stimuleringsfonds creatieve industrie
finke3.jpg

Moderne hofjes voor stadsveteranen

9 april 2018
Collectief wonen hoeft echt niet voor iedereen, maar ouderen willen er ook niet helemaal alleen voor staan. Zelfstandig wonen met een aantal gedeelde ruimtes en diensten spreekt velen aan. Door ruimtelijke ingrepen te combineren met een sociaal programma ontstaan nieuwe gemeenschappen die het gepensioneerde leven er leuker op maken.
‘De vergrijzing heeft een Tsunami-achtig effect,’ zegt Cees van Boven, bestuursvoorzitter van Woonzorg Nederland. ‘In 2034 is een kwart van de bevolking boven de 65. Een derde daarvan is dan al ouder dan 80. Dat is een heel steile, stijgende lijn. Het verschil met 50 jaar geleden is naast kwantitatief ook kwalitatief. Ouderen zijn vitaler en hoger opgeleid; ze willen en kunnen veel langer thuis blijven wonen. Maar er is wel een gigantisch gat gevallen tussen thuis wonen en opgenomen worden, en daar zitten veel maatschappelijke kosten in. Denk aan bijna 100.000 valongelukken per jaar waar ouderen maar lastig van herstellen. En 320.000 mensen die ten onrechte in het ziekenhuis liggen omdat ze nergens anders heen kunnen. Of al die senioren die vereenzamen in hun eengezinswoning met alle negatieve gevolgen die dat heeft.’
hr2658fvdb20171024web.jpg
Samen zelfstandig wonen, Woonzorg Nederland

samen zelfstandig
Als grootste in senioren gespecialiseerde woningcorporatie staat Woonzorg Nederland voor de uitdaging passende woonvormen voor hun groeiende doelgroep te creëren. De toekomst ligt bij ‘samen zelfstandig wonen,’ volgens Van Boven. ‘Sommige mensen regelen dat zelf, inclusief de zorg aan huis, maar dat is niet voor iedereen weggelegd.’ Hij gelooft in moderne hofjes, waar zowel jongeren als hulpbehoevende senioren wonen, met aantrekkelijke gemeenschappelijke ruimtes. Dat kunnen keukens en zitkamers zijn, of zelfs publieke ruimtes: ‘Een plek die níets te maken heeft met bingo voor bejaarden, eerder een soort Coffee Company voor stadsveteranen. Of een restaurant waar ontspoorde jongeren koken voor mensen met dementie. In Helsinki bezocht ik onlangs een complex met een blokcoach die ijsviswedstrijden voor de bewoners organiseert. Dat soort dingen hebben een positief effect op het algehele welzijn.’

‘Een onsje welzijn scheelt een kilo zorg’

Cees van Boven, bestuursvoorzitter Woonzorg Nederland

leeftijdsbestendig en flexibel
Woonzorg Nederland bouwt op veel plekken oude verzorgingshuizen om naar zelfstandige wooneenheden met gedeelde faciliteiten en een bewonersconsulent, als centraal aanspreekpunt in het zorgweb. Genoeg is dat nog niet: ook ‘gewone’ woningen moeten levensloopbestendig worden gemaakt. ‘We kunnen natuurlijk niet overal met een wals overheen,’ zegt architect en KAW-directeur Reimar von Meding. ‘Maar met heel gerichte ingrepen kun je een wijk wel beter laten functioneren. De naoorlogse woonvoorraad is door iedereen afgeschreven, maar toch zijn juist die seriematige oude galerijflats relatief makkelijk aan te passen aan de nieuwe woonwensen. Die vierkante ruimtes kun je goed samenvoegen of opdelen. En als je de gevel toch vervangt om een gebouw beter te isoleren, is het een koud kunstje om de voordeuren breder te maken zodat er een rolstoel naar binnen kan.’ Waar wel plek en budget is voor nieuwbouw, is het volgens hem belangrijk om niet te specifiek te ontwerpen. Een kwestie van dogma’s laten varen: ‘Het is onzin dat er geen trap in mag. En zo’n reusachtige badkamer waar een bed naar binnen kan hoeft ook niet voor iedereen.’

hr6072fvdb20171030web.jpg
Samen zelfstandig wonen, Woonzorg Nederland

drie pijlers
Von Meding pleit net als Van Boven voor een gedifferentieerde aanbod. ‘Dat vergt een hogere investering, maar is ook duurzamer. Er is nu bijna geen zorggebouw dat zijn eigen exploitatietermijn haalt. Een gebouw dat 50 jaar mee zou moeten gaan, voldoet na 20 jaar al niet meer door de veranderende woonwensen. Als je er nu meer geld in steekt om het flexibeler te maken, gaat het langer mee en zijn we toch nog goedkoper uit.’ Uiteindelijk kunnen de ruimtelijke, sociale en economische opgave niet los van elkaar worden gezien. Von Meding: ‘Ik zie veel mooie initiatieven stranden omdat ze maar vanuit één hoek worden aangevlogen. Daar gaat het mis: je moet goed bouwen, het maatschappelijke netwerk moet op orde zijn en het moet ook nog betaalbaar zijn. De kunst is het creëren van plekken waar iedereen elkaar helpt omdat iedereen daar ook zelf beter van wordt.’

woonzorgechtmooijfotografieweb.jpg
Samen zelfstandig wonen, Woonzorg Nederland

Tekst: Willemijn de Jonge
Foto bovenaan: Finke 3.0 door KAW, zorgorganisatie Patyna

gerelateerd:

x
zorg in de wijk
x
informele zorg
VanBergenKolpa_th.jpg

Familie-erf, Familie-hof, Familie-huis - Van Bergen Kolpa

Recent hebben enkele zorgvernieuwers een langetermijnvisie voor de zorg opgesteld. De visie is mensgericht, economisch houdbaar en maatschappelijk ingebed. Begrippen als zelfzorg en samenredzaamheid s... meer >
BureauRitsema_th.jpg

Grijstinten in de Tussenmaat - Bureau Ritsema

De Nederlandse samenleving verandert van een verzorgingsstaat naar een participatiemaatschappij, waarin van burgers wordt verwacht dat zij meer eigen initiatief ontplooien. Door aanpassingen in het zo... meer >
IMG2969web_th.jpg

Samen oud worden op antroposofische grondslag

In Zutphen werken drie woongemeenschappen samen aan de ontwikkeling van een omvangrijke leef- en zorgomgeving op antroposofische grondslag. Voor architect Evelien van Veen vormt de begeleiding daarvan... meer >
informele zorgzorg in de wijk
colklein_th.jpg

Collectieve Open Leefomgeving

Collectieve Open Leefomgeving is een pleidooi voor een dementievriendelijke wijk. Het schetst een ambitieus vergezicht voor een alternatieve maatschappelijke en stedenbouwkundige manier om zorg te org... meer >
informele zorgontwerpen voor dementiezorg in de wijk
openoproepsfiforrestigrollemanweb_th.jpg

Werken is de beste zorg

Door de activiteiten in dagbestedingscentra voor mensen met een beperking naar een iets hoger niveau te tillen en er eenvoudig werk van te maken, worden zowel de cliënten als de wijk er beter van. We... meer >
informele zorgzorg in de wijk
OOHetNieuweGasthuisprojectplan2_th.jpg

Carebnb

Het zorglandschap in Nederland is aan het veranderen. Voor kwetsbare groepen dreigen de bezuinigingen grote effecten te hebben op de mogelijkheden om noodzakelijke zorg tegen lage kosten te kunnen ont... meer >
informele zorgHet Nieuwe Gasthuiszorg in de wijk
Bartholomeusweb_th.jpg

Het Nieuwe Bartholomeus Gasthuis - de resultaten

Met als doel de vitaliteit en zelfredzaamheid van thuiswonende ouderen in de binnenstad van Utrecht te ondersteunen namen het Bartholomeus Gasthuis, Architectuurcentrum Aorta en het Stimuleringsfonds ... meer >
informele zorgHet Nieuwe Gasthuiszorg in de wijk
ingesprekmetoudereninalmereweb_th.jpg

De tussenmaat als oplossing in de ouderenzorg

Grijstinten in de tussenmaat is een onderzoek naar de kansen in Nederland voor kleinschalige woonzorgmodellen die het gat kunnen vullen tussen individueel wonen en opname in een verpleeghuis. ... meer >
informele zorgzorg in de wijk
bartholomeusweb_th.jpg

Uitgelicht - Het Nieuwe Bartholomeus Gasthuis

Met als doel de vitaliteit en zelfredzaamheid van thuiswonende ouderen in de binnenstad van Utrecht te ondersteunen namen het Bartholomeus Gasthuis, Architectuurcentrum Aorta en het Stimuleringsfonds ... meer >
informele zorgHet Nieuwe Gasthuiszorg in de wijk
539website_th.jpg

17 mei: Designing a Community of Care

Op 17 mei 2018 organiseert het Stimuleringsfonds de manifestatie Designing a Community of Care, samen met Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg, Waag, Society Impact en het team van de prijsvraag Who ... meer >
informele zorgHet Nieuwe Gasthuiszorg in de wijk
ThuisindeWijk_th.jpg

THUIS IN DE WIJK

Remake, buro voor architectuur – Thuis In De Wijk Remake stelt dat tijdelijke huisvesting met zorg onderdeel dient te zijn van een groter aanbod van wonen en zorg dat aansluit bij het (zorg)netwerk... meer >
Het Nieuwe Gasthuiszorg in de wijk
DSC5079klein_th.jpg

VergeetdeMensNiet

VergeetdeMensNiet is een campagne gericht op acceptatie en bewustwording van dementie, en bedoeld als praktisch instrument om mantelzorgers te ondersteunen in hun zorgactiviteiten.... meer >
informele zorgontwerpen voor dementiezorginterieur
FORESTIkopie_th.jpg

Werk voor mensen met een beperking - FORESTI

Het onderzoek besteedt aandacht aan de werk- en woonsetting van mensen met een beperking. Per 1 januari 2015 treedt de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) in werking. De middelen die de Rijksover... meer >
DrostvanVeenarchitecten_th.jpg

Antroposofie als katalysator voor verandering in de organisatie en huisvesting in de zorg - Drost + van Veen architecten

Door de scheiding van wonen en zorg komt de verantwoordelijkheid voor de organisatie van zorg steeds meer bij zorgbehoevenden zelf te liggen. Dit zorgt voor nieuwe verhoudingen en netwerken tussen bur... meer >
Jefvandenputtearchitectuur_th.jpg

Wonen zonder zorg(en)? - Jefvandenputte architectuur

Door de scheiding in de financiering van wonen en zorg zullen naar verwachting meer ouderen langer thuis blijven wonen. Enerzijds leidt dit tot een groeiende vraag naar aangepaste en toegankelijke won... meer >
HetGasthuisvanWelzijn_th.jpg

Het (Gast)huis van Welzijn

De verschuiving van institutionele zorg naar een informeel netwerk van vrijwilligers en mantelzorgers betekent voor mensen zonder toereikend sociaal netwerk dat er een tekort aan zorg ontstaat. Het te... meer >
informele zorgHet Nieuwe Gasthuiszorggebouw
wandelenenfietsenWEB_th.jpg

Nieuwe kansen voor de architect

De vergrijzing is onherroepelijk, de steun van de overheid allang niet meer. ‘Samenzorgen’ is het nieuwe sleutelwoord dat uitkomst moet bieden. Dat gaat steeds verder: buurt of dorpsbewoners nemen... meer >
zorg in de wijk
OpenOproepHetNieuweGasthuis61024x553_th.jpg

Zorgen voor herstellende buur met Carebnb

Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie ziet veel in het nieuwe mantelzorgconcept Carebnb: na een ziekenhuisopname tijdelijk verblijven bij een buurtgenoot die lichte zorg en ondersteuning biedt. In... meer >
Het Nieuwe Gasthuiszorg in de wijk
Wonenzonderzorgenweb_th.jpg

Een tweede leven voor verzorgingshuizen

Verzorgingshuizen zijn aan het verdwijnen want we moeten steeds langer thuis blijven wonen. Maar wat te doen met die grote institutionele gebouwen vol kleine kamertjes? Kunnen ze een tweede leven krij... meer >
informele zorgzorggebouw
Beeld2HighResAmsterdamNieuwWest1WEB_th.jpg

Uitnodigen tot wandelen en fietsen

Aan het begin van de eenentwintigste eeuw is onder planners en architecten nog altijd de idée fixe springlevend dat mensen het meest gebaat zijn bij ruim wonen in het groen. De statistieken over gezo... meer >
healing environmentzorg in de wijk
loader