stimuleringsfonds creatieve industrie
reneboerweb.jpg

Selectie Open Oproepen Internationalisering: Turkije, Rusland, Egypte en Marokko #1

4 mei 2018
In december vorig jaar publiceerde het Stimuleringsfonds vier verschillende oproepen waarin Nederlandse ontwerpers en culturele organisaties werden gevraagd een projectplan in te dienen voor een project, interventie of traject, dat ontwerp inzet voor duurzame en inclusieve verstedelijking in Turkije, Marokko, Egypte of Rusland. Een interdisciplinaire commissie met expertise in de desbetreffende landen maakte uit 56 voorstellen een selectie van 16 projecten.
De 16 geselecteerde projecten bieden kansen voor onder meer het verbeteren van de leefomstandigheden, sociale cohesie, samenwerken met verschillende doelgroepen, het inzetten van technologie voor maatschappelijke innovatie en het verkennen van nieuwe betekenissen van cultureel erfgoed. Met deze selectie wordt een eerste impuls gegeven aan het versterken en opzetten van samenwerkingen tussen makers in de vier landen en Nederland. Kennis zal worden ontwikkeld en gedeeld met betrekking tot de uitdagingen die verstedelijking met zich meebrengt.

Het aantal inzendingen voor deze eerste serie open oproepen was hoog en bijna evenredig verdeeld over de vier landen, met 20 aanvragen voor Rusland als uitschieter. Daarnaast waren 13 aanvragen gericht op Marokko, 12 op Egypte en 11 op Turkije. Per land zijn 4 projecten geselecteerd voor de eerste fase, met de mogelijkheid om voor de tweede fase een vervolgaanvraag in te dienen.

Wat per land aan de inzendingen opviel:
Turkije

De inzendingen voor Turkije betroffen zowel grote als kleine steden, in plaats van een mono-focus op de stad Istanbul. Deze spreiding van projecten over het land maakt de voorstellen interessant en soms verrassend. Een totaal van 11 aanvragen is een bescheiden oogst aan inzendingen gezien de jarenlange relaties tussen Nederland en Turkije op cultureel vlak, en de uitdagingen die verstedelijking in Turkije met zich meebrengt. Een verklaring kan zijn dat samenwerkingen met de lokale overheid wordt nagestreefd en dit is bijzonder lastig. De samenstelling van de teams en deskundigheid bleken wisselend aan te sluiten bij de thema’s en doelen van de projecten, zowel van Nederlandse als van Turkse zijde. De balans in wederkerigheid, relevantie van de vraagstelling en de aanpak was goed bij de geselecteerde projecten. Hoe de samenwerking en de wederkerigheid in de verdere loop van de projecten wordt geborgd en vormgegeven vraagt verdere uitwerking in de tweede fase. Doorslaggevend in de selectie van de projecten in Turkije waren de partnerschappen.

geselecteerde projecten Turkije:
Lüleburgaz Bisiklette Biniyor, cycling for a better city
Artgineering/ Novusens/ Sustainable Solutions
Toroslar Interactive CityLab
Ekim Tan, Play the City
PALANGA, Turkish and Dutch Farming Practices Learn from each other
IND [Inter.National.Design] en Kutluğ Atama
Izmir Metabolic Cycling Network (IMCN)
FABRICations

fabricationsweb.jpg
Izmir Metabolic Cycling Network (MCN), FABRICations en WRI Turkey
Rusland

Geografisch zijn de aanvragen zeer verspreid, van Moskou tot Siberië en zelfs Svonodnij, richting de grens aan China en Japan. Dit is een interessante en positieve opbrengst. Het niveau en de kwaliteit van de aanvragen verschilde sterk in de 20 inzendingen voor Rusland. Meerdere aanvragen richten zich op ‘monotowns’. Dit is het fenomeen van monofunctionele steden die zich in hun ontwikkeling - samenstelling van diensten, economie en bewoners - specifiek richten op een bepaalde industrie. Qua thematiek lagen deze aanvragen dicht bij elkaar. Het verschil in aanpak en methodiek woog daarom zwaarder. Veel aanvragen zijn gericht op het verbeteren of ontwikkelen van de openbare ruimte. Een ontwikkeling die recent in Russische steden is ingezet. Slechts enkele aanvragen hadden hierin een onderscheidende aanpak. Dit kan onder meer komen door het feit dat dezelfde Russische partner, een grote speler in de ontwikkeling van de openbare ruimte, veelvuldig terugkwam in de verschillende projectteams. Over het algemeen viel op dat twee à drie Russische partners veelvuldig meerdere malen voorkwamen in de aanvragen. Enkele projecten hadden een zeer goede aanpak met betrekking tot het bereiken van lokale partijen, met name gebruikers, wat een van de grootste uitdagingen is in Rusland op het gebied van ruimtelijke vraagstukken. In de begrotingen viel over het algemeen op dat in Rusland met lagere uurtarieven wordt gerekend ten opzichte van Nederland. Dit is een realistische weergave en daarmee is het volgens de adviseurs des te belangrijker helder te zijn over hoe de wederkerigheid in de samenwerkingsrelatie is vormgegeven. Doorslaggevend bij de selectie van de projecten in Rusland bleek de aanpak.

geselecteerde projecten Rusland:
Prototyping Future Energy with HSE
Yin Aiwen
Tomsk One - Living Laboratory
LEVS Architecten
The 'Samarsky Yard' - Housing Heritage in the Post-Socialist City
Schiemann Weyers
New Urban Media Centre in Yekaterinburg
SVESMI Holding

svesmiholdingweb.jpg
New Urban Media Centre in Yekaterinburg, SVESMI HOLDING BV
Egypte

De inzendingen voor Egypte zijn divers van aanpak en vraagstelling. Veel projecten richten zich op Caïro, ondanks dat Egypte een groot land is. Het is dan ook de plaats waar, onder meer, kunst en cultuur gecentraliseerd is. Caïro is wel dé plek om te starten met werken in Egypte en van daaruit relaties op te bouwen. De sterkste aanvragen bevinden zich op het snijvlak van kunst, cultuur en erfgoed. Ze zijn kleinschalig qua opzet en uitvoering, maar groots in potentiële impact en kennisontwikkeling en –deling. In het huidige Egypte is nu nog ruimte en mogelijkheden voor kleinschalige projecten. Grootschalige, stedenbouwkundige projecten vragen om samenwerking met de (lokale) overheid en dit is uitermate moeilijk, misschien zelfs onrealistisch gezien de tijdsloop van de projecten. Toch merkt de commissie op dat erfgoed als hoofdthema opvallend weinig voorkomt in de aanvragen. Dit is wel een zeer relevant onderwerp in de Egyptische context, zowel materieel als immaterieel erfgoed. Positief is dat er enkele projecten zijn die deze connectie maken en een positie innemen ten opzichte van de omgang met erfgoed vanuit een ontwerpperspectief. Opvallend is dat een bepaalde lokale partner meerdere malen terugkomt in verschillende aanvragen. Het opbouwen van relaties tussen diverse Nederlandse en Egyptische partijen blijkt nodig te zijn. Vanuit Nederlandse zijde bleken de hoofdaanvrager of andere betrokken partijen minder goed aan te sluiten bij de thematiek of aanpak. Uit de aanvragen bleek niet altijd de nodige culturele sensitiviteit (vanuit Nederlands perspectief) van de sociaal-maatschappelijke context. Dit is cruciaal om op basis van wederkerigheid samen te werken. Doorslaggevend bij de selectie van projecten in Egypte was de relevantie van de thematiek en partnerschappen die hiervoor zijn aangegaan.

geselecteerde projecten Egypte:
Grounded Urban Practices
Non Fiction en Cluster
Darb el Labana Lab
Bureau LADA en LALA Studio
Hope for Embaba
MAATworks
Connecting Deltas
Shift Works

ladahrsakweb.jpg
Darb el Labana Lab, Bureau LADA en LALA Studio
Marokko

Inspirerende benaderingen van thema’s en samenwerkingen – van gevestigde orde tot grassroots – kenmerken de aanvragen gericht op Marokko. Met een goede geografische spreiding: Meknes, Casablanca, Rabat, Tanger in het noorden en Tiznit in het zuiden. Opvallend genoeg zijn er geen projecten gericht op Marrakech. Diverse projecten verschillen qua thematiek en in de mate van uitwerking. Enkele projecten leken op ‘klassieke’ architectuurprojecten die dicht tegen de projectontwikkeling begeven. Daarbij was het maatschappelijke of culturele belang en doel van het project niet altijd even helder. Een evenwichtige verdeling van de budgetten tussen Nederlandse en Marokkaanse partijen was niet bij alle aanvragen het geval. Het aangevraagde bedrag van de eerste fase gaat in veel projecten volledig naar de Nederlandse partij, zonder duidelijk inzicht in de bijdrage vanuit Marokkaanse zijde: in-kind of financieel. Hoe de wederkerigheid is vormgegeven in de samenwerking is in sommige projectvoorstellen omschreven, maar vraagt om nadere uitwerking. Bij een aantal aanvragen is een Nederlands teamlid betrokken met Marokkaanse achtergrond. Marokkaanse diaspora is een waardevolle connectie in het bouwen aan relaties en begrip tussen Nederland en Marokko, maar ook in het samen creëren en kennisdelen. Doorslaggevend in de selectie van projecten in Marokko was de insteek van de samenwerking en de type projecten (onderzoek + pilot).

geselecteerde projecten Marokko:
Affordable Housing Casablanca
BureauSLA
PLAY CITY
NoRA
Learning from Tiznit
Slow Matter
Sahrij
Sara Frikech

networkofresearcharchitectureweb.jpg
PLAYCITY, Network of Research & Architecture BV en MB Paysage
samenstelling commissie

Elke open oproep is specifiek gericht op één van de vier landen, maar ze zijn onderdeel van één programma. Daarom is gekozen om een speciale commissie samen te stellen, waarin experts per land zitting nemen, die werkzaam zijn in een van de velden van de creatieve industrie en interdisciplinair kunnen denken. De commissie bestaat uit:

Voorzitter commissie: Saskia Ruijsink – senior expert Urban Policy and Planning Institute for Housing and urban development studies (IHS).
Adviseur Egypte: Nat Muller – curator, schrijver en kunstcriticus met specialisatie in de Arabische wereld.
Adviseur Marokko: Hicham Khalidi – curator Rotterdam Triënnale 2020, Lafayette Anticipations - Fondation d'entreprise Galerie Lafayette in Parijs, voormalig gastcurator Marrakech Biënnale.
Adviseur Rusland – Eva Radionova, landschapsarchitect bureau Novascape, curator en projectleider Russisch-Nederlandse projecten, gastdocent aan de Academie van Bouwkunst Amsterdam.
Adviseur Turkije - Aslı Çiçek, architect en gastprofessor KU Leuven, werkt in Brussel en Istanbul.
Adviseur generalist: Paula Zijp – project funding coördinator bij Triodos Foundation, MSc Cultural Anthropology (Sociocultural Transformation).

achtergrond

Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie voert binnen het beleidskader van het Internationaal cultuurbeleid 2017-2020 (doelstelling 2) en met financiering van het ministerie van Buitenlandse Zaken een vierjarig programma uit onder de titel ‘Sustainable and inclusive cities through design’. Centraal in het programma staat de rol en inzet van ontwerp(denken) in het bevragen en bieden van oplossingen voor snelle urbanisatie en de maatschappelijke thema’s die hieraan gelieerd zijn. Crossdisciplinair werken met relevante stakeholders in Turkije, Rusland, Egypte en Marokko wordt hierin gestimuleerd, zowel binnen de ontwerpdisciplines als daarbuiten. Het programma is gericht op het bieden van kansen voor gelijkwaardige samenwerking tussen deze landen en Nederland, en het versterken van vertrouwen en begrip.

Foto bovenaan: Grounded Urban Practices, Non Fiction en Cluster

gerelateerd:

x
stedenbouw
x
architectuur
gianpieroventurinibysaralopezcamusweb_th.jpg

Architects vs. the rest of the world

Van 24 t/m 26 september vindt in Rome New Generations plaats, een festival gericht op het creëren van een Europees netwerk voor jonge architecten en stedenbouwers. Nieuw deze editie is een interviewr... meer >
stedenbouwarchitectuur
ideascity11_th.jpg

Hoe haal je een stad uit het slop? | IdeasCity think tank

Een creatief laboratorium waarin mensen uit verschillende landen, culturen en vakgebieden samen op zoek gaan naar een nieuwe aanpak van problemen in de stad. Zo omschrijft architect Afaina de Jong Ide... meer >
stedenbouwarchitectuur
ChasingtheIndianDreamfotoBasLosekoot_th.jpg

Wat is er smart aan India’s 100 smart cities?

In minder dan tien jaar wil India honderd smart cities uit de grond stampen. Langs grote snelwegcorridors komen nieuwe megasteden van ongekende omvang. Hoe gaan die steden eruitzien en wat wordt eigen... meer >
stedenbouwinternationaal
01NewFarmsforExpo_th.jpg

Milaan boerderijstad

Milaan is de stad van design en fashion. Toch heeft de hoofdstad van Lombardije ook een rijke agrarische geschiedenis: middenin woonwijken vind je er nog oude boerderijen. Afgelopen zomer zocht een in... meer >
stedenbouw
09_Bounden_Stimu_th.jpg
column

Gamescom 2014, Keulen | Bounden

Bounden is een speelse dansgame voor twee spelers op één telefoon met choreografie door Het Nationale Ballet. Game Oven is verantwoordelijk voor het ontwerp en de techniek van de technische game, He... meer >
games
10_pigeon_th.jpg
column

Gamescom 2014, Keulen | The Pigeon Man

The Pigeon Man is een episodische ‘look & shake’ adventure game voor de Oculus Rift en Ipad. Een magisch realistisch, illustratief avontuur, waarin conversaties met wonderlijke personen centraal s... meer >
games
MYDAFemkeHerregraven05_th.jpg
fotoverslag

Femke Herregraven

Femke Herregraven studeerde in 2010 af aan het Sandberg Insituut met een master in Design Research. In haar werk zet de ontwerper haar artistieke onderzoeksmethode in om vooral financiële en economis... meer >
FlorisWubbenLowtechcrafts_th.jpg
column

Salone del Mobile 2015 | Low Tech Crafts

Studio Floris Wubben produceert objecten met zelfvervaardigde, semi-industriële machines. De combinatie van natuurlijke materialen en menselijk handelen zorgt voor ontwerpen waarin de hand van de ont... meer >
product
NienkeSybrandy_th.jpg
column

Salone del Mobile 2015 | De Oneindige Eindigheid

Onder de titel ‘De Oneindige Eindigheid’ onderzoekt ontwerper Nienke Sybrandy de zeepbel, zowel zijn historische, symbolische betekenis als fysieke verschijningsvorm en chemische samenstelling. Da... meer >
product
labelbreedII_th.jpg
column

Salone del Mobile 2015 | Label Breed B.V.

Breed maakt de samenwerking tussen producenten en vormgevers mogelijk vanaf de eerste fase van het ontwerpproces, waarin dialoog tussen de partijen en het versterken van elkaars kennis en kunde centra... meer >
product
WeMakeCarpetsKneelingcred_th.jpg
column

Salone del Mobile 2015 | Kneeling

We Make Carpets, een samenwerking tussen de ontwerpers Marcia Nolte en Stijn van der Vleuten en beeldend kunstenaar Bob Waardenburg, is door Organisation in Design uitgenodigd haar werk te presenteren... meer >
product
08_renowned_explorers___international_society_hr_th.jpg
column

Gamescom 2014, Keulen | Renowned Explorers: International Society

Renowned Explorers: International Society is een vernieuwende turn-based strategy game gemaakt door Abbey Games. De game neemt de speler mee op ontdekkingsreis naar de onontdekte landen in de negentie... meer >
games
MG8186_th.jpg
column

Salone del Mobile 2015 | Energies Unseen

Ontwerpers Jólan van der Wiel en Marjan van Aubel willen onzichtbare energie en de potentie daarvan zichtbaar maken door middel van design en wetenschap gerelateerde projecten. Hiervoor doen ze een o... meer >
product
Header_Nieuwsbrief_960x640px_th.jpg
fotoverslag

Talentontwikkeling 2013

Op 20 mei 2013 zijn er 100 inzendingen binnengekomen bij het Stimuleringsfonds Creative Industrie. Van deze inzendingen zijn er 37 afkomstig uit de discipline architectuur in brede zin, 31 van jonge p... meer >
DeZoetwatercooperatieZoetwaterbatterij_th.jpg

De zoetwatercoöperatie

Landschapsarchitecten Wolbert van Dijk, Joppe Veul en Paul van Dijk stellen dat verzilting een van de grootste bedreigingen voor de voedselproductie in Nederland is, omdat het tot minder bruikbare lan... meer >
002portfolio1_th.jpg
fotoverslag

Aisha Madu

Aisha Madu is in 2014 afgestudeerd aan de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (Animatie). Madu maakt korte, humoristische 2D animaties. Het komend jaar wil ze een nieuwe animatiefilm ontwikkelen en daa... meer >
illustratie & animatie
006representatieveafbeelding_th.jpg
interview

The Ploctones 11-jaar StoerToer feat. LiGHT-UP

Ter gelegenheid van het elfjarig bestaan van The Plocktones bundelen de lichtkunstenaars van LiGHT-UP hun krachten met de musici van de jazz-formatie. LiGHT-UP ontwikkelde eerder eigen software waarme... meer >
performance
laser_th.jpg
nieuwsbrief

Laser Pick-up

Platform DE PLAYER werkt samen met kunstenaars bij het ontwikkelen en creëren van composities, geluidsdragers en performances. DE PLAYER ontwikkelt een laser pick-up die opzettelijk vervormde vinylpl... meer >
performancegeluid
BijeenkomstVormgevingStimuleringsfonds_th.jpg

Verslag bijeenkomst Vormgeving @ Stimuleringsfonds

Afgelopen donderdag 1 december organiseerde het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie een publieke bijeenkomst over vormgeving in het A Lab in Amsterdam. Doel van de bijeenkomst was om samen met het v... meer >
onderzoek en reflectie
OOprofessionaliseringontwerppraktijk_th.jpg

Selectie Open Oproep Professionalisering Ontwerppraktijk

Het Stimuleringsfonds riep in maart 2016 ontwerpers en studio's op voorstellen in te dienen gericht op de professionalisering van de ontwerppraktijk, vanuit het aanvullende programma van de Deelregeli... meer >
professionalisering
loader