stimuleringsfonds creatieve industrie

context

Op 10 november 2017 organiseerde AIR Rotterdam voor de vierde keer het Stadsmakerscongres. Centraal stond de constatering dat het werken aan de stad niet langer is voorbehouden aan uitsluitend institutionele partijen. Als partner van AIR programmeerde het Stimuleringsfonds drie deelsessies waarin stadlabs en ontwerpers werken aan de stad: ‘ProeftuinNL - Experimenteren in stadslabs’, ‘Bouw je stadslab in één dag’ en ‘Ontwerpen aan de stad’. Doel van het programma was zowel reflectie op de ingezette methodiek voor het onderzoeken en agenderen van ruimtelijke en sociaal-maatschappelijke vraagstukken, als reflectie op de uiteenlopende rollen van de ontwerper.

Lees ook:

Leren van experimenteren in stadslabs | ProeftuinNL
Ontwerpen aan de stad

b5mvh4170web.jpg

Bouw je stadslab in één dag – LAB kit in actie

24 november 2017
Tijdens het Stadmakerscongres bood het Stimuleringsfonds in de deelsessie 'Bouw je stadslab in één dag' een podium aan een praktische introductie van de zogenaamde LAB kit. Dit initiatief is ontstaan na aanleiding van een door het fonds uitgeschreven Open Oproep Stadslab. De in de LAB kit ontwikkelde praktische methodiek voor het opzetten en vormgeven van een stadslab werd door de deelnemers aan de workshop getest.
Voor het project [email protected] zijn door het ICIS, International Centre for Integrated assessment and Sustainable development aan de Universiteit Maastricht, en onderzoeksbureau Pantopicon in Antwerpen, diverse stadslabs in Europa onderzocht. Vanuit dit onderzoek werden richtlijnen voor deze labs ontwikkeld, die vervolgens de uitgangspunten vormden voor het ontwerpen van de LAB kit. De LAB kit zelf is een analytisch én praktijkgericht tool voor het opzetten, aanscherpen of evalueren van een stadslab en lijkt qua opzet op een boordspel. De kit wordt na aanleiding van tests binnen de academische wereld en door potentiële gebruikers voortdurend verder ontwikkeld.
labkit.jpg
LAB-kit

praktische tool
De LAB kit bestaat uit een ‘spelbord’ met erop een veertiental stapels kaarten met vragen die in voorgegeven volgorde beantwoord moeten worden: van links naar rechts, en van boven naar onder. De kit kent drie logische, op elkaar aansluitende fasen. De eerste fase, de strategische opzet van een stadslab, is tijdens de workshop één uur lang uitgeprobeerd. Vier groepen bogen zich over vragen naar het ‘why?’, ‘what?’ en ‘who?’ in relatie tot een reëel, door de groep gekozen stadslab. Tijdens het ‘spel’ blijven de voor het betreffende stadslab relevante kaarten op het bord, de rest wordt opzij gelegd. Nicole Rijkens-Klomp, Joop de Kraker en Christian Scholl begeleidden de workshop. Aansluitend discussieerde de zaal over de ervaringen met de kit.

‘Het is een goed discussie-instrument en de vragen genereren tot nu toe nog niet bedachte vraagstellingen.’


goed discussie-instrument
Een aantal reacties – gedeeltelijk ook al tijdens het ‘spel’ zelf geopperd – betroffen de gebruiksvriendelijkheid en toegankelijkheid van de kit. Men merkte op dat zowel de positionering van de kaarten als het ‘spelbord’ één kant op zijn georiënteerd, terwijl de groep rondom de kit zit. Meer in het algemeen vonden sommige deelnemers dat vooraf en in de beginfase erg veel tekst gelezen dient te worden. Uitkomst voor een snellere oriëntatie en start zouden pictogrammen, graphics en een wellicht andere positionering van de kaarten op het bord kunnen bieden.
Inhoudelijk werd aangemerkt dat de samenhang van de vragen onderling door de thematische complexiteit niet direct duidelijk wordt, waardoor het overzicht moeilijk is. Soms werd de betekenis van een bepaalde vraag pas herkend door een latere vraag in een volgende stapel. In het algemeen was men enthousiast over de LAB kit: het is een goed discussie-instrument en de vragen genereren tot nu toe nog niet bedachte vraagstellingen. Bijzonder geslaagd vonden deelnemers de ‘why?’-vragen: ze zijn een uitstekend strategisch begin. Het ‘spel’-element werd als heel waardevol ervaren.

b5mvh4287web.jpg
Uitvoering LAB-kit tijdens het Stadmakerscongres. Foto: Maarten van Haaff

werkdocument
In een korte reactie zeiden de makers van de LAB kit, dat het in de realiteit niet veel uitmaakt dat de vragen onderling onduidelijk zijn. Mocht men er in eerste instantie niet uitkomen, dan kan gewoon nog een keer opnieuw worden begonnen. Principieel zijn er dus twee manieren om met de kit te werken: men kan van tevoren alle informatie lezen en dan ‘volgens de regels’ starten of ‘gewoon maar beginnen’ met een eventuele beredeneerde herstart. Het resultaat van beide manieren is een werkdocument. Een laatste tip van de begeleiders: maak ter documentatie en als geheugensteun van het ‘spel’proces een foto van de door de groep gekozen kaarten.

Verslag: Andrea Prins
Foto bovenaan: LAB-kit door Maarten van Haaff
Videoregistratie: Bart at Work en animatie: Studio van Onna

gerelateerd:

x
stadslabs
x
stad
001hoofd_th.jpg

Stadslabs zijn vrij maar niet ongebonden

Op dezelfde dag dat het Stimuleringsfonds de derde [http://stimuleringsfonds.nl/nl/subsidies/open_oproepen/open_oproep_stadslabs_samen_werken_aan_dorp_stad_en_land/ Open Oproep Stadslabs] uitschrijft,... meer >
stadstadslabs
StichtingNieuwenMeer2_th.jpg

Selectie Open Oproep Stadslabs

In september 2016 schreef het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie voor het derde achtereenvolgende jaar een Open Oproep uit gericht op Stadslabs. Onder de titel Samen werken aan dorp, stad en land w... meer >
stedenbouwstadgebiedsontwikkelingstadslabs
singelparkartistimpression_th.jpg

Reflectie op de praktijk van de stadslabs

Als je bedenkt dat een klein groepje gelijkgestemden, soms niet meer dan twee of drie, de eerste stap heeft gezet om een braakliggende terrein, een verwaarloosd gebouw of een veronachtzaamd probleem l... meer >
stadstadslabs
stadslabnijmegenweb1_th.jpg

Reflectie op de praktijk van de stadslabs - 1. Bekend en bemind

Maak je bekend en wees zichtbaar. Dat is zo ongeveer de eerste opdracht voor een stadslab. Het is zaak de buitenwacht te overtuigen van jouw nut en noodzaak en dat is een forse krachtsinspanning. ... meer >
stadstadslabs
b5mvh9572kopieweb_th.jpg

Reflectie op de praktijk van de stadslabs - 2. Ontwerpersdilemma’s

Inspraak organiseren als het plan al klaar ligt – dat is niet des stadslabs. Elk stadslab besteedt veel tijd aan communicatie met alle betrokkenen bij een locatie of project. Zij komen niet te snel ... meer >
stadstadslabs
stadsklas_th.jpg

Reflectie op de praktijk van de stadslabs - 3. Continuïteit

De initiatiefnemers steken jarenlang veel vrije tijd in het project. Zij creëren min of meer hun eigen onvervangbaarheid. Ook omdat de successen vaak aan personen hangen, de spreekwoordelijke ‘gek... meer >
stadstadslabs
stadslabmaastricht278229web_th.jpg

Reflectie op de praktijk van de stadslabs - 4. Relaties met overheden

De relaties tussen stadslabs en gemeenten variëren van vreedzame coëxistentie via voorzichtige toenadering tot innige verstrengeling, waarbij de eerste soort vaker voorkomt dan de laatste. Dat is oo... meer >
stadstadslabs
pontgoudasfaltlores_th.jpg

Reflectie op de praktijk van de stadslabs - 5. Financiën

Gemene deler van deze stadslabs is dat ze een bijdrage (sommige tweemaal) hebben ontvangen van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie om hun initiatief van de grond te krijgen en/of verder te ontwi... meer >
stadstadslabs
droombreda_th.jpg

Interview met Alfred Arbouw, wethouder stadsontwikkeling Breda

Achtentachtig dromen heeft Stadslab Breda ontvangen op de oproep DroomBreda. Het was de eerste actie van dit stadslab, waar ook de gemeente aan deelneemt. Een interview met Alfred Arbouw, wethouder st... meer >
stadgebiedsontwikkelingstadslabs
baankwartierlores_th.jpg

Interview met Mattijs van Ruijven, hoofd stedenbouw gemeente Rotterdam

Hoofd stedenbouw Mattijs van Ruijven van de Rotterdamse dienst Stadsontwikkeling ziet de lucht opklaren. ‘We gaan weer bouwen, maar anders dan voor de crisis meer samen met stadmakers.’ ... meer >
stadgebiedsontwikkelingstadslabs
stadslabmaastricht208192web_th.jpg

Interview met Jos Simons, manager Ruimte van Maastricht

Het begon met een experiment in de stadsontwikkeling: Maastricht-LAB. Nu gaan ook ambtenaren in andere sectoren hun alledaagse werk meer inrichten volgens de stadslab-methode. Een interview met Jos Si... meer >
stadgebiedsontwikkelingstadslabs
b5mvh8068kopieweb_th.jpg

Stadslabs nestelen zich tussen bewoners en bestuurders

Zo’n zestig ervaren en verse stadmakers wisselden onder leiding van Francien van Westrenen ervaringen uit op de derde kennisbijeenkomst voor stadslabs die het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie o... meer >
stadstadslabs
stadslabmaastricht218205_th.jpg

Interview met Albert Meijer, hoogleraar Publieke innovatie aan de Universiteit Utrecht

Albert Meijer is als hoogleraar verbonden aan het departement bestuur en organisatiewetenschap van de Universiteit Utrecht. Over de bijdrage van stadslabs aan de vitaliteit van steden zegt hij: ‘Exp... meer >
stadgebiedsontwikkelingstadslabs
dakparkvogelvlucht04web_th.jpg

Interview met Justus Uitermark, socioloog en onderzoeker

Socioloog en onderzoeker Justus Uitermark heeft zich verdiept in het fenomeen zelforganisatie. Het is zowel een inspirerend ideaal als een grillig gegeven.... meer >
stadgebiedsontwikkelingstadslabs
b5mvh3731web_th.jpg

Leren van experimenteren in stadslabs | ProeftuinNL

Tijdens het Stadsmakerscongres werd in de eerste sessie van het Stimuleringsfonds, onder leiding van Edwin van Uum (Bureau het Noordzuiden), inzicht gegeven in de experimentele praktijk van stadslabs.... meer >
stadstadslabs
b5mvh5041web_th.jpg

Ontwerpen aan de stad

Het middagprogramma van het Stimuleringsfonds tijdens het Stadmakerscongres stond in het teken van het ontwerpend onderzoek. Sinds geruime tijd ondersteunt het fonds deze onderzoeksvorm waarbij ontwer... meer >
stadstadslabs
b5mvh8522web_th.jpg

Dilemma’s van het stadmaken

Het is een zoekende, pittige maar enthousiasmerende dialoog: de samenwerking tussen de informele wereld van de stadslabs en de formele wereld van de gemeente, de overheid of liever: de instituties. In... meer >
stadstadslabs
SGRWsamenwerkingenmei11024x880_th.jpg

Expositie voor schonere lucht

De Rotterdamse ’s-Gravendijkwal is een van de slechtste straten in Nederland qua gemeten luchtkwaliteit, door de grote hoeveelheid verkeer die dagelijks door de straat komt. Op 30 oktober 2015 opent... meer >
stadstadslabs
goudasfalt_th.jpg

GOUDasfalt Gouda | herbestemmen en cultureel erfgoed

Grafisch vormgever Peterpaul Kloosterman is al jarenlang betrokken bij het project GOUDasfalt in Gouda. Binnen het thema 'herbestemming en cultureel erfgoed' is het project een mooi voorbeeld van hoe ... meer >
stadstadslabs
arnhem_th.jpg

Spijkerlab Arnhem | binnensteden en leefbaarheid

Architect Wilbert de Haan is een van de deelnemers van het eerste uur van het Spijkerlab in Arnhem. Binnen het thema 'Binnensteden en Leefbaarheid' is het Spijkerkwartier in Arnhem een mooi voorbeeld ... meer >
stadstadslabs
loader