stimuleringsfonds creatieve industrie
expertmeetingvormgevingstimuleringsfonds.jpg

Terugblik expertmeetings vormgeving 2016

11 april 2017
In aanloop naar de huidige, nieuwe beleidsperiode 2017-2020 organiseerde het fonds in 2016 zeven expertmeetings om te reflecteren op een aantal disciplines binnen vormgeving. Met aanvragers, adviseurs en andere professionals is nader ingegaan op ontwikkelingen en thema's binnen de illustratie, mode- en textiel, productvormgeving, grafische vormgeving, social design, sieraadvormgeving en ruimtelijke vormgeving inclusief scenografie.
Op de agenda stonden algemene thema's, zoals talentontwikkeling, professionalisering en internationalisering. Verder verschilde per bijeenkomst de focus, afhankelijk van thema's die bijvoorbeeld vaak aan bod komen in de subsidie-aanvragen die het fonds ontvangt of omdat er een concrete vraag lag uit het veld aan het fonds.

Oproep tot experiment
De bijeenkomst over illustratie, kinder- en jeugdboekenillustratie, strip en graphic novel werd in samenwerking met het Letterenfonds opgezet. Op de agenda stonden onder andere de zichtbaarheid van het vakgebied, de subsidie- en andere financieringsmogelijkheden. Onder de aanwezigen bevonden zich illustratoren, vertegenwoordigers van uitgeverijen en platforms. De Open Oproep Illustratie is een van de vervolgstappen geweest naar aanleiding van de uitkomsten van deze expertmeeting. Met deze oproep werd beoogd experiment en nieuwe ontwikkelingen aan te jagen. Voor meer info lees verder op de kennispagina Vormgeving.

(Her)positionering ontwerppraktijk
In de bijeenkomsten over grafische- en productvormgeving werd met name gesproken over de toekomst van de ontwerppraktijk. In de meeting over productvormgeving, waarin ook het industriële ontwerp aan bod kwam, werd onder andere gesproken over het moeizaam tot stand komen van duurzame verbindingen tussen HBO-academies en het technisch-universitair onderwijs, tussen ontwerper en industrie en tussen de culturele en de commerciële wereld. Hoewel er diverse voorbeelden zijn van ontwerpstudio's die deze verbindingen wel weten te leggen, vindt dit nog geen navolging op grote schaal. Het delen van kennis en netwerken zijn nog aandachtspunten.

Ook de grafische vormgevers zijn zich aan het herpositioneren. Een teruglopend aantal opdrachtgevers en de groei van digitale technieken en -media dagen de ontwerper uit zijn praktijk te veranderen. De deelnemers aan de expertmeeting zien hoe grafisch vormgevers ruimte pakken om meer zelfstandig invulling te geven aan projecten. Ook constateren ze dat grafisch ontwerpers verbindingen weten te leggen tussen uiteenlopende disciplines door bijna als intermediair op te treden. Toch wordt in de expertmeeting benadrukt dat een breed gedragen waardering voor ontwerpkwaliteit en goed opdrachtgeverschap belangrijke onderwerpen zijn en dat hier meer aandacht voor moet komen.

Duurzaamheid
Het zoeken naar alternatieven voor de weinig verantwoorde mode-industrie is een steeds terugkerend thema in de aanvragen over mode- en textiel die het fonds ontvangt. Dit thema stond daarom centraal in de expertmeeting over modevormgeving. Diverse initiatieven en onderzoeken lopen, maar verbinding en opschaling blijven nog achter. Hoe kan daadwerkelijk verandering teweeg worden gebracht, zodat ook grote, internationale spelers betrokken worden? De mogelijke oplossingen vergen grote inspanningen en lijken nog ver weg te liggen.

Wel wordt door de aanwezige ontwerpers, onderzoekers en andere mode-professionals benadrukt dat de internationale belangstelling voor ontwikkelingen in de Nederlandse mode toeneemt. Met name is er belangstelling voor een aantal Nederlandse labels dat met bijzondere ontwerpen probeert de markt te verkennen. Ook de Nederlandse ontwikkelingen op het gebied van fashion and technology worden op de voet gevolgd.

Ontwerpen in maatschappelijke context
Een eenduidige definitie van social design hebben de aanwezigen bij de betreffende expertmeeting nog niet. Ook benoemen zij dat de praktijk en het werkproces van de social designer voor mogelijke opdrachtgevers nog veel onduidelijkheden met zich meebrengt. Een gezamenlijk gedeeld systeem voor het uitwisselen van kennis en het meten en delen van resultaten ontbreekt nog. Toch zien zij een belangrijke taak voor de ontwerper in het vraag- of probleemgericht ontwerpen in maatschappelijke context. De inzet van creativiteit in maatschappelijke projecten jaagt verbindingen tussen individuen en partijen aan.

Verbindingen: binnen en buiten de discipline
Net als de expertmeeting over social design had de meeting over interieur-, licht-, ruimtelijk ontwerp en scenografie een meer verkennend en verbindend karakter. De praktijk van de ontwerpers die zich binnen deze disciplines begeven kenmerkt zich doorgaans in de vele samenwerkingen die worden aangegaan met andere disciplines, bijvoorbeeld in theaterproducties of met architecten. Bij uitstek is deze groep ontwerpers gewend samen te werken, maar in de expertmeeting wordt opgemerkt dat de ruimtelijk werkende ontwerpers onderling elkaar eigenlijk weinig zien en spreken.

Grenzen verkennen
De laatste in de serie betreft de sieraadvormgeving. Met een kritische blik bespraken de aanwezige ontwerpers, docenten en curatoren de toekomst van het sieraad. Hoewel de artistieke kwaliteit van het Nederlandse sieraad hoog in aanzien staat, wordt de behoefte aan nieuwe ontwikkelingen en initiatieven en aan 'buiten de grenzen van het vakgebied kijken' uitgesproken. Bij de jongste generatie ontwerpers wordt een meer interdisciplinair-gerichte en ondernemende houding gesignaleerd. De aanwezigen in de expertmeeting zijn benieuwd naar de nieuwe invulling die deze generatie lijkt te gaan geven aan het sieraad en de praktijk van de sieraadontwerper.

Conclusies
Hoewel elke discipline dus een eigen dynamiek en thematiek met zich meebrengt, zijn er ook duidelijk een aantal parallellen te trekken. Een aantal thema's met opmerkingen en aanbevelingen voor het gehele ontwerpveld:

Het vinden van een nieuwe invulling van de rol van de ontwerper en de ontwerppraktijk is een van de terugkerende thema's. Men ziet mogelijkheden in een ruimere opvatting van de rol en functie van de ontwerper en er wordt aandacht gevraagd voor nieuwe modellen voor ontwikkeling en profilering hiervan. In de expertmeetings wordt gevraagd om een open houding ten opzichte van de verkenning van nieuwe mogelijkheden en grenzen.
Het ontwerpveld en de industrie moeten nader tot elkaar komen. Beide partijen hebben baat bij de inbreng van de ander en bij beide partijen ligt er een taak in het zoeken van toenadering.
Een sterkere infrastructuur van culturele instellingen, musea en platforms is nodig om voldoende podium te kunnen bieden aan ontwerp en ontwerpers. Meer publieke zichtbaarheid helpt de Nederlandse vormgeving te ontsluiten. Tegelijk dienen instellingen nieuwe visies te ontwikkelen op presentatie en het betrekken van publiek. Ook onderlinge ontmoeting en kennisuitwisseling tussen ontwerpers en andere ontwerpprofessionals is belangrijk. Een sterke culturele infrastructuur faciliteert ook kansen voor samenwerkingen en bijzondere opdrachten.
Het vormgevingsveld is gebaat bij meer reflectie en beschouwing. Een levendig discours en ontwerpkritiek dragen bij aan visievorming en stellen het ontwerp en de ontwerppraktijk op scherp, waarmee meer verdieping en maatschappelijke relevantie worden bereikt.
Internationaal wordt de kwaliteit van het Nederlandse ontwerp bewonderd en erkend. Aansluiting bij de buitenlandse industrie en markt en het kapitaliseren van die kwaliteit blijven echter nog achter. Nationaal zou die kwaliteit meer uitgedragen moeten worden.


Ook het fonds krijgt een aantal aanbevelingen mee:
De deelnemers vragen het fonds om discours, visievorming, grensverkenningen en samenwerkingen te stimuleren om het vakgebied nieuwe perspectieven te kunnen bieden. Hiertoe behoort ook een open houding ten opzichte van de disciplines en samenwerkingen met partijen uit andere vakgebieden, zowel binnen als buiten het culturele veld. Open blijven staan voor kleinschalige en kwetsbare initiatieven en voor hetgeen op de grenzen plaatsvindt, is belangrijk voor nieuwe, afwijkende inbreng.
Ook dient het fonds zich in te zetten voor een sterke infrastructuur. Van het fonds wordt gevraagd het veld te blijven ondersteunen in het agenderen en het ontplooien van initiatieven ter bevordering van samenwerkingen en zichtbaarheid.
In de subsidieregelingen moet blijven worden gelet op toegankelijkheid van de subsidiemogelijkheden en helderheid van de doelstellingen en criteria. Het fonds wordt gevraagd helder uit te dragen dat met name aangevraagd kan worden voor onderscheidende projecten, die een 'sleutelmoment' kunnen betekenen voor iemands praktijk.
Door succesvolle projecten en 'best practices' meer zichtbaarheid te geven, wordt zowel bijgedragen aan de ontsluiting ervan als aan het definiëren van ontwerpkwaliteit. Hiermee dien je het veld, maar bereik je ook de politiek, de opdrachtgevers en de industrie, aldus de aanwezigen.

Tot slot
Deze serie expertmeetings en andere activiteiten van het fonds worden gebruikt om kennis van de vakgebieden te verdiepen en actueel te houden. Ook dragen deze activiteiten bij aan netwerkvorming en kennisdeling. De uitkomsten worden gebruikt om te reflecteren op het beleid, de werkwijzen en de subsidiemogelijkheden van het fonds. Soms leiden ze tot nieuwe initiatieven zoals de Open Oproep Ruimte voor Ontwerpkritiek. Hiermee beoogt het fonds bijvoorbeeld de ontwikkeling van platforms die zich inzetten voor debat en reflectie te stimuleren. De Open Oproep Fresh Perspectives jaagt actief de verbinding tussen ontwerpers en industrie aan.

De Nieuwsbriefspecials Vormgeving (aanmelden via [email protected]) en de kennispagina Vormgeving worden gebruikt om op thema of op discipline gerichte informatie aan te bieden over gehonoreerde projecten en fondsactiviteiten en om zichtbaarheid te geven aan ontwikkelingen in het ontwerpveld en in het cultuurbeleid.

gerelateerd:

x
onderzoek en reflectie
x
mode
x
sieraden
x
illustratie & animatie
x
interieur & ruimtelijk
x
social
x
grafisch
x
product
terrazzo1_th.jpg

Meubels van lege flessen | Trending Terrazzo

Een azuurblauwe zee, hagelwitte stranden, eeuwenoude dorpjes en specerijenplantages; Elisabeth en Hubert van Doorne werden al jaren geleden verliefd op Zanzibar. Maar ze zagen ook de rafelrandjes: er ... meer >
social productinterieur & ruimtelijktextiel, glas, keramiek
xfungimyceliumandtheimportanceofphysical_th.jpg

Terugblik op twee rondes Vormgeving 2018

De twee eerste rondes van het jaar leverden wederom een breed scala aan projecten op. Met deze terugblik tonen we hoe vanuit verschillende invalshoeken invulling wordt gegeven aan de doelstellingen va... meer >
modeproductsieradenillustratie & animatieinterieur & ruimtelijkinstallatie
ModFonding_th.jpg
column

Salone del Mobile 2015 | Mae Engelgeer

Textielontwerper Mae Engelgeer toont met haar individuele presentatie verschillende producten in een minimalistische setting, waarin materiaal, patroon, kleur en techniek centraal staan. Zo presenteer... meer >
product
KAMERSCHERMEN29web_th.jpg

Een eigen plek in de woonkamer | Kamerscherm Paravent

'In een verzorgingshuis is vaak een soort teflon omgeving gecreëerd. Het moet natuurlijk makkelijk schoon te maken en veilig zijn allemaal. Maar als alles dezelfde plastic feeling heeft, is het moeil... meer >
ontwerpen voor dementiezorginterieurinterieur & ruimtelijk
dsc1437web_th.jpg

Terugblik Milan Design Week 2018

In april bracht minister van OCW Ingrid van Engelshoven een tweedaags bezoek aan de Milan Design Week 2018. Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie organiseerde samen met het Nederlands consulaat ee... meer >
productSalone del Mobileinterieur & ruimtelijktextiel, glas, keramiekinstallatie
metrico_concept_art1_th.jpg
column

South by Southwest 2014 - Metrico

[i]Metrico[/i] is een game voor de PlayStation Vita over infographics en onze huidige maatschappij. De game is ontwikkeld door [http://www.digitaldreamsgames.com/ Digital Dreams], een onafhankelijke N... meer >
games
StarPolygonLamp1ArnoutMeijerStudio_th.jpg
fotoverslag

Arnout Meijer

Arnout Meijer studeerde in 2012 af aan de Design Academy Eindhoven in de richting Man & Activity. Arnout Meijer ontwerpt objecten waarin lichttechnologieën, elektrotechniek en vormgeving samenkomen. ... meer >
graduationfred1_th.jpg
fotoverslag

Fredfarrowbrittavelontan

Britt Tan studeerde in 2010 af aan de ArtEZ Arnhem in de richting modeontwerp. Britt Tan maakt samen met Fred Farrow collecties, waarin de nadruk ligt op mode onder de noemer Fredfarrowbrittavelontan.... meer >
BeeCollectiveskyhive_th.jpg
column

Salone del Mobile 2015 | Sky Hive Solar Milaan

Bee Collective is een samenwerkingsverband tussen ontwerpers en bijenhouders en richt zich op het stimuleren van nieuwe manieren van het houden van bijen in de hedendaagse leefomgeving. Het collectief... meer >
product
Stakeholders_th.jpg

Spelenderwijs ontwerpen aan de stad

Play the City ondersteunt conventionele processen van stedelijke ontwikkeling met City Games waarin alle betrokkenen samen ideeën bedenken. Van Almere tot Kaapstad blijkt het zeer effectief.... meer >
stedenbouw
WP1web_th.jpg

Verslag bijeenkomst illustratie

Op dinsdag 22 maart organiseerden het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en het Nederlands Letterenfonds een besloten bijeenkomst over illustratie, kinder- en jeugdboekenillustratie, strips en grap... meer >
illustratie & animatieonderzoek en reflectie
reflectionsonfeedback_th.jpg
column

ADE Sound Lab 2016 | Reflections on Feedback

Coen Klösters, Bas Korsmit en Pieter Willems vormen samen Naivi. Samen met componist en developer Stijn van Beek en ontwerper Neil Chatterjee ontwikkelden zij de installatie ‘Reflections on Feedbac... meer >
audiovisueelinstallatie
AlessandraCovini2_th.jpg

Selectie Open Oproep Werkperiode Jan van Eyck Academie

In juni heeft het Stimuleringsfonds samen met Jan van Eyck Academie de Open Oproep Werkperiode Jan van Eyck Academie uitgezet. De oproep was gericht aan makers en ontwerpers om nieuw, onderzoekend wer... meer >
productgrafischprofessionaliseringonderzoek en reflectie
CapeDropDog_th.jpg

Gastlandschap op Buchmesse een succes

Het Vlaams-Nederlands gastlandschap op de Frankfurter Buchmesse was een hoogtepunt voor de Nederlandstalige letteren. Onder het motto Dit is wat we delen organiseerden Nederland en Vlaanderen het afge... meer >
literatuurVRFrankfurter Buchmesse
scisalonedelmobile_th.jpg

Salone del Mobile 2017

Van 4 t/m 9 april vindt de Salone del Mobile 2017 plaats, een van de omvangrijkste internationale beurzen voor meubel- en productontwerp. Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie ondersteunt twaalf p... meer >
productSalone del Mobileinterieur & ruimtelijktextiel, glas, keramiek
007representatieveafbeelding_th.jpg
column

Milaan 2017: HARVEST

Het collectief Dutch Invertuals (Bastiaan de Nennie, Bram Vanderbeke, Carlo Lorenzetti, Daniel de Bruin, Edhv, Emilie Pallard & Niels Herymans, Hongjie Yang, Nel Verbeke, Sigve Knutson, Tamara Orjola,... meer >
product
duranlantinkweb_th.jpg

Toekenningen eerste ronde vormgeving 2017

In de eerste ronde van 2017 zijn binnen de [http://stimuleringsfonds.nl/nl/subsidies/deelregeling_vormgeving/ Deelregeling Vormgeving] elf projecten gehonoreerd. Met de selectie wordt op verschillende... meer >
modeillustratie & animatieinstallatie
1_th.jpg

Disarming Design from Palestine

Afgelopen jaar gingen zes ontwerpers uit Nederland naar Ramallah om samen met Palestijnse designers en ambachtslieden producten te ontwikkelen die lokaal geproduceerd kunnen worden. Disarming Design f... meer >
social product
beyondthenewweb_th.jpg

Toekenningen twee rondes Vormgeving 2017

De regeling Vormgeving heeft inmiddels de tweede en derde aanvraagronde van dit jaar achter de rug en dat leverde in totaal 26 toekenningen op. Hier een greep uit de projecten die de afgelopen twee ro... meer >
modeillustratie & animatietextiel, glas, keramiek
innoparticularorderhannekewetzer27_th.jpg

Terugblik In No Particular Order 2017

Tijdens de Dutch Design Week 2017 (21 t/m 29 oktober) organiseerde het Stimuleringsfonds voor de vierde keer een tentoonstelling over talentontwikkeling. In de Studio van het Van Abbemuseum ontving he... meer >
modeproductperformanceinstallatielichting 2016-2017
loader