stimuleringsfonds creatieve industrie

projectteam

context

In 2015 werd dit onderzoek ondersteund in het kader van de Open Oproep Onderwijsvernieuwing.

zbsdef.jpg

De zelfbewuste school

27 juni 2017
'Het beroepsonderwijs heeft een laag zelfbewustzijn, ondanks dat er de laatste jaren een voorzichtige waardering zichtbaar wordt', stelt Arconiko in de inleiding van het onderzoek De Zelfbewuste School. Het architectenbureau onderzocht hoe de ruimtelijke opzet van een schoolgebouw kan bijdragen aan het zelfbewustzijn van het beroepsonderwijs en hiermee kan zorgen voor een gevoel van trots bij leerlingen en docenten.
'Door een accent op cognitieve vakken in het onderwijs heeft het mbo te maken met een laag zelfbewustzijn', zegt Frido van Nieuwamerongen, die deel uitmaakte van het onderzoeksteam bij Arconiko. Van Nieuwamerongen: 'Nu de waarde van de maakindustrie is herontdekt, is er vanuit de politiek en de adviesorganen veel aandacht voor het beroepsonderwijs. Opvallend is dat daarbij nog weinig aandacht wordt geschonken aan de ruimtelijke thema's die kunnen bijdragen aan een groter zelfbewustzijn binnen dit onderwijs.' De architecten stellen dat de tevredenheid over het onderwijs zal toenemen door het gebouw aan te laten sluiten bij de sterke punten van het beroepsonderwijs en bij de beleving van studenten en docenten.

zes strategieën voor zelfbewust onderwijs
Binnen het onderzoek De Zelfbewuste school bestudeerde Arconiko dertig scholen waar het gebouw een wezenlijke betekenis heeft voor het onderwijs. Naar aanleiding van deze analyse definieerde zij zes strategieën. Een voorbeeld is de strategie van het 'Innovatieve Cluster.' Binnen deze strategie vestigen gelijkgestemde organisaties uit zowel het onderwijs, het bedrijfsleven als kennisinstituten zich op één terrein, om gebruik te maken van elkaars expertise en om gezamenlijk een sterk innovatief centrum te realiseren. 'Als cluster is het makkelijker je te profileren als dé hotspot op het vakgebied en alle aandacht, kennis en financiering naar je toe te trekken. Vaak heeft het cluster de ambitie deze innovatieve trots uit te stralen', stellen de architecten. Voorbeelden die Arconiko aanhaalt zijn de RDM campus in Rotterdam en de Automotive Campus in Helmond.
jerrylampenrdm.jpg
De drie industriële robotarmen in de RDM Robotics Zone kunnen in samenwerking met robotica-specialisten gebruikt worden voor het testen en produceren van nieuwe innovatie toepassingen. Foto: Jerry Lampen.
vier kernbehoeften

Op basis van de zes strategieën is Arconiko op zoek gegaan naar overeenkomstige elementen binnen de voorbeelden. Hiervoor zijn ze te raden gegaan bij de psychologie. Binnen de psychologie worden drie basisbehoeften onderkend om studenten intrinsiek te motiveren: relaties, autonomie & competentie. Frido van Nieuwamerongen: 'Naar aanleiding van onze analyse constateerden we dat we deze drie behoeften moesten aanvullen met een vierde element: zelfkennis. Het komt voort uit het inzicht dat de wereld continu verandert en alles snel veroudert, ook vaardigheden. Alleen met voldoende zelfkennis kan iemand de juiste keuzen maken en zich redden in een snel veranderende wereld.'

In het onderzoek heeft Arconiko de vier kernbehoeften beschreven en voorzien van ruimtelijke vertalingen van deze behoeften uit de praktijk. Zo wordt het Leerpark Dordrecht aangehaald als een voorbeeld van een school die de behoefte 'relaties' centraal stelt in zijn onderwijsconcept. Het Leerpark is bewust geplaatst in een stedelijk omgeving tussen een woonwijk en een bedrijventerrein om de spilfunctie van het beroepsonderwijs te benadrukken.

duurzaamheidsfabriekliggend.jpg
Ook in de Duurzaamheidsfabriek bundelen bedrijfsleven, onderwijs en overheden de krachten om innovaties te bevorderen, onderwijs en bedrijfsleven met elkaar te verbinden.
naar een duurzamere vastgoedstrategie

Met het definiëren van ruimten gebaseerd op de vier kernbehoeften willen wij aansluiten bij essentiële kwaliteiten in het onderwijs', stelt Van Nieuwamerongen. 'Deze zullen namelijk veel minder snel veranderen dan trendgevoelige onderwijsvernieuwingen', reageert hij op het gevoel van onzekerheid bij sommige scholen om de ruimtelijke inrichting te specifiek te maken. 'Uiteraard blijft het ook dan van belang aanpasbaarheid een natuurlijk onderdeel van het gebouw te laten zijn.'

Binnenkort wordt het volledige onderzoeksrapport van De zelfbewuste school gepubliceerd.

Beeld bovenaan: Maquettes gemaakt door Arconiko als ruimtelijke vertaling van de kernbehoeften autonomie, competentie, relaties en zelfkennis. Deze kernbehoeften zijn essentieel bij het ontwikkelen van zelfbewustheid.

gerelateerd:

x
schoolgebouwen
pixel1web_th.jpg

School Around: Pencil vs pixel, het lokaal van de toekomst

Designonderzoek test de toekomst van het klaslokaal. Hoe ziet de onderwijsomgeving van de toekomst er uit, nu technologische ontwikkelingen elkaar zo rap opvolgen? Pencil vs Pixel geeft een alternatie... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
CHK9811web_th.jpg

De Stad als Onderwijsomgeving

Hoe ziet het middelbaar beroepsonderwijs van de toekomst eruit en welke ruimtelijke vertalingen dienen hiervoor te worden gemaakt? Welke kansen biedt de stad bij deze onderwijsvernieuwing? Deze vragen... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
MakingSchoolwebsite_th.jpg

Making School op Dutch Design Week

De expositie Making School onderzocht de toekomst van het beroepsonderwijs voor jongeren. Voor welke beroepen worden de huidige en volgende generaties studenten opgeleid? En welke leeromgeving en leer... meer >
schoolgebouwenmakersonderwijsonderwijsconceptenprofessionalisering docenten
kb5MVH4934kopieweb_th.jpg

School College op Dutch Design Week

De emancipatie van de MBO leerling stond centraal in het [http://stimuleringsfonds.nl/nl/onderwijs/school_college/ School College], dat het Stimuleringsfonds organiseerde tijdens de Dutch Design Week.... meer >
schoolgebouwenmakersonderwijsonderwijsconcepten
schoolaroundlarge899341_th.jpg

School Around: School around gaat van start!

Op 21 mei 2015 is School Around officieel van start gegaan met project Pencil vs. Pixel. Tweedejaars mbo-studenten krijgen de komende twee maanden les in een speciaal ontworpen klaslokaal en maken geb... meer >
schoolgebouwenonderwijsconcepten
overleeromgevingvandetoekomstnieuwsberic_th.jpg

Over Leeromgeving van de toekomst

De veranderingen in het onderwijs leiden tot nieuwe vragen over de omgeving waarin het leren plaatsvindt: over het klaslokaal, het schoolgebouw, de locatie van het schoolgebouw in een stad of in een r... meer >
schoolgebouwen
006representatieveafbeelding_th.jpg

FLEX TEST ROC van start!

Een hybride leer-werk landschap voor Amsterdam. Hoe kunnen hybride leeromgevingen bijdragen aan meer flexibiliteit in het middelbaar beroepsonderwijs in Amsterdam, als antwoord op de dynamiek van econ... meer >
schoolgebouwen
budafabriekweb_th.jpg

Vijf modellen voor een nieuwe ambachtsschool

Het ambacht mag de laatste jaren in creatieve kringen steeds meer aandacht krijgen, voor een grotere toestroom naar het ambachtsonderwijs heeft dat niet gezorgd. Sterker nog, het MBO kampt met dalende... meer >
schoolgebouwenmakersonderwijsonderwijsconcepten
hmcworkshop15web_th.jpg

Je eigen gang gaan: Leerlingen bouwen mee aan flexibele school

Leerlingen van het Vathorst College in Amersfoort en het Hout en Meubileringscollege in Amsterdam werken samen met twee ontwerpers aan flexibele units die hun schoolgebouw laten meebewegen met de tijd... meer >
schoolgebouwenmakersonderwijsonderwijsconcepten
standpunt3hal_th.jpg

Ruimtelijke strategieën voor een zelfbewust beroepsonderwijs | Arconiko

[b]Arconiko wil aantonen dat een goede ruimtelijke opzet en organisatie een essentiële rol speelt bij het vergroten van het zelfbewustzijn van het beroepsonderwijs, zowel voor de sector als voor de i... meer >
schoolgebouwen
flextestroccsweb_th.jpg

FLEX TEST ROC | een update

Grote onderwijsgebouwen, die in de jaren 90 bijna allemaal verplaatst zijn van de binnenstad naar de rand van de stad, voldoen vaak niet meer. De ontwikkeling van het onderwijs gaat een stuk sneller d... meer >
schoolgebouwenstedenbouw
kb5mvh7633kopie_th.jpg

Terugblik conferentie Leeromgeving van de toekomst

Op 15 juni 2017 organiseerde het Stimuleringsfonds samen met het ministerie van OCW en de Inspectie van het Onderwijs een conferentie over de leeromgeving van de toekomst. Minister Jet Bussemaker open... meer >
schoolgebouwen
loader