stimuleringsfonds creatieve industrie

context

In maart 2015 schreef het Stimuleringsfonds de Open Oproep Slimme Mobiliteit en de Stad uit, in het kader van de Actieagenda Architectuur en Ruimtelijk Ontwerp. Vijf projecten werden geselecteerd.

biomimicrydesignjamweb.jpg

De natuur als leermeester voor slimme mobiliteit

14 december 2016
We leven in een snel veranderende maatschappij, waarbij de vraagstukken steeds complexer worden, zo ook rondom mobiliteit’, stellen ontwerpbureaus 31Volts en Plataan. ‘Een complex vraagstuk kenmerkt zich door een samenhang van verschillende factoren en is daarmee lastig op te lossen vanuit één domein. Co-creatie is een vereiste.’ Om nieuwe oplossingsrichtingen te ontwikkelen voor twee mobiliteitsvraagstukken in Utrecht nemen de ontwerpbureaus de natuur als inspiratiebron. In de Biomimicry Design Jam workshops gingen ontwerpers aan de slag samen met biologen.
In 2016 organiseerden 31Volts en Plataan twee Biomimicry Design Jams, in het kader van het project ‘De natuur als leermeester voor Slimme Mobiliteit’ binnen de gemeente Utrecht. De Biomimicry Design Jams zijn workshops van één dag, waarin biologen en ontwerpers gezamenlijk tot verfrissende denkrichtingen proberen komen voor de casussen kruispunt Poort Vaartsche Rijn en het overgangsgebied van de Singel nabij de Witte Vrouwen Poort.

De natuur als leermeester
Als methode werd de wetenschap van biomimicry ingezet: het gebruik van kennis en processen uit de natuur als inspiratie om problemen in de geïndustrialiseerde samenleving op te lossen. ‘Om los te komen van de huidige manier van kijken, is het noodzakelijk een nieuw perspectief te introduceren, dat alle betrokken stakeholders uitnodigt om uit hun comfortzone te komen’, legt Tanja van der Laan van studio Plataan uit. Bovendien heeft de natuur veel te brengen. ‘De natuur biedt 3.8 miljard jaar aan kennis. Kennis die we met z’n allen nog (te) weinig benutten. Daar waar wij vaak ad hoc oplossingen proberen te vinden, heeft de natuur de tijd gehad om te reageren op veranderingen’.

Poort Vaartsche Rijn
In een van de workshops werden beproefde processen uit de natuur ingezet voor de uitdagingen rondom het dynamische kruispunt Poort Vaartsche Rijn. De gemeente wil dit kruispunt - van oudsher primair ingericht op autoverkeer - vriendelijker maken voor fietsers en voetgangers. In de praktijk betekent dit dat het langzame verkeer aangespoord moet worden een alternatieve route over het kruispunt te nemen. De deelnemers van de workshop kiezen voor een methode van verleiding en beloning, geïnspireerd op voorbeelden uit de natuur. Zoals de orchidee het bedrag van bijen beïnvloedt door middel van kleur, geur en vorm, proberen de deelnemers nieuw gedrag te introduceren bij de gebruikers van het kruispunt.

Voor Poort Vaartsche Rijn kwamen de ontwerpers, biologen en ambtenaren in de workshop tot het concept van een stoplicht met een paraplu erboven, waardoor voetgangers worden verleid één van de kruispunten te verkiezen boven de anderen. Ook een bakfiets met verse koffie op een strategische plek op het kruispunt kan dit effect hebben. Tot slot ontstond het idee fietsers te belonen voor het kiezen van een alternatieve route. Bijvoorbeeld door middel van tunnels waarin fietsers die de goede richting op gaan worden ondersteund door een subtiele, kunstmatige wind in de rug. ‘Deze concepten zijn een ruwe schets en bieden in eerste plaats een verfrissende denkrichting, het zijn geen kant-en-klare oplossingen’, legt Van der Laan uit. ‘Om de concepten tot leven te brengen in de praktijk heb je vervolgens een ontwerptraject nodig.’

Bekijk de uitkomsten van de twee workshops in de videoanimaties:


Instrument voor samenwerken
31Volts en Plataan stellen dat de Biomimicry Design Jams ook voor andere vraagstukken goed inzetbaar zijn om via de inhoud te werken aan het bevorderen van samenwerken: ‘De Biomimicry Design Jam volgt een helder stappenplan en biedt zo een toegankelijk format voor conceptontwikkeling. De setting en werkvorm genereren een platform voor collectieve creativiteit. Ideeën zijn niet van een individu, maar ontstaan door een cumulatie aan inzichten van het gehele team. Als laatste ontstaat er door de combinatie van twee vakgebieden die wetenschappelijk gezien ver uit elkaar liggen niet alleen nieuwe kennis, maar vooral ook begrip. Begrip voor elkaars kennis, maar ook inzichten ten aanzien van de toepasbaarheid van eigen kennis in een ander domein.’

Bekijk alle video’s over de Biomimicry Design Jams hier.

gerelateerd:

x
mobiliteit
x
stad
Exceptcidade_th.jpg

De Zelfrijdende Stad, Driving Lab Rotterdam/Den Haag

[i]Except integrated sustainability[/i] Volgens Except is de opkomst van meer autonome mobiliteitsvormen een niet te stoppen trend met grote gevolgen voor de toekomst van stedelijke mobiliteit. Teg... meer >
stadmobiliteit
VenhoevenCS_th.jpg

Bereikbare, Slimme en Gezonde Stad

[i]VenhoevenCS[/i] VenhoevenCS signaleert enkele trends die het beeld van het huidige verkeerssysteem veranderen. Door een toenemende verkeersintensiteit, veranderend mobiliteitsgedrag en demografi... meer >
stadmobiliteit
ChasingtheIndianDreamfotoBasLosekoot_th.jpg

Wat is er smart aan India’s 100 smart cities?

In minder dan tien jaar wil India honderd smart cities uit de grond stampen. Langs grote snelwegcorridors komen nieuwe megasteden van ongekende omvang. Hoe gaan die steden eruitzien en wat wordt eigen... meer >
stedenbouwinternationaal
FieldFactorsStadslogistiekopmaat_th.jpg

Stadslogistiek op maat, een nieuw ruimtelijk instrumentarium

[i]Field Factors[/i] Field Factors constateert dat onder andere door de opkomst van (mobiel) internet en veranderende tijdsbestedingspatronen het winkel- en verplaatsingsgedrag van consumenten in d... meer >
stadmobiliteit
EdwardsDordrecht_th.jpg

Over zelforganiserende burgers, mobiliteit en de stad

[i]Edwards Stadsontwerp[/i] Edwards Stadsontwerp stelt dat verplaatsingspatronen, als gevolg van de flexibilisering van arbeid en een toename van vrijetijdsmobiliteit, zowel in ruimte als in tijd s... meer >
stadmobiliteit
31VoltsBiomimicry_th.jpg

Biomimicry voor Slimme Mobiliteit

[i]31Volts[/i] In samenwerking met Studio Plataan verkent 31Volts de mogelijkheden om mobiliteitsvraagstukken in de stad te benaderen vanuit de principes van biomimicry. Biomimicry is de wetenschap... meer >
stadmobiliteit
Adecks03web_th.jpg

Q&A met Christopher de Vries over Amsterdecks

Met het ontwerpend onderzoek Amsterdecks werken Rademacher & de Vries Architecten aan zwemplekken in de openbare ruimte in Amsterdam. Samen met de Waag Society doken ze in de data over waterkwaliteit ... meer >
stedenbouwstadsmart city
StichtingNieuwenMeer2_th.jpg

Selectie Open Oproep Stadslabs

In september 2016 schreef het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie voor het derde achtereenvolgende jaar een Open Oproep uit gericht op Stadslabs. Onder de titel Samen werken aan dorp, stad en land w... meer >
stedenbouwstadgebiedsontwikkelingstadslabs
01NewFarmsforExpo_th.jpg

Milaan boerderijstad

Milaan is de stad van design en fashion. Toch heeft de hoofdstad van Lombardije ook een rijke agrarische geschiedenis: middenin woonwijken vind je er nog oude boerderijen. Afgelopen zomer zocht een in... meer >
stedenbouw
stadslabsluchtkwaliteit2_th.jpg

Open Oproep Stadslabs – Samen werken aan dorp, stad en land

Het Stimuleringsfonds nodigt lokale overheden, culturele instellingen, maatschappelijke organisaties en collectieven van bewoners, ondernemers, ontwerpers en andere ruimtelijk professionals uit om voo... meer >
stedenbouwstadgebiedsontwikkeling
KarresBrands01_th.jpg

Voorbij de Winkelstraat

In toenemende mate worden grote hoeveelheden data ingezet om inzicht te krijgen in de werking van de stad. Karres+Brands is overtuigd dat de ontwerper binnen deze ontwikkelingen een cruciale rol kan s... meer >
stedenbouwstadgebiedsontwikkeling
IABR2016expo1_th.jpg

Werken aan de stad van morgen | IABR 2016

Het was alweer de zevende editie: in 2016 was het thema van de Internationale Architectuur Biennale Rotterdam ‘The Next Economy’. Op de manifestatie en in de aanloop ernaartoe ging het over de rel... meer >
stadregiocirculaire economiegebiedsontwikkelinginternationaal
ideascity11_th.jpg

Hoe haal je een stad uit het slop? | IdeasCity think tank

Een creatief laboratorium waarin mensen uit verschillende landen, culturen en vakgebieden samen op zoek gaan naar een nieuwe aanpak van problemen in de stad. Zo omschrijft architect Afaina de Jong Ide... meer >
stedenbouwarchitectuur
INPOStimuleringsfondsExhibition1_th.jpg

Talent Exhibition Stimuleringsfonds hit DDW

De opening van de Talent Exhibition [i]In No Particular Order[/i] van het Stimuleringsfonds tijdens de Dutch Design Week was een groot succes. Ook trok de tentoonstelling met werk van talenten uit de ... meer >
stedenbouwmodesocial
towards2050_th.jpg

Towards 2050 | Beijing Design Week 2013

Towards 2050 van bureau Venhoeven CS brengt Nederlandse en Chinese professionals op het gebied van stedelijke ontwikkeling, particulieren en overheidsorganisaties, samen. ... meer >
stedenbouwbeijing design week
OpenOproepWerkweekBeijingSCI_th.jpg

Towards 2050 | Beijing Design Week 2014

De komende twee weken staan in het teken van Chinees-Nederlandse samenwerking op het gebied van duurzame stedelijke ontwikkeling. Op 14 september is de 2014 editie van Towards2050: Developing a Sino-D... meer >
stedenbouwbeijing design week
Arna_Mackic_WEBkopie_th.jpg
fotoverslag

Talentontwikkeling 2013 - Arna Mackic

Arna Mackic werkt vanuit haar persoonlijke achtergrond. Oorspronkelijk uit voormalig Joegoslavië, is ze regelmatig geconfronteerd met verwoeste steden en gebouwen als gevolg van de burgeroorlog (1992... meer >
stedenbouwarchitectuur
jorge_bakker_WEB_th.jpg
fotoverslag

Talentontwikkeling 2013 - Jorge Bakker

Jorge onderzoekt de mens en zijn habitat. Dit doet hij door middel van zowel architectuur als autonome kunst, waarbij de grens tussen beiden vervaagt. Hieruit ontstaan poëtische werken zoals In Searc... meer >
Unhabitat2_th.jpg

Open Oproep deelname Urban Labs UN-Habitat

[b]Het Stimuleringsfonds biedt 16 architecten, stedenbouwers en landschapsarchitecten gelegenheid deel te nemen aan UN-Habitat’s Global Network of Urban Planning and Design Labs. In opdracht van UN... meer >
stedenbouw
006representatieveafbeelding_th.jpg

Wijkecologie Wildeman - The Beach

The Beach, Dp-a, Amsterdam Smart City en Michiel Schwarz/Sustainism Lab nemen gezamenlijk initiatief om te onderzoeken hoe ontwerpen voor een ‘wijkeconomie gericht op delen’ kan bijdragen aan de c... meer >
stadcirculaire economie
loader