stimuleringsfonds creatieve industrie
jeeigenganggaan.jpg

Gebruikers als goede raadgever

8 januari 2018
Het Drenthe College, waaraan Pia Niemeijer als adviseur Practoraat Zorg & (Sensor) Technologie is verbonden, staat bekend als een onderwijsinstelling die al ver gevorderd is met denken over de vraag hoe te komen tot een interdisciplinaire leeromgeving. En over de vraag hoe een dergelijke omgeving in ruimtelijke zin vertaald kan worden. De ervaringen hoe het collectieve leren van de studenten, de zorgverleners en de producenten optimaal gestimuleerd kunnen worden, vormen een waardevolle voedingsbodem voor de Open Oproep De interdisciplinaire leeromgeving die graag aanhaakt bij pioniers en al lopende ontwikkelingen in het vakgebied.
dynamische hub
Binnen het college is men bezig met proefopstellingen waarbij betere combinaties van de praktijken van zorg en technologie nader worden verkend, door studenten van de opleiding Zorg en Welzijn én ICT studenten samen te laten werken. Niemeijer: ‘Bovendien zoeken we vanuit het practoraat Zorg en Technologie de samenwerking met zorgverleners en producenten. Daarbij staan zowel het leren als het verbeteren van instrumenten en techniek centraal.’ De toenadering tussen de twee ‘werelden’ is hoognodig omdat, volgens Niemeijer, de afstand tussen praktijk en technische kennis in de zorg vaak nog te groot is. ’Sommige technische know how bereikt de werkvloer niet en andersom weten veel zorgverleners te weinig van de mogelijkheden die technische innovaties bieden.’ Het Drenthe College loopt volgens Niemeijer nationaal en internationaal voorop in het denken over deze vorm van co-creatie én in het anticiperen op deze hiaat.

‘Een leer- en stageplek tegelijkertijd, waar de bediening, aanpassing en verbetering van zorg en zorgtechniek voorop staan.’


De gezochte oplossing voor de symbiose heeft overigens nadrukkelijk een ruimtelijk karakter. Niemeijer: ‘Ik droom over een dynamische ‘hub’ in plaats van een statisch laboratorium. Een leer- en stageplek tegelijkertijd, waar de bediening, aanpassing en verbetering van zorg en zorgtechniek voorop staan.’ Die transformatie wordt ook gestuurd door de steeds wisselende wensen en voorkeuren die onder elke nieuwe jaargang van studenten leven; dat zijn immers de gebruikers. Het moet daarnaast ook een prettige en aangename omgeving worden waar ook patiënten (echte en door studenten gespeeld) zich comfortabel en prettig voelen. De nieuwe stimulerende, ruimtelijke condities die Niemeijer voor zich ziet staan ver af van de ‘kale en kille’ klaslokalen waar nu nog gebruik van wordt gemaakt.

Niemeijer kijkt uit naar de voorstellen van ontwerpers die zullen reageren op de Open Oproep. Ze is er van overtuigd dat, ongeacht de uitkomsten, het resultaat zowel verrassend als passend zal zijn: ‘Dat is een bijna zekere garantie als je door middel van een Open Oproep samen dromen probeert te realiseren en je openstelt voor het onverwachte.’

iedereen zichtbaar
Peter Dohme werkt als onderwijskundige en docent bij het Facility, Horeca & Travel College van het ROC Midden Nederland. De opgave waar zijn onderwijsinstelling mee worstelt heeft in belangrijke mate te maken met het gecombineerde gebruik van het huidige gebouw dat op een bedrijventerrein in Nieuwegein staat. Het is van oorsprong ingericht voor de horecaopleiding en beschikt dus over een keuken en restaurant. Dohme: ‘Wij willen in een nieuwe situatie echter alle opleidingen tot hun recht laten komen. Alle bloedgroepen van horeca-, facilitaire en toeristische opleidingen moeten zichtbaar zijn en zich thuis voelen.’ Het college streeft zo naar een beter georganiseerde, betekenisvolle leeromgeving waar vooral meer ruimte is voor praktijkonderwijs. Ook hier wordt dus naar manieren gezocht om de ontwikkelingen in het steeds meer interdisciplinair aangeboden beroepsonderwijs met een passende leeromgeving optimaal te ondersteunen. In het verwezenlijken van dat doel sluit Dohme geen enkele optie uit, ook niet de mogelijke verhuizing naar een andere locatie.

‘Een dergelijke vorm van mixen van functies is zowel uitdagend als ook ontzettend moeilijk.’


In de verkenning van mogelijkheden is ook gekeken naar bestaande voorbeelden. Voor Dohme spreekt de opzet van De Neushoorn in Leeuwarden tot de verbeelding. In dat culturele gebouw wordt de functie van poppodium gecombineerd met onderwijsfuncties. Overdag zitten er studenten van Creatieve industrie & Pedagogisch werk van het Friesland College en ’s avonds zijn er optredens. Dohme: ‘Een dergelijke vorm van mixen van functies is zowel uitdagend als ook ontzettend moeilijk.’
Dohme stelt vast: ‘Ons vraagstuk omtrent de combinatie van óf keuze tussen veranderde leeromgeving en geschikte locatie kan nu niet op bevredigende wijze worden opgelost. Daar helpen de Open Oproep en de ontwerpers ons hopelijk bij.’
openingstimuleringsfondsfotomaartenvanha.jpg
Interactie-ontwerper Kristina Andersen legt het project Je Eigen Gang Gaan uit aan een bezoeker. Foto: Maarten van Haaff.

geactualiseerde tijdelijkheid
Kristina Andersen is interactie-ontwerper en werkte eerder samen met architect Skafte Aymo-Boot aan het project ‘Je Eigen Gang Gaan’. Daarbij werden leerlingen van het Vathorst College in Amersfoort en het Hout- en Meubileringscollege in Amsterdam uitgedaagd om zelf na te denken over onderdelen die ze misten in hun school en vervolgens over oplossingen om die aspecten in te vullen. Dat gebeurde op een speelse, maar concrete manier waarbij de leerlingen hun ideeën direct mochten vormgeven met behulp van snoep en luciferdoosjes. In een volgende fase werden de objecten op ware grote met tape en karton gemaakt.

Andersen: ’Die speelse samenwerking is een goed voorbeeld van het door ons voorgestelde interdisciplinair werken in de ontwerpfase naar een betere leeromgeving.’ Niet de wensen en dromen van de opdrachtgever of de ontwerper staan dus centraal, maar die van de eindgebruikers. Het is een logische gedachte die ook nog eens rekening houdt met het verloop van leerlingen en daarmee hun wensen. Andersen: ‘Elk ontwerp, gebaseerd op een bepaald programma van eisen, is eigenlijk bij de oplevering al achterhaald. Veel leeromgevingen zijn per definitief strak en weinig flexibel.’ Dat botst met de wensen en behoeftes van leerlingen voor hun leeromgeving die omgekeerd en per definitie vloeibaar en tijdelijk zijn. Wil een ontwerp goed kunnen inspelen op die wensen moet het op voorhand ook tijdelijk en flexibel zijn.

De uitkomsten van het project van Andersen bevestigen op veel punten de invalshoeken van en wensen achter de casussen van de Open Oproep. Daarvan is het onderkennen van de rol van en het inzetten van studenten als eindgebruikers bij het beantwoorden van de ruimtelijke opgaven ongetwijfeld een van de belangrijkste. Alleen met een goed gedoseerde en fluïde vervlechting van visie, ontwerp en gebruikerswensen kan een interdisciplinariteit ook daadwerkelijk duurzaam worden.


Tekst: JaapJan Berg, Bergplaats

gerelateerd:

x
schoolgebouwen
x
onderwijsconcepten
pixel1web_th.jpg

School Around: Pencil vs pixel, het lokaal van de toekomst

Designonderzoek test de toekomst van het klaslokaal. Hoe ziet de onderwijsomgeving van de toekomst er uit, nu technologische ontwikkelingen elkaar zo rap opvolgen? Pencil vs Pixel geeft een alternatie... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
CHK9811web_th.jpg

De Stad als Onderwijsomgeving

Hoe ziet het middelbaar beroepsonderwijs van de toekomst eruit en welke ruimtelijke vertalingen dienen hiervoor te worden gemaakt? Welke kansen biedt de stad bij deze onderwijsvernieuwing? Deze vragen... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
MakingSchoolwebsite_th.jpg

Making School op Dutch Design Week

De expositie Making School onderzocht de toekomst van het beroepsonderwijs voor jongeren. Voor welke beroepen worden de huidige en volgende generaties studenten opgeleid? En welke leeromgeving en leer... meer >
schoolgebouwenmakersonderwijsonderwijsconceptenprofessionalisering docenten
schoolaroundlarge899341_th.jpg

School Around: School around gaat van start!

Op 21 mei 2015 is School Around officieel van start gegaan met project Pencil vs. Pixel. Tweedejaars mbo-studenten krijgen de komende twee maanden les in een speciaal ontworpen klaslokaal en maken geb... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
kb5MVH4934kopieweb_th.jpg

School College op Dutch Design Week

De emancipatie van de MBO leerling stond centraal in het [http://stimuleringsfonds.nl/nl/onderwijs/school_college/ School College], dat het Stimuleringsfonds organiseerde tijdens de Dutch Design Week.... meer >
schoolgebouwenmakersonderwijsonderwijsconcepten
overleeromgevingvandetoekomstnieuwsberic_th.jpg

Over Leeromgeving van de toekomst

In het ontwikkeltraject Leeromgeving van de toekomst werken ontwerpers samen met onderwijsinstellingen aan concrete huisvestingsvraagstukken voor toekomstgericht beroepsonderwijs. Ontwerpers kunnen to... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
flextestrocmaquette2web_th.jpg

Verbindingen tussen onderwijs, praktijk en maatschappij

Ivo Dassen, hoofd huisvesting van het CITAVERDE College, windt er geen doekjes om. Volgens hem is het gebouw in Roermond dat is voorgedragen als casus voor de [http://stimuleringsfonds.nl/nl/subsidies... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
budafabriekweb_th.jpg

Vijf modellen voor een nieuwe ambachtsschool

Het ambacht mag de laatste jaren in creatieve kringen steeds meer aandacht krijgen, voor een grotere toestroom naar het ambachtsonderwijs heeft dat niet gezorgd. Sterker nog, het MBO kampt met dalende... meer >
schoolgebouwenmakersonderwijsonderwijsconcepten
hmcworkshop15web_th.jpg

Je eigen gang gaan: Leerlingen bouwen mee aan flexibele school

Leerlingen van het Vathorst College in Amersfoort en het Hout en Meubileringscollege in Amsterdam werken samen met twee ontwerpers aan flexibele units die hun schoolgebouw laten meebewegen met de tijd... meer >
schoolgebouwenmakersonderwijsonderwijsconcepten
placeholder.gif

Oproep aan mbo-instellingen | Leeromgeving van de toekomst

In het ontwikkeltraject Leeromgeving van de toekomst werken onderwijsinstellingen samen met ontwerpers aan huisvestingsvraagstukken voor toekomstgericht beroepsonderwijs. In de zomer van 2017 riep het... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
openoproepdeinterdisciplinaireleeromgevi_th.jpg

Open Oproep De interdisciplinaire leeromgeving

Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie nodigt ontwerpers uit deel te nemen aan een ontwerpend onderzoekstraject gericht op de leeromgeving van interdisciplinair beroepsonderwijs, in samenwerking me... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
openoproepflexibiliteitvandeleeromgeving_th.jpg

Open Oproep Flexibiliteit van de leeromgeving

Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en de MBO Raad nodigen stedenbouwkundigen, architecten, ontwerpers en (digitale) makers uit om samen met een mbo-instelling te werken aan nieuwe strategische ... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
kb5MVH3533kopie_th.jpg

School Lunch op Dutch Design Week

Verdroging, verzuring, ondervoeding en overvoeding, verlies aan biodiversiteit, klimaatverandering… woorden die naar boven komen als we het hebben over de manier waarop ons eten nu geproduceerd en g... meer >
onderwijsconcepten
006representatieveafbeelding_th.jpg

FLEX TEST ROC van start!

Een hybride leer-werk landschap voor Amsterdam. Hoe kunnen hybride leeromgevingen bijdragen aan meer flexibiliteit in het middelbaar beroepsonderwijs in Amsterdam, als antwoord op de dynamiek van econ... meer >
schoolgebouwen
141024MUReversedSchoolHannekeWetzer15web_th.jpg

Leerling wordt meester in The Reversed School

In een klassieke Amerikaanse schoolbus vol computers reden studenten van SintLucas in Eindhoven tijdens de Dutch Design Week 2015 langs een aantal verzorgingshuizen in de stad. In het kader van The Re... meer >
onderwijsconcepten
standpunt3hal_th.jpg

Ruimtelijke strategieën voor een zelfbewust beroepsonderwijs | Arconiko

[b]Arconiko wil aantonen dat een goede ruimtelijke opzet en organisatie een essentiële rol speelt bij het vergroten van het zelfbewustzijn van het beroepsonderwijs, zowel voor de sector als voor de i... meer >
schoolgebouwen
IMG3849kl_th.jpg

Mediawerf | The Patching Zone ism Zadkine

The Patching Zone heeft in samenwerking met regionaal opleidingencentrum Zadkine een mediawerf opgezet. De mediawerf is een werkplaats voor het techniekcluster van Zadkine, waarvan de opleiding Human ... meer >
onderwijsconcepten
006representatieveafbeelding_th.jpg

Frysklab | Bibliotheekservice Fryslan

[b]Via het project FryskLab geven drie provinciale samenwerkingspartners, Bibliotheekservice Fryslân, ROC Friesland College en Noordelijke Hogeschool Leeuwarden, gezamenlijk invulling aan het concept... meer >
makersonderwijsonderwijsconcepten
excursieintro_th.jpg

School Excursie op Dutch Design Week

Het veranderend beroepenveld en de betekenis hiervan voor het beroepsonderwijs stonden centraal in de [http://stimuleringsfonds.nl/nl/onderwijs/school_excursie/ School Excursie], die het Stimuleringsf... meer >
onderwijsconcepten
22124232258279d89c48eoweb_th.jpg

Docenten in de rol van leerling

Als docent net zo vrij als een leerling aan de slag met ‘maken’? Met alle nieuwe technieken van nu. In de herfstvakantie van 2015 deden 33 docenten mee aan het Teacher Maker Camp in de Waag. ... meer >
makersonderwijsonderwijsconceptenprofessionalisering docenten
loader