stimuleringsfonds creatieve industrie
bovenhetmaaiveld.jpg

Selectie Open Oproep Nieuwe energie voor het landschap II

12 december 2017
Vier voorstellen zijn geselecteerd binnen de Open Oproep Nieuwe energie voor het landschap II. Alle projecten richten zich via verschillende schaalniveaus op het zoeken naar de meerwaarde van een cultuurhistorische benadering van het energievraagstuk. De geselecteerde projecten lopen uiteen van een strategische benadering van het energievraagstuk door het actief mobiliseren van burgers tot de impact van zonne-energie in het veenweidegebied als aanvulling op de natte cultuur. Van het verbinden van een duurzaamheidsambitie met een complex transformatieproces tot het zoeken van een nieuwe type houtwallen voor cultuurhistorische landgoederen in de Achterhoek.
Het Nederlandse landschap staat aan de vooravond van een zichtbare transformatie. Om de Europese klimaatdoelstellingen te behalen moet de winning uit hernieuwbare energiebronnen flink worden opgeschaald en dat legt een zichtbare claim op het landschap. In september 2017 riep het Stimuleringsfonds multidisciplinaire teams van ontwerpers, lokale overheden, cultuurhistorici, uitvoerende partijen en wetenschappers op om concrete voorstellen in te dienen om cultuurhistorische structuren aan ruimtelijke vraagstukken op het gebied van klimaatadaptatie en energietransitie te koppelen. Betrokkenheid van een vragende partij zoals een gemeente, provincie, gebiedsontwikkelaar of waterschap was een vereiste.

Deze oproep heeft 12 diverse projectvoorstellen opgeleverd; een mooie oogst gezien de complexiteit van de opgave en de vereiste betrokkenheid van een vragende partij. Zeker omdat deze oproep de tweede uitvraag in 2017 binnen hetzelfde thema betrof. Toch zijn 12 teams erin geslaagd een aanvullend, multidisciplinair en breed gedragen projectvoorstel in te sturen.

beoordeling en selectie
De ingezonden voorstellen zijn ter advies aan de volgende drie adviseurs voorgelegd: Sven Stremke (expert energietransitie, WUR), Riëtte Bosch (stedenbouwkundige en landschapsarchitect, RVB) en Marlijn Baarveld (VER programmaleider Transformatie van het landschap, RCE). Zij hebben de voorstellen beoordeeld op vraagstelling, plan van aanpak, betrokken deskundigheid en de coherentie daartussen. Na twee beoordelingsrondes kwamen zij tot een selectie van vier voorstellen, die zij boven de andere inzendingen hebben verkozen:

ENCI Energie Landschap - Het onverenigbare verenigd
Rademacher de Vries Architecten, ENGIE en Stichting Ontwikkelingsmaatschappij ENCI-gebied
Erfgoed vol energie
HofstraHeersche Landschapsarchitecten, Landgoed ’t Medler en gemeente Bronckhorst
Daar bij die Molen
v-eld, Remco Rolvink Spatial Strategies en Urgenda
Boven het maaiveld: ontwerpend onderzoek naar zonneweiden in het veenweidegebied
NOHNIK, Orch-ID, Kennis Transfer Centrum Zegveld en de Provincie Utrecht

Deze vier voorstellen kiezen allemaal voor een gebiedsgerichte benadering van de energietransitie met aandacht voor landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten. Binnen verschillende niveaus wordt de ruimtelijke en strategische inpassing van uiteenlopende duurzame energiebronnen aan de hand van concrete casussen verkend.
encienergielandschaphetonverenigbarevere.jpg
ENCI Energie Landschap - Het onverenigbare verenigd

algemene indruk
De adviseurs waren zeer te spreken over het onderwerp van deze Open Oproep en de aandacht die hiermee gevestigd wordt op het integraal oppakken van de energietransitie. Over het algemeen waren ze positief over het niveau van de aanvragen. Met name de goede verbindingen die sommige projecten met reeds bestaande initiatieven trachten te leggen viel in goede aarde bij de adviseurs. Bovendien zagen ze bij veel voorstellen een grote betrokkenheid van vragende en/of opdrachtgevende partijen. Bij deze oproep waren dat vooral gemeenten en provincies.

Eerder dit jaar zijn in binnen de eerste editie Open Oproep Nieuwe energie voor het landschap vier projecten geselecteerd. Zie voor deze selectie het bericht Selectie Open Oproep Nieuwe energie voor het landschap.

programma erfgoed en ruimte
In maart 2017 lanceerde het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie het nieuwe Erfgoed en Ruimte Ontwerpprogramma, dat zij gedurende twee jaar uitvoert in samenwerking met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) in het kader van de Visie Erfgoed en Ruimte. Via dit ontwerpprogramma worden urgente maatschappelijke opgaven aan actuele vraagstukken op het gebied van erfgoed en ruimte verbonden. Een gebiedsgerichte erfgoedbenadering staat daarbij centraal. Binnen dit programma zijn in maart en in september in totaal vier open oproepen uitgeschreven binnen 2 thema’s. De Open Oproepen Nieuwe Energie voor het landschap I + II richtten zich op het thema energietransitie in het landschap en de Open Oproepen Stedenbouw voor extremen I + II op klimaatadaptatie in de stad.

Foto bovenaan: Boven het maaiveld: ontwerpend onderzoek in het veenweidegebied

gerelateerd:

x
erfgoed & ruimte
pa_th.jpg
nieuwsbrief

Weerbaar Weert

Het stadshart van Weert kampt in toenemende mate met leegstand, droogte en hittestress. Weerbaar Weert onderzoekt hoe klimaatadaptieve ingrepen op basis van cultuurhistorische waarden positief kunnen ... meer >
stedenbouwtuin en landschap
nhwfortpannerden_th.jpg
nieuwsbrief

Militair erfgoed in transitie - casus Fort Pannerden

In vervolg op hun eerdere ‘Energielinie’ onderzoek, gaat H+N+S Landschapsarchitecten in samenwerking met coöperatie Relocal en Ro&Ad architecten aan de slag met een concrete verduurzamingsslag bi... meer >
stedenbouwtuin en landschap
middaghumsterland_th.jpg
nieuwsbrief

ENDELK (Gronings voor ‘eindelijk’) - casus Middag-Humsterland

Energie, duurzaamheid en landschappelijke kwaliteit, daarvoor staat ENDELK (Eindelijk). In een Energie-Innovatie-Lab wordt door studenten, bewoners, ondernemers en experts onderzocht hoe de landschapp... meer >
stedenbouwtuin en landschap
bright_th.jpg
nieuwsbrief

Energiek Eerbeek

Eerbeek is een historisch energielandschap waar energie, water, bos en papier verweven zijn. Die synergie lijkt nu verdwenen, maar in geothermie en restwarmtegebruik ziet het onderzoeksteam van BRIGHT... meer >
stedenbouwtuin en landschap
lisdoddeteelt_th.jpg
nieuwsbrief

Implementatie Natte Energie-teelt als behoud veenweidelandschap

Een coalitie van SMARTLAND, Bureau Lantschap, vier waterschappen, Radboud Universiteit, verschillende agrariërs en het Veenweide Innovatie Centrum richt zich op lokale implementatie van Lisdodde-teel... meer >
stedenbouwtuin en landschap
catharijnesingel_th.jpg
nieuwsbrief

De singel als klimaatadaptieve drager voor de historische binnenstad

Bezien vanuit vernieuwende integrale strategieën voor klimaatadaptatie en erfgoed heeft de singel bij uitstek de potentie een dragende structuur te vormen, verbonden met andere cultuurhistorische net... meer >
stedenbouwtuin en landschap
nieuweopenoproepenerfgoedruimte_th.jpg

Nieuwe Open Oproepen Erfgoed & Ruimte

Werkt u aan urgente maatschappelijke vraagstukken op het snijvlak van klimaat, energie, ruimte en erfgoed? En heeft u een visie op hoe ontwerpexpertise te koppelen is aan een gebiedsgerichte benaderin... meer >
erfgoed & ruimte
klimaatbestendigewijkaanpak_th.jpg

Selectie Open Oproep Stedenbouw voor extremen II

Vier voorstellen zijn geselecteerd binnen de Open Oproep Stedenbouw voor extremen II. De geselecteerde projecten lopen uiteen van een onderzoek naar klimaatadaptieve ingrepen vanuit de watersystemen i... meer >
erfgoed & ruimte
felixx_th.jpg
nieuwsbrief

Het Eiland van Dordrecht: transformatie van regionale keringen tot adaptatielandschap

Felixx en Unesco-IHE doen in opdracht van de gemeente Dordrecht onderzoek naar de mogelijkheden om secundaire keringen in te zetten als cultuurhistorisch raamwerk. Het Eiland van Dordrecht vormt het p... meer >
stedenbouwtuin en landschap
arconiko_th.jpg
nieuwsbrief

Cultureel erfgoed als drager voor een aantrekkelijke klimaatadaptieve stad

Rotterdam heeft een lange geschiedenis met water. Door verhevigde regenbuien is een doordacht waterplan juist nu noodzakelijk en de geschiedenis leert dat een integrale aanpak loont. Om dit te kunnen ... meer >
stedenbouwtuin en landschap
flevopolder_th.jpg

Selectie Open Oproep Nieuwe energie voor het landschap

Om de Europese klimaatdoelstellingen te behalen moet de winning uit hernieuwbare energiebronnen flink worden opgeschaald en dat legt een zichtbare claim op het landschap. Door ontwerpkracht in te zett... meer >
erfgoed & ruimte
flexibelewaterkeringspakenburgdeingenieu_th.jpg

Selectie Open Oproep Stedenbouw voor extremen

Steden zullen, als er niets verandert, meermaals per jaar te stellen krijgen met wateroverlast door extreme neerslag die wordt afgewisseld met langere periodes van extreme droogte en hitte. Door ontwe... meer >
erfgoed & ruimte
loader