stimuleringsfonds creatieve industrie

projectteam

Urhahn
strategiewijzer201511138zesstrategieenwe.jpg

Urhahn:Zes strategieën voor gebiedsontwikkeling nieuwe stijl

13 januari 2016
De vertrouwde rolverdelingen en manieren van werken bij stedelijke gebiedsontwikkeling zijn in de afgelopen jaren achterhaald geraakt. Ontwikkeling van stedelijke gebieden vraagt nu om veel meer flexibiliteit. Urhahn onderzocht hoe daar mee om wordt gegaan.
‘In de afgelopen jaren is er met gebiedsontwikkeling zoveel geëxperimenteerd, dat we misschien beter kunnen besluiten om dat als de nieuwe realiteit te accepteren. Misschien is spontane, organische gebiedsontwikkeling wel de nieuwe norm en kunnen we maar beter stoppen met het gebruik van termen als ‘experiment’ of ‘pilot’. Dat zegt stedenbouwkundige Ad de Bont, partner van het Amsterdamse bureau Urhahn. Het stedenbouwkundig bureau van Tess Broekmans, Sjoerd Feenstra en De Bont pleit al enige tijd voor wat het noemt ‘De Spontane Stad’, waarin ruimte is voor openheid, flexibiliteit en onverwachte (organische) ontwikkelingen.

In het kader van het onderzoeksprogramma ‘Stedenbouw zonder grondopbrengsten’ van het Stimuleringsfonds deed Urhahn in samenwerking met verschillende partners de afgelopen twee jaar onderzoek naar ‘Nieuwe vormen van binnenstedelijke transformatie’. Daarin zijn de nieuw ontstane praktijken op het vlak van gebiedsontwikkeling onderzocht die sinds het uitbreken van de economische crisis zijn opgekomen.

Zestien locaties onderzocht
‘De economische crisis heeft de vaste patronen en rollen bij gebiedsontwikkeling compleet onderuit gehaald,’ zegt De Bont. ‘In dit onderzoek hebben we zestien locaties in Nederlandse steden onder de loep genomen om inzicht te krijgen in de strategieën die nu worden gehanteerd bij gebiedsontwikkeling. Op basis van de uitkomsten daarvan hebben we een soort strategiewijzer gemaakt, die aangeeft welke strategie in welke situatie het beste werkt.’

Tot de onderzochte locaties horen onder meer het Oliemolenkwartier in Amersfoort, het voormalig SuikerUnie-terrein in Groningen, het centrum van Helmond, de stadswerven in Dordrecht, Binckhorst in Den Haag, Cruquius-eiland en Oostenburg in Amsterdam, het Hembrugterrein in Zaanstad en Willemsoord in Den Helder.

Geen zekerheden meer
De grootste verandering die zich na 2008 in de stedenbouw heeft voorgedaan, is het wegvallen van allerlei zekerheden. De Bont: ‘Voorheen was alles duidelijk, maar de periode dat er geen onzekerheden waren is voorbij. Daar moeten we slim mee om leren gaan. Afhankelijk van hoeveel zekerheden je hebt kun je besluiten meer of minder ruimte te laten voor flexibiliteit. Als er veel onzeker is, dan zul je in de planning meer open moeten laten. Naarmate er meer zekerheden zijn, kun je meer gaan sturen.’

De uitersten in dit spectrum zijn een complete blauwdruk voor de ontwikkeling van een gebied versus helemaal niets doen en de ontwikkeling zijn gang laten gaan. Beide uitersten zijn in het onderzoek buiten beschouwing gebleven. Maar daartussen onderscheidt Urhahn zes strategieën die worden gekenmerkt door een oplopende mate van flexibiliteit: Controle, Spelregels, Improvisatie, Verleiding, Impuls, en Kwartiermaker. De eerste aanpak voorziet in een hoge mate van sturing, terwijl het Kwartiermaker-scenario ultieme ruimte en flexibiliteit biedt aan alle mogelijke initiatieven.

Het onderzoek dat in 2014 begon is eind 2015 afgerond met een rapportage aan het Stimuleringsfonds. De Bont: ‘We zijn ondertussen wel al bezig te bekijken of we onze bevindingen ook naar buiten kunnen brengen in een publicatie in lijn met onze uitgave ‘De Spontane Stad’ die in 2010 is verschenen.’
20120728152828Amersfoortweb.jpg

gerelateerd:

x
stad
x
gebiedsontwikkeling
oostendeweb_th.jpg

De Stadsklas neemt je mee op expeditie

Wat zie je als je met een kunstenaar door Oostende loopt? Hoe krijg je een onbenut stukje grond tussen twee flatgebouwen in Brussel op de politieke agenda? En wat kun je leren over gemeenschapsvorming... meer >
stadgebiedsontwikkeling
StichtingNieuwenMeer2_th.jpg

Selectie Open Oproep Stadslabs

In september 2016 schreef het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie voor het derde achtereenvolgende jaar een Open Oproep uit gericht op Stadslabs. Onder de titel Samen werken aan dorp, stad en land w... meer >
stedenbouwstadgebiedsontwikkelingstadslabs
SiebeSwartNieuwbouwwijkNoorderplassen_th.jpg

Stimuleringsfonds lanceert nieuw Erfgoed en Ruimte ontwerpprogramma

Op een duurzame manier het verleden met het heden verbinden: dat is het uitgangspunt van het Erfgoed en Ruimte ontwerpprogramma (2017-2018). Met dit nieuwe programma geeft het Stimuleringsfonds Creati... meer >
stadregiocirculaire economiegebiedsontwikkelingtuin en landschap
b5MVH0052kopieweb_th.jpg

Kristian Koreman (ZUS) over denken en doen

Het Rotterdamse bureau ZUS (Zones Urbaines Sensibles) wist door middel van het bottom-up initiatief van de luchtsingel - gerealiseerd met onder meer 100 duizend euro aan crowdfunding - het verwaarloos... meer >
stadgebiedsontwikkeling
006UrhahnUrbanDesign4_th.jpg

Urhahn: Nieuwe vormen van binnenstedelijke transformatie

Omdat de stad van de toekomst voor het grootste gedeelte reeds bestaat richt Urhahn zich in dit onderzoek op de transformatie van binnenstedelijke gebieden. Vanuit de filosofie van de spontane stad wo... meer >
stadgebiedsontwikkeling
01GRAFISCHETABELpresentatietabellenRijks_th.jpg

Monumenten als aanjager voor maatschappelijke gebiedsontwikkeling - Crimson

In dit voorstel wordt een maatschappelijke vorm van gebiedsontwikkeling onderzocht, waarbij de herbestemming van cultureel erfgoed, nieuwe financieringsmogelijkheden en het ontstaan van nieuwe collect... meer >
stadgebiedsontwikkeling
024PopUpCity5_th.jpg

Merkstedenbouw - Pop-Up City

stadgebiedsontwikkeling
stadslabsluchtkwaliteit2_th.jpg

Open Oproep Stadslabs – Samen werken aan dorp, stad en land

Het Stimuleringsfonds nodigt lokale overheden, culturele instellingen, maatschappelijke organisaties en collectieven van bewoners, ondernemers, ontwerpers en andere ruimtelijk professionals uit om voo... meer >
stedenbouwstadgebiedsontwikkeling
KarresBrands01_th.jpg

Voorbij de Winkelstraat

In toenemende mate worden grote hoeveelheden data ingezet om inzicht te krijgen in de werking van de stad. Karres+Brands is overtuigd dat de ontwerper binnen deze ontwikkelingen een cruciale rol kan s... meer >
stedenbouwstadgebiedsontwikkeling
droombreda_th.jpg

Interview met Alfred Arbouw, wethouder stadsontwikkeling Breda

Achtentachtig dromen heeft Stadslab Breda ontvangen op de oproep DroomBreda. Het was de eerste actie van dit stadslab, waar ook de gemeente aan deelneemt. Een interview met Alfred Arbouw, wethouder st... meer >
stadgebiedsontwikkelingstadslabs
baankwartierlores_th.jpg

Interview met Mattijs van Ruijven, hoofd stedenbouw gemeente Rotterdam

Hoofd stedenbouw Mattijs van Ruijven van de Rotterdamse dienst Stadsontwikkeling ziet de lucht opklaren. ‘We gaan weer bouwen, maar anders dan voor de crisis meer samen met stadmakers.’ ... meer >
stadgebiedsontwikkelingstadslabs
stadslabmaastricht208192web_th.jpg

Interview met Jos Simons, manager Ruimte van Maastricht

Het begon met een experiment in de stadsontwikkeling: Maastricht-LAB. Nu gaan ook ambtenaren in andere sectoren hun alledaagse werk meer inrichten volgens de stadslab-methode. Een interview met Jos Si... meer >
stadgebiedsontwikkelingstadslabs
IABR2016expo1_th.jpg

Werken aan de stad van morgen | IABR 2016

Het was alweer de zevende editie: in 2016 was het thema van de Internationale Architectuur Biennale Rotterdam ‘The Next Economy’. Op de manifestatie en in de aanloop ernaartoe ging het over de rel... meer >
stadregiocirculaire economiegebiedsontwikkelinginternationaal
flevopolder_th.jpg

Open Oproep Nieuwe energie voor het landschap

Het Stimuleringsfonds roept ontwerpers, lokale overheden, cultuurhistorici, uitvoerende partijen en wetenschappers op concrete voorstellen in te dienen voor een integrale benadering van de energietran... meer >
stadregiogebiedsontwikkeling
stadslabmaastricht218205_th.jpg

Interview met Albert Meijer, hoogleraar Publieke innovatie aan de Universiteit Utrecht

Albert Meijer is als hoogleraar verbonden aan het departement bestuur en organisatiewetenschap van de Universiteit Utrecht. Over de bijdrage van stadslabs aan de vitaliteit van steden zegt hij: ‘Exp... meer >
stadgebiedsontwikkelingstadslabs
dakparkvogelvlucht04web_th.jpg

Interview met Justus Uitermark, socioloog en onderzoeker

Socioloog en onderzoeker Justus Uitermark heeft zich verdiept in het fenomeen zelforganisatie. Het is zowel een inspirerend ideaal als een grillig gegeven.... meer >
stadgebiedsontwikkelingstadslabs
flexibelewaterkeringspakenburgdeingenieu_th.jpg

Open Oproep Stedenbouw voor extremen

Het Stimuleringsfonds roept ontwerpers, lokale overheden, cultuurhistorici, uitvoerende partijen en ingenieurs op concrete voorstellen in te dienen voor een integrale benadering van het klimaatvraagst... meer >
stadregiogebiedsontwikkeling
006representatieveafbeelding_th.jpg

M3H: Een netwerk van circulaire monumenten

In dit project bundelen de ontwerpers en onderzoekers van M3H architecten, HOSPER, Remco Rolvink, Carmela Bogman en GIDZ hun krachten om te onderzoeken hoe kloosters, kastelen en hoeven in de steden B... meer >
stadcirculaire economie
006representatieveafbeelding_th.jpg

Wijkecologie Wildeman - The Beach

The Beach, Dp-a, Amsterdam Smart City en Michiel Schwarz/Sustainism Lab nemen gezamenlijk initiatief om te onderzoeken hoe ontwerpen voor een ‘wijkeconomie gericht op delen’ kan bijdragen aan de c... meer >
stadcirculaire economie
006representatieveafbeelding_th.jpg

Circulair Buiksloterham - Delva Landscape Architects

Buiksloterham in Amsterdam Noord ontwikkelt zich van monofunctioneel industriegebied naar bruisend nieuw stadsdeel. Delva Landscape Architects, Metabolic en studioninedots zien potentie om deze ontwik... meer >
stadcirculaire economie
loader