stimuleringsfonds creatieve industrie

context

Het Stimuleringsfonds werkt aan een lerende community van stadslabs, vanuit het programma Innovatieve Vormen van Opdrachtgeverschap.

Freelance journalist Marijke Bovens interviewde in opdracht van het Stimuleringsfonds een aantal lokale bestuurders en onderzoekers over het nieuwe stadmaken.

Lees ook:

Interview met Alfred Arbouw, wethouder stadsontwikkeling Breda
Interview met Albert Meijer, hoogleraar Publieke innovatie aan de Universiteit Utrecht
Interview met Justus Uitermark, socioloog en onderzoeker
Interview met Jos Simons, manager Ruimte van Maastricht

baankwartierlores.jpg

Interview met Mattijs van Ruijven, hoofd stedenbouw gemeente Rotterdam

14 maart 2017
Hoofd stedenbouw Mattijs van Ruijven van de Rotterdamse dienst Stadsontwikkeling ziet de lucht opklaren. ‘We gaan weer bouwen, maar anders dan voor de crisis meer samen met stadmakers.’
‘Bij gebiedsontwikkelingen is de eerste stap meestal voor de overheid’, zegt Van Ruijven. ‘Ook als het economisch tij weer aantrekt, kun je je niet geheel verlaten op marktpartijen. Het is toch de gemeente die een investering moet doen om een moeilijke wijk open te breken, of om nieuwe verbindingen in de stad aan te leggen, zoals de Rijnhavenbrug.’ Deze brug verbindt nu Katendrecht met de stad en heeft de oude zeemansbuurt doen opbloeien. Tegelijkertijd waren er creatieve mensen die bijvoorbeeld investeerden in een theater. Juist de combinatie maakt dat er echt een onomkeerbare verandering in gang gezet wordt. De slechte naam van Katendrecht is allang verdwenen.

Is er iets veranderd na de crisis?
Van Ruijven verwacht deze keer meer samen op te trekken met stadmakers. Al rekt hij dit begrip wel een beetje op; hij schaart naast creatieve ondernemers en bewoners ook vastgoedeigenaren en ontwikkelaars onder de term. Sommigen dan. ‘Een vastgoedeigenaar die verder kijkt dan commerciële verhuur en ook oog heeft voor de maatschappelijke functie van een gebouw in de buurt kan een aanjaagfunctie hebben en daarmee is hij net zo goed een stadmaker. Met alleen bewoners red je het ook niet.’

Rotterdam doet zijn reputatie eer aan en telt veel stadmakersinitiatieven. Daaronder ook meerdere stadslabs, zoals Baankwartier, Maritiem District, Middelland, Stadslab Luchtkwaliteit. In deze stadslabs komen allerlei partijen die actief zijn in de buurt samen, ook de gemeente. Het AIR geïnitieerde en georganiseerde Stadmakerscongres, met gemeente als partner, trekt vele belangstellenden. In 2016 waren er 950 bezoekers. Voor Van Ruijven en zijn dienst een bron van informatie. Samen met AIR bespreekt hij de ‘oogst’ en bekijkt het functioneren van de stadslabs.

In 2017 gaat de dienst de ‘Kaart van de Stad’ herijken. Op deze kaart uit 2015 heeft de dienst ontwikkelkansen op basis van trends en ontwikkelingen tot 2030 zichtbaar gemaakt. Van Ruijven: ‘Die kaart was eigenlijk ook een soort stadslab, want wij hebben vele partijen aan tafel uitgenodigd om mee te denken: architecten, ontwikkelaars, onderzoekers, collega’s van andere disciplines, zoals het Havenbedrijf, en ook van andere steden. Die kaart is voor de praktijk van een stadslab vaak nog van een (te) hoog abstractieniveau, maar maakt wel inzichtelijk waar de kansen voor langere termijn liggen. We gaan de kaart weer een slag geven en meer koppelen aan de kleinere schaal.’

Hebben jullie direct contact met stadslabs?
‘Ja, ambtenaren van Stadsontwikkeling schuiven bijvoorbeeld aan bij stadslabs. Als wij horen “we lopen hier tegen aan”, dan proberen wij de blokkade weg te halen. Of als er kansen worden gesignaleerd waarvoor wij aan zet zijn, dan pakken we die op. Bijvoorbeeld bij het Maritiem District. De paviljoens bij de haven verstoorden het vrije zicht op het water. Die paviljoens zijn van ons en toen dit in het lab ter sprake kwam, hebben wij plannen gemaakt om de paviljoens te vervangen door een kleiner paviljoen. Inmiddels is er een architect geselecteerd en zijn we volop bezig.’

Als de stad er beter van wordt, gaat Van Ruijven gesprekken met eigenwijze mensen over buitengewone ideeën niet uit de weg, maar van lippendienst is hij niet gediend. ‘Er moeten wel dingen gedaan worden. Een briljant idee de stad in slingeren en je dan kwaad maken dat de gemeente er niets mee doet. Een anarchistisch idee, prima, maar zoek de dialoog en ga het experiment aan.’

Om ook in buurten waar bewoners zelf niet zo actief zijn iets van de grond te krijgen, zet de gemeente mediators in. ‘Wij vragen iemand om als schakel te fungeren tussen bewoners en gemeenten om op zo’n manier betrokkenheid te vergroten. Bijvoorbeeld bij de herinrichting van de buitenruimte in wijken op Zuid.’ De stadmakersattitude, noemt Van Ruijven het.

Tekst: Marijke Bovens
Foto: Stadslab Baankwartier, Jan Nass

gerelateerd:

x
gebiedsontwikkeling
x
stadslabs
x
stad
StichtingNieuwenMeer2_th.jpg

Selectie Open Oproep Stadslabs

In september 2016 schreef het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie voor het derde achtereenvolgende jaar een Open Oproep uit gericht op Stadslabs. Onder de titel Samen werken aan dorp, stad en land w... meer >
stedenbouwstadgebiedsontwikkelingstadslabs
droombreda_th.jpg

Interview met Alfred Arbouw, wethouder stadsontwikkeling Breda

Achtentachtig dromen heeft Stadslab Breda ontvangen op de oproep DroomBreda. Het was de eerste actie van dit stadslab, waar ook de gemeente aan deelneemt. Een interview met Alfred Arbouw, wethouder st... meer >
stadgebiedsontwikkelingstadslabs
stadslabmaastricht208192web_th.jpg

Interview met Jos Simons, manager Ruimte van Maastricht

Het begon met een experiment in de stadsontwikkeling: Maastricht-LAB. Nu gaan ook ambtenaren in andere sectoren hun alledaagse werk meer inrichten volgens de stadslab-methode. Een interview met Jos Si... meer >
stadgebiedsontwikkelingstadslabs
stadslabmaastricht218205_th.jpg

Interview met Albert Meijer, hoogleraar Publieke innovatie aan de Universiteit Utrecht

Albert Meijer is als hoogleraar verbonden aan het departement bestuur en organisatiewetenschap van de Universiteit Utrecht. Over de bijdrage van stadslabs aan de vitaliteit van steden zegt hij: ‘Exp... meer >
stadgebiedsontwikkelingstadslabs
dakparkvogelvlucht04web_th.jpg

Interview met Justus Uitermark, socioloog en onderzoeker

Socioloog en onderzoeker Justus Uitermark heeft zich verdiept in het fenomeen zelforganisatie. Het is zowel een inspirerend ideaal als een grillig gegeven.... meer >
stadgebiedsontwikkelingstadslabs
oostendeweb_th.jpg

De Stadsklas neemt je mee op expeditie

Wat zie je als je met een kunstenaar door Oostende loopt? Hoe krijg je een onbenut stukje grond tussen twee flatgebouwen in Brussel op de politieke agenda? En wat kun je leren over gemeenschapsvorming... meer >
stadgebiedsontwikkeling
001hoofd_th.jpg

Stadslabs zijn vrij maar niet ongebonden

Op dezelfde dag dat het Stimuleringsfonds de derde [http://stimuleringsfonds.nl/nl/subsidies/open_oproepen/open_oproep_stadslabs_samen_werken_aan_dorp_stad_en_land/ Open Oproep Stadslabs] uitschrijft,... meer >
stadstadslabs
StimuleringsfondsVrijdagHannekeWetzer1_th.jpg

Verslag bijeenkomst Proeftuin Eindhoven

Vernieuwen met beleid Stadslabs poppen op in steeds meer steden, mede met steun van het Stimuleringsfonds. Samen met het VPRO Medialab en Baltan Laboratories organiseerde het fonds op 23 oktober ti... meer >
regiogebiedsontwikkelingstadslabs
SiebeSwartNieuwbouwwijkNoorderplassen_th.jpg

Stimuleringsfonds lanceert nieuw Erfgoed en Ruimte ontwerpprogramma

Op een duurzame manier het verleden met het heden verbinden: dat is het uitgangspunt van het Erfgoed en Ruimte ontwerpprogramma (2017-2018). Met dit nieuwe programma geeft het Stimuleringsfonds Creati... meer >
stadregiocirculaire economiegebiedsontwikkelingtuin en landschap
singelparkartistimpression_th.jpg

Reflectie op de praktijk van de stadslabs

Als je bedenkt dat een klein groepje gelijkgestemden, soms niet meer dan twee of drie, de eerste stap heeft gezet om een braakliggende terrein, een verwaarloosd gebouw of een veronachtzaamd probleem l... meer >
stadstadslabs
stadslabnijmegenweb1_th.jpg

Reflectie op de praktijk van de stadslabs - 1. Bekend en bemind

Maak je bekend en wees zichtbaar. Dat is zo ongeveer de eerste opdracht voor een stadslab. Het is zaak de buitenwacht te overtuigen van jouw nut en noodzaak en dat is een forse krachtsinspanning. ... meer >
stadstadslabs
b5mvh9572kopieweb_th.jpg

Reflectie op de praktijk van de stadslabs - 2. Ontwerpersdilemma’s

Inspraak organiseren als het plan al klaar ligt – dat is niet des stadslabs. Elk stadslab besteedt veel tijd aan communicatie met alle betrokkenen bij een locatie of project. Zij komen niet te snel ... meer >
stadstadslabs
stadsklas_th.jpg

Reflectie op de praktijk van de stadslabs - 3. Continuïteit

De initiatiefnemers steken jarenlang veel vrije tijd in het project. Zij creëren min of meer hun eigen onvervangbaarheid. Ook omdat de successen vaak aan personen hangen, de spreekwoordelijke ‘gek... meer >
stadstadslabs
stadslabmaastricht278229web_th.jpg

Reflectie op de praktijk van de stadslabs - 4. Relaties met overheden

De relaties tussen stadslabs en gemeenten variëren van vreedzame coëxistentie via voorzichtige toenadering tot innige verstrengeling, waarbij de eerste soort vaker voorkomt dan de laatste. Dat is oo... meer >
stadstadslabs
pontgoudasfaltlores_th.jpg

Reflectie op de praktijk van de stadslabs - 5. Financiën

Gemene deler van deze stadslabs is dat ze een bijdrage (sommige tweemaal) hebben ontvangen van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie om hun initiatief van de grond te krijgen en/of verder te ontwi... meer >
stadstadslabs
006UrhahnUrbanDesign4_th.jpg

Urhahn: Nieuwe vormen van binnenstedelijke transformatie

Omdat de stad van de toekomst voor het grootste gedeelte reeds bestaat richt Urhahn zich in dit onderzoek op de transformatie van binnenstedelijke gebieden. Vanuit de filosofie van de spontane stad wo... meer >
stadgebiedsontwikkeling
01GRAFISCHETABELpresentatietabellenRijks_th.jpg

Monumenten als aanjager voor maatschappelijke gebiedsontwikkeling - Crimson

In dit voorstel wordt een maatschappelijke vorm van gebiedsontwikkeling onderzocht, waarbij de herbestemming van cultureel erfgoed, nieuwe financieringsmogelijkheden en het ontstaan van nieuwe collect... meer >
stadgebiedsontwikkeling
024PopUpCity5_th.jpg

Merkstedenbouw - Pop-Up City

stadgebiedsontwikkeling
b5mvh8068kopieweb_th.jpg

Stadslabs nestelen zich tussen bewoners en bestuurders

Zo’n zestig ervaren en verse stadmakers wisselden onder leiding van Francien van Westrenen ervaringen uit op de derde kennisbijeenkomst voor stadslabs die het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie o... meer >
stadstadslabs
strategiewijzer201511138zesstrategieenwe_th.jpg

Urhahn:Zes strategieën voor gebiedsontwikkeling nieuwe stijl

De vertrouwde rolverdelingen en manieren van werken bij stedelijke gebiedsontwikkeling zijn in de afgelopen jaren achterhaald geraakt. Ontwikkeling van stedelijke gebieden vraagt nu om veel meer flexi... meer >
stadgebiedsontwikkeling
loader