wijk
bartholomeusweb_th.jpg

Uitgelicht - Het Nieuwe Bartholomeus Gasthuis

Met als doel de vitaliteit en zelfredzaamheid van thuiswonende ouderen in de binnenstad van Utrecht te ondersteunen namen het Bartholomeus Gasthuis, Architectuurcentrum Aorta en het Stimuleringsfonds ... meer >
informele zorgHet Nieuwe Gasthuiszorg in de wijk
finke3_th.jpg

Moderne hofjes voor stadsveteranen

[b]Collectief wonen hoeft echt niet voor iedereen, maar ouderen willen er ook niet helemaal alleen voor staan. Zelfstandig wonen met een aantal gedeelde ruimtes en diensten spreekt velen aan. Door rui... meer >
informele zorgzorg in de wijk
DSC5079klein_th.jpg

VergeetdeMensNiet

VergeetdeMensNiet is een campagne gericht op acceptatie en bewustwording van dementie, en bedoeld als praktisch instrument om mantelzorgers te ondersteunen in hun zorgactiviteiten.... meer >
informele zorgontwerpen voor dementiezorginterieur
FORESTIkopie_th.jpg

Werk voor mensen met een beperking - FORESTI

Het onderzoek besteedt aandacht aan de werk- en woonsetting van mensen met een beperking. Per 1 januari 2015 treedt de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) in werking. De middelen die de Rijksover... meer >
HetGasthuisvanWelzijn_th.jpg

Het (Gast)huis van Welzijn

De verschuiving van institutionele zorg naar een informeel netwerk van vrijwilligers en mantelzorgers betekent voor mensen zonder toereikend sociaal netwerk dat er een tekort aan zorg ontstaat. Het te... meer >
informele zorgHet Nieuwe Gasthuiszorggebouw
583klein_th.jpg

Generatietuin

De Generatietuin is een voorstel voor een plek in de tuin van zorginstelling De Diem waar ouderen en kinderen van de achterliggende school kunnen samenkomen.... meer >
ontwerpen voor dementiezorginterieur
wandelenenfietsenWEB_th.jpg

Nieuwe kansen voor de architect

De vergrijzing is onherroepelijk, de steun van de overheid allang niet meer. ‘Samenzorgen’ is het nieuwe sleutelwoord dat uitkomst moet bieden. Dat gaat steeds verder: buurt of dorpsbewoners nemen... meer >
zorg in de wijk
Beeld2HighResAmsterdamNieuwWest1WEB_th.jpg

Uitnodigen tot wandelen en fietsen

Aan het begin van de eenentwintigste eeuw is onder planners en architecten nog altijd de idée fixe springlevend dat mensen het meest gebaat zijn bij ruim wonen in het groen. De statistieken over gezo... meer >
healing environmentzorg in de wijk
loader