stimuleringsfonds creatieve industrie

context

Met het Erfgoed en Ruimte ontwerpprogramma (2017-2018) geeft het Stimuleringsfonds in samenwerking met de Rijksdienst voor het Cultureel Ergoed een extra impuls aan de samenwerking tussen ontwerpers en erfgoedsectoren die ontwerp verbinden aan ruimtelijk cultureel erfgoed.

flexibelewaterkeringspakenburgdeingenieu.jpg

Selectie Open Oproep Stedenbouw voor extremen

15 juni 2017
Steden zullen, als er niets verandert, meermaals per jaar te stellen krijgen met wateroverlast door extreme neerslag die wordt afgewisseld met langere periodes van extreme droogte en hitte. Door ontwerpkracht in te zetten en het klimaatadaptatievraagstuk aan cultuurhistorische erfgoedstructuren te verbinden kunnen verrassende nieuwe inzichten en denkrichtingen worden ontwikkeld. In maart 2017 riep het Stimuleringsfonds ontwerpers, lokale overheden, cultuurhistorici, uitvoerende partijen en ingenieurs op om concrete voorstellen in te dienen. Vier van de 13 projectvoorstellen werden geselecteerd.
Met de Open Oproep ‘Stedenbouw voor Extremen’ riep het fonds op concrete voorstellen in te dienen voor een integrale benadering van het klimaatvraagstuk in relatie tot de duurzame ontwikkeling van bestaande stedelijke cultuurhistorische structuren. Betrokkenheid van een vragende partij zoals een gemeente, provincie, gebiedsontwikkelaar of waterschap was een vereiste.

beoordeling en selectie
De ingezonden voorstellen zijn ter advies aan de volgende drie adviseurs voorgelegd: Daan Zandbelt (architect / stedenbouwkundige, Rijksadviseur voor de Fysieke Leefomgeving (CRa), partner bij De Zwarte Hond en verbonden aan Van Eesterenleerstoel voor Regionaal Ontwerp - TU Delft), Hanneke Kijne (landschapsarchitect, partner bureau HOSPER, vakcoördinator Professional Experience Programme (PEP) en lid Commissie Welstand en Monumenten Utrecht) en Ellen Vreenegoor (archeoloog, VER programmaleider Water en Erfgoed bij de RCE). Zij hebben de voorstellen beoordeeld op vraagstelling, plan van aanpak, betrokken deskundigheid en de coherentie daartussen. Na twee beoordelingsrondes kwamen zij tot een selectie van 4 voorstellen, die zij boven de andere inzendingen hebben verkozen:

Weerbaar Weert
Personal Architecture, NOHNIK, historicus Lara Voerman en gemeente Weert
Cultureel erfgoed als drager voor een aantrekkelijke klimaatadaptieve stad
Arconiko architecten, Designlab 2902, Water Sensitive Rotterdam, historicus Hilde Sennema, Vereniging RCD, Hoogheemraadschap en gemeente Rotterdam
Het Eiland van Dordrecht: transformatie van regionale keringen tot adaptatielandschap
Felixx, Unesco-IHE en gemeente Dordrecht
De singel als klimaatadaptieve drager voor de historische binnenstad
OKRA, Alterra, WUR, Stichting in Arcadië, Climate KIC en gemeente Utrecht

De geselecteerde voorstellen gaan alle vier uit van een gebiedsgerichte erfgoedbenadering, waarmee op basis van onderliggende cultuurhistorische structuren, zichtbare kwaliteiten en waardevolle lokale identiteiten relevante oplossingen voor stedelijke klimaatadaptatie opgaven worden ontwikkeld. Ze richten zich op diverse ruimtelijke typologieën en schaalniveaus. Zo is Weerbaar Weert een onderzoek naar klimaatadaptieve ingrepen voor een kwaliteitsimpuls aan de binnenstad en wil Arconiko architecten samen met partners op basis van reeds aanwezige structuurlagen een klimaatadaptatiestrategie ontwikkelen voor een hoogstedelijke centrumlocatie in Rotterdam. Het Eiland van Dordrecht is een voorstel tot een ruimtelijke ontwikkelstrategie voor een nieuw geanimeerd adaptatielandschap, waarbij secundaire regionale keringen opnieuw van betekenis worden voorzien. Het vierde onderzoek richt zich naar aanleiding van een Utrechtse casus op de singel als klimaatadaptieve drager voor historische binnensteden.

algemene indruk
De adviseurs vonden de geformuleerde opgave in de driehoek erfgoed, klimaat en stad zeer relevant en interessant, omdat hier bij publieke opdrachtgevers relatief weinig aandacht naar uitgaat. Over het algemeen waren ze positief over de kwaliteit en de diversiteit van de ingezonden voorstellen. Deze waren met cases in Limburg, Utrecht, Noord- en Zuid-Holland zeer divers van opzet en gemeenten, provincies, waterschappen en andere belanghebbende partijen zoals kennisinstellingen waren over het algemeen goed aangehaakt of zelfs als penvoerder bij de voorstellen betrokken.

volgende oproep
In het najaar van 2017 zal een tweede open oproep binnen dit thema worden uitgeschreven. Houd hiervoor de website van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie in de gaten of schrijf u in voor de nieuwsbrief.

programma erfgoed en ruimte
In maart van dit jaar lanceerde het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie het nieuwe Erfgoed en Ruimte Ontwerpprogramma, dat zij gedurende twee jaar uitvoert in samenwerking met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) in het kader van de Visie Erfgoed en Ruimte. Via dit ontwerpprogramma worden urgente maatschappelijke opgaven aan actuele vraagstukken op het gebied van erfgoed en ruimte verbonden. Een gebiedsgerichte erfgoedbenadering staat daarbij centraal. Binnen dit programma zijn tegelijkertijd twee open oproepen uitgeschreven. De Open Oproep Nieuwe Energie voor het landschap
richtte zich op het thema energietransitie in het landschap en de Open Oproep Stedenbouw voor extremen op klimaatadaptatie in de stad.

Beeld: Flexibele waterkering in Spakenburg. Bron: De Ingenieur

gerelateerd:

x
erfgoed & ruimte
pa_th.jpg
nieuwsbrief

Weerbaar Weert

Het stadshart van Weert kampt in toenemende mate met leegstand, droogte en hittestress. Weerbaar Weert onderzoekt hoe klimaatadaptieve ingrepen op basis van cultuurhistorische waarden positief kunnen ... meer >
stedenbouwtuin en landschap
middaghumsterland_th.jpg
nieuwsbrief

ENDELK (Gronings voor ‘eindelijk’) - casus Middag-Humsterland

Energie, duurzaamheid en landschappelijke kwaliteit, daarvoor staat ENDELK (Eindelijk). In een Energie-Innovatie-Lab wordt door studenten, bewoners, ondernemers en experts onderzocht hoe de landschapp... meer >
stedenbouwtuin en landschap
bright_th.jpg
nieuwsbrief

Energiek Eerbeek

Eerbeek is een historisch energielandschap waar energie, water, bos en papier verweven zijn. Die synergie lijkt nu verdwenen, maar in geothermie en restwarmtegebruik ziet het onderzoeksteam van BRIGHT... meer >
stedenbouwtuin en landschap
lisdoddeteelt_th.jpg
nieuwsbrief

Implementatie Natte Energie-teelt als behoud veenweidelandschap

Een coalitie van SMARTLAND, Bureau Lantschap, vier waterschappen, Radboud Universiteit, verschillende agrariërs en het Veenweide Innovatie Centrum richt zich op lokale implementatie van Lisdodde-teel... meer >
stedenbouwtuin en landschap
catharijnesingel_th.jpg
nieuwsbrief

De singel als klimaatadaptieve drager voor de historische binnenstad

Bezien vanuit vernieuwende integrale strategieën voor klimaatadaptatie en erfgoed heeft de singel bij uitstek de potentie een dragende structuur te vormen, verbonden met andere cultuurhistorische net... meer >
stedenbouwtuin en landschap
felixx_th.jpg
nieuwsbrief

Het Eiland van Dordrecht: transformatie van regionale keringen tot adaptatielandschap

Felixx en Unesco-IHE doen in opdracht van de gemeente Dordrecht onderzoek naar de mogelijkheden om secundaire keringen in te zetten als cultuurhistorisch raamwerk. Het Eiland van Dordrecht vormt het p... meer >
stedenbouwtuin en landschap
nieuweopenoproepenerfgoedruimte_th.jpg

Nieuwe Open Oproepen Erfgoed & Ruimte

Werkt u aan urgente maatschappelijke vraagstukken op het snijvlak van klimaat, energie, ruimte en erfgoed? En heeft u een visie op hoe ontwerpexpertise te koppelen is aan een gebiedsgerichte benaderin... meer >
erfgoed & ruimte
bovenhetmaaiveld_th.jpg

Selectie Open Oproep Nieuwe energie voor het landschap II

Vier voorstellen zijn geselecteerd binnen de Open Oproep Nieuwe energie voor het landschap II. Alle projecten richten zich via verschillende schaalniveaus op het zoeken naar de meerwaarde van een cult... meer >
erfgoed & ruimte
klimaatbestendigewijkaanpak_th.jpg

Selectie Open Oproep Stedenbouw voor extremen II

Vier voorstellen zijn geselecteerd binnen de Open Oproep Stedenbouw voor extremen II. De geselecteerde projecten lopen uiteen van een onderzoek naar klimaatadaptieve ingrepen vanuit de watersystemen i... meer >
erfgoed & ruimte
arconiko_th.jpg
nieuwsbrief

Cultureel erfgoed als drager voor een aantrekkelijke klimaatadaptieve stad

Rotterdam heeft een lange geschiedenis met water. Door verhevigde regenbuien is een doordacht waterplan juist nu noodzakelijk en de geschiedenis leert dat een integrale aanpak loont. Om dit te kunnen ... meer >
stedenbouwtuin en landschap
bovenhetmaaiveld_th.jpg

Selectie Open Oproepen Erfgoed & Ruimte

In maart 2017 lanceerde het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie het nieuwe Erfgoed en Ruimte Ontwerpprogramma. Binnen dit programma zijn in maart en september in totaal vier Open Oproepen uitgeschre... meer >
erfgoed & ruimte
005representatieveafbeelding_th.jpg
nieuwsbrief

Boven het maaiveld: ontwerpend onderzoek naar zonneweiden in het veenweidegebied

Het veenweidelandschap staat onder druk door bodemdaling en vernatting. NOHNIK ziet dat er is al veel onderzoek is gedaan naar nieuwe vormen van landbouw door middel van natte teelten die als vanzelfs... meer >
tuin en landschap
005representatieveafbeelding_th.jpg
nieuwsbrief

Daar bij die Molen

Met het project ‘Daar bij die Molen’ gaat v-eld in samenwerking met Urgenda een rondreizend event opzetten, waarbij het publiek kennis kan nemen van de energieopgave en tegelijk op concreet, lokaa... meer >
stedenbouwtuin en landschapinteractief
005representatieveafbeelding_th.jpg
nieuwsbrief

Erfgoed vol energie

HofStraHeersche Landschapsarchitecten stelt dat energielandschappen Nederland hebben gevormd. Vaak zijn het inmiddels (internationaal) gewaardeerde landschappen, zoals het veenweidegebied, de verveend... meer >
tuin en landschap
005representatieveafbeelding_th.jpg
nieuwsbrief

ENCI Energie Landschap - Het onverenigbare verenigd

De ENCI kalksteen groeve transformeert van een industrie gebied naar een recreatief natuurgebied aan de rand van Maastricht. Het terrein is een bijzondere samenkomst van erfgoed, natuur en cultuur waa... meer >
stedenbouwtuin en landschap
005representatieveafbeelding_th.jpg
nieuwsbrief

KAdE Eindhoven

Ontwerpbureau marco.broekman start samen met ingenieursbureau Witteveen+Bos het ontwerpend onderzoek KAdE (Klimaat Adaptief Erfgoed), naar de ruimtelijke kansen voor erfgoed- en waterbeleving in relat... meer >
stedenbouwarchitectuur
militair_th.jpg

Militair erfgoed in transitie - casus Fort Pannerden

H+N+S Landschapsarchitecten zoekt samen met belanghebbende partijen naar nieuwe, duurzame manieren om energie op te wekken voor Fort Pannerden, onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. ... meer >
regioerfgoed & ruimte
flevopolder_th.jpg

Selectie Open Oproep Nieuwe energie voor het landschap

Om de Europese klimaatdoelstellingen te behalen moet de winning uit hernieuwbare energiebronnen flink worden opgeschaald en dat legt een zichtbare claim op het landschap. Door ontwerpkracht in te zett... meer >
erfgoed & ruimte
005representatieveafbeelding_th.jpg
nieuwsbrief

Adaptief Amsterdam

In Adaptief Amsterdam staat de cultuurhistorische kracht van water centraal. Via ontwerpend onderzoek gaan Dingeman Deijs en Jeroen Atteveld een methode ontwikkelen voor klimaatadaptatie waarin de his... meer >
stedenbouwarchitectuur
005representatieveafbeelding_th.jpg
nieuwsbrief

Klimaatbestendige wijkaanpak Kanaleneiland

Architectuurcentrum Aorta ziet dat in de dagelijkse werkpraktijk gemeente, corporatie, waterschap niet vanzelfsprekend samenwerken aan klimaatadaptie. Alhoewel de urgentie wordt erkend, is er nog geen... meer >
stedenbouwarchitectuur
loader