stimuleringsfonds creatieve industrie
dummy
Verslag Research & Design: Positionering van ontwerpend onderzoek
ResearchSCIDDW.jpg

Verslag Research & Design: Positionering van ontwerpend onderzoek

9 november 2016

Ontwerpers werken meestal in concrete opdrachtsituaties. Maar de grote verwachtingen voor ontwerpend onderzoek liggen elders: in de bijdrage aan het oplossen van urgente maatschappelijke vraagstukken. Hoe maak je die potentie van integrale ontwerpbenadering waar? Hoe kies je positie in de vrije ruimte?
Hierover debatteerden ontwerpers, onderzoekers, programmaleiders en publiek op de ochtendsessie Research & Design, georganiseerd door het Stimuleringsfonds op 28 oktober tijdens de Dutch Design Week.
Ontwerpend onderzoek kiest positie
Verslag door Marijke Bovens

De billion-dollar question die moderator Bart Ahsmann (CLICKNL) halverwege de bijeenkomst stelt aan landschapsarchitect Michiel van Driessche, of beter nog het antwoord dat Michiel geeft, biedt een mooi dwarsdoorkijkje door de discussie. Wat Michiel zich zou wensen als hij een ongelimiteerd bedrag tot zijn beschikking had, is een positie aan tafel naast de grote wetenschappelijke en industriële consortia, die nu het onderzoek domineren naar de urgente klimatologische en maatschappelijke kwesties als energietransitie, waterhuishouding, landbouwontwikkeling. Michiel: ‘Wij kunnen als ontwerpers heel relevant zijn bij het verbinden van die sectorale systemen, maar als klein bureau wordt onze positie niet geaccepteerd.’

Ook Dick van Dijk, creatief directeur van de Waag Society, zou deze zak geld aangrijpen om vanuit ontwerpperspectief structureel na te denken over grote onderwerpen, bijvoorbeeld de maatschappelijk urgente vraag naar de privacy in het zorgsysteem. Want, merkte hij al eerder op in het gesprek: ‘De eerste vraag van een onderzoek mag dan een ontwerpvraag zijn, uiteindelijk gaat het vaak niet zozeer om een product, maar om het vormgeven van een proces, waardoor een organisatie zelf kan innoveren.’

Soorten onderzoek
Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie gaat de komende beleidsperiode stevig inzetten op de professionalisering van ontwerpend onderzoek en op het versterken van zijn positie, vertelt secretaris Maarten Tas ter introductie op dit debat. Met onderzoek naar methodieken, het bundelen van ervaringen en stimuleren van debat.
Discussie bijvoorbeeld over de plek van ontwerpend onderzoek ten opzichte van wetenschappelijk en toegepast onderzoek, een onderwerp dat in deze ochtendsessie aangesneden werd.

Onderzoeker Egbert Stolk (TU Delft, stedenbouw) relativeert de verschillen tussen de eerste twee. In ieder geval tijdens het onderzoeksproces, waar het bij wetenschappers net zo’n wirwar kan zijn als bij de creatievelingen. Maar, zegt Stolk, de wetenschappers zijn veel minder open over de chaos die het eigen onderzoeksproces is. Zij presenteren het als systematisch.

Hij laat in het midden of dat beter is. Waar ontwerpers van wetenschappers kunnen leren, is het collegiaal evalueren van onderzoeken. Stolk: ‘Ontwerpers claimen nieuwe kennis, maar het lijkt soms veel op elkaar. Wetenschap heeft een verfijnd systeem van peer review.’
Op het gebied van ontwerpend onderzoek wordt weliswaar veel onderzoek gedaan naar processen, maar zegt Stolk, we hebben betere woorden nodig om de verbeeldingskant van het ontwerpproces te kunnen ‘vangen’.
20161028DDWStimuleringsFondsMK008web.jpg
Foto: Max van Kneefel

Verbanden leggen
Een van de sterke punten van ontwerpers is dat zij getraind zijn een breed spectrum te overzien; zij kunnen verbanden leggen en weten hoe ze een divers team experts kunnen inzetten. Zij zijn praktisch en vooral ook in staat om iets te verbeelden.
Modeontwerper Pauline van Dongen beweegt zich als Phd (TUe, Crafting Wearables) ook in een uitgesproken multidisciplinair gebied. Zij constateert dat technologie het lichaam steeds dichter nadert en onderzoekt de consequenties hiervan voor gebruiker/drager en ontwerper. ‘Het maakproces is kijken, analyseren, relateren aan andere disciplines. Steeds nieuwe vragen stellen, nieuwe samples ontwikkelen, expliciet maken wat er gebeurt.’

Die vrijheid in het onderzoek staat onder druk. Miriam Rasch (onderzoeker bij het Institute of Network Cultures) constateert dat de lectoraten steeds meer in academische hoek gedrukt worden, waarbij je het eindresultaat van onderzoek vooraf precies moet formuleren. Terwijl het in ontwerpend onderzoek juist niet alleen om de antwoorden gaat, maar om de formulering van nieuwe vragen., vult Lucie Huiskens (onder andere programmamanager ArtEZ) aan. Zij benadrukt het belang van vrije ruimte: ‘Kijk naar Nobelprijswinnaar Ben Feringa, die ook expliciet vraagt om meer aandacht voor zoekend onderzoek’.

Ook Eric Frijters (architect en lector Future Urban Regions) wil niet direct doorsteken naar een antwoord. ‘Een betere vraag stellen, daar draait het bij ons lectoraat om.’ Hij geeft als voorbeeld hun onderzoek naar het metabolisme van de stad in Antwerpen. Eerst analyseren zij hoe goederen, biomassa, afval, energie, mensen, lucht en data zich door de stad bewegen. Kennis over hoe deze stromen de kwaliteit van leven beïnvloeden, helpt het stadsbestuur bij beslissingen om de stad duurzamer te maken.
‘Want’, zegt Frijters, ‘om de leefbaarheid van de stad te verbeteren moet je soms op andere plekken aan de stad sleutelen dan je op het eerste gezicht denkt.’

Interventie
Ontwerpers nemen geen genoegen met de trits beschrijving, analyse, aanbeveling – hen is het uiteindelijk te doen om interventie in een specifieke situatie. Zij willen ingrijpen en vormgeven. ‘Waar wetenschap een zware verantwoordingslast heeft in onderzoeken, vastleggen en bevestigen, kan ontwerpend onderzoek veel sneller opereren’, zegt Michiel van Driessche, ‘en op basis van intuïtie en inschatting handelen.’ De bewijslast vooraf is minder zwaar. Eric Frijters: ‘Ontwerpend onderzoek is slagvaardig in het ontdekken van nieuwe typologieën, om nieuw gedrag mogelijk te maken.’

Creatieve sprong
Het moet genoemd, zegt co-referent Paul Rutten (lector Creative Business): ‘De ontwerpsprong is essentieel. Zet drie ontwerpers aan een maatschappelijk vraagstuk en zij komen elk met een andere oplossing. Die creatieve component onderscheidt de ontwerpers van de wetenschappers, ook al kruipen beide groepen onderzoekers steeds meer naar elkaar toe.’ Of zoals Pauline van Dongen zegt: ‘Wetenschap denkt in concepten, ontwerp is tastbaar, praktisch.’

Vrije ruimte
Het ontwerpend onderzoek is vaak gekoppeld aan directe opdrachten van markt, overheid of instituties. Maar de grote verwachtingen voor dit veld liggen elders: in de bijdrage aan het oplossen van urgente en complexe maatschappelijke vraagstukken, op sociaal, economisch, technologisch en milieugebied.
Hier is het stellen van de betere vragen, de verbeelding om denk- en ontwerpsprongen te maken en het lef om in te grijpen het meest nodig. Het is geen onderzoek dat zich aan concrete opdrachten laat koppelen. Dit onderzoek heeft vrije ruimte nodig. Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie realiseert zich dat hier een publieke taak ligt en heeft in het komende beleidsplan plaats ingeruimd voor debat, reflectie en kennisdeling over ontwerpend onderzoek. Want juist het Stimuleringsfonds kan hierin bijdragen, sluit Paul Rutten de bijeenkomst af. Niet alleen door financieel en inhoudelijk dit soort onderzoek mogelijk te maken, maar ook door mee te bouwen aan een intellectuele cultuur van het ontwerpvak, als evenknie van de academische cultuur van de wetenschap.

20161028DDWStimuleringsFondsMK011web.jpg
Foto: Max van Kneefel
20161028DDWStimuleringsFondsMK018web.jpg
Foto: Max van Kneefel

meer nieuws

presentatiepraatpaal.jpg

Terugblik Dementie in de openbare ruimte

6 juli 2017

Hoe maken we de openbare ruimte toegankelijker en bruikbaarder voor mensen met dementie?
Op 20 juni 2017 presenteerden acht ontwerpers vijf oplossingsrichtingen als resultaat van het onderzoekstraject Dementie in de openbare ruimte; een initiatief van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en gemeente Rotterdam.
In Dementie in de openbare ruimte werkten ontwerpers drie maanden lang een dag per week samen met mensen met dementie en hun mantelzorgers in de Rotterdamse wijken Ommoord en IJsselmonde. Kenmerkend voor het traject was het co-creatieve karakter, waarbij samen met de gebruiker werd ontworpen. Daarnaast is bewust gekozen voor het werken op locatie, waardoor kleinschalige interventies direct getest konden worden in de wijk.

focus op wat nog wél kan
'Het is niet alleen de politiek die er op aanstuurt dat we langer thuis blijven wonen, mensen met dementie willen het zelf ook', zegt Jacomine de Lange, Lector Transities in de Zorg bij Kenniscentrum Zorginnovatie. De Lange trapt de dag af en schets een helder beeld van wat dementie is, wat de behoeften zijn van mensen met dementie en welke aspecten van belang zijn bij het creëren van een dementievriendelijke omgeving. Want hoe zorg je ervoor dat mensen met dementie langer voor zichzelf kunnen blijven zorgen, zelfstandig naar buiten kunnen en mee kunnen blijven doen in de wijk? Jacomine de Lange: 'Het zou mooi zijn als mensen met dementie zich in hun buurt kunnen gedragen alsof het hun huis was, waarbij zij geholpen worden door slimme ontwerpingrepen én de buurtbewoners.'
Bekijk hier de presentatie van Jacomine de Lange.

vijf ontwerpvoorstellen
Na deze introductie presenteerden de ontwerpers de interventies die ze voorstellen in de twee Rotterdamse wijken. Samen met zorgprofessionals, ontwerpers, ervaringsdeskundigen, gemeente Rotterdam en andere aanwezigen werd gereflecteerd op de interventies, die als eerste prototype zijn ontwikkeld.

Bekijk hier de vijf ontwerpvoorstellen:
De Praatpaal | Anne van Abkoude & Marc Andrews
Geworteld | Lotte van Laatum
Loop-Met-Me-Mee app | Arzu Ayikgezmez en Marlou de Jong
Verbetering van voetgangersstelsel en -paden | Anja Guiné
Vergeet-mij-niet-pad | Gerjanne van Gink en Sanne Janssen

reflectie
Gedurende het onderzoekstraject nodigde het fonds een aantal experts uit om te reflecteren op de ontwerpvoorstellen. Lees hier de interviews met Jacomine de Lange (Lector Transities in de Zorg bij Kenniscentrum Zorginnovatie), Joop Vonk (Alzheimer Nederland) en Rik de Nooijer (afdeling Stadsontwikkeling Gemeente Rotterdam).

Beeld: Sofie van Greevenbroek
introswrapup20juni61.jpg
Het publiek luistert naar de reacties van Joop Vonk en Rik de Nooijer op de ontwerpvoorstellen.
terugblik.jpg
Ontwerper Lotte van Laatum presenteert een prototype van haar project Geworteld; een intuïtieve routing door middel van tegels met een gradueel patroon.
publiek2.jpg
vergeetmeniet1.jpg
Tijdens de eindpresentatie wordt het Vergeet-mij-niet-pad gemaakt van spuitverf door Gerjanne van Gink en Sanne Janssen getest op een oversteekplek.

Beeld bovenaan: De Praatpaal, een voorstel door Anne van Abkoude & Marc Andrews

rondleidingdeontdekfabriek2.jpg

Convenant programma creatieve industrie ondertekend

30 juni 2017

Donderdag 29 juni ondertekenden stichting Cultuur Eindhoven, het ministerie van OCW, het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie, het Fonds voor Cultuurparticipatie en de gemeente Eindhoven het convenant voor het programma creatieve industrie. De doelstelling van het programma is om de keten van cultuureducatie naar de top in Eindhoven duurzaam te versterken en de impact op ontwikkeling van creatieve industrie op nationaal en internationaal niveau verder uit te bouwen.
Namens het ministerie van OCW reisde Afke van Rijn (directeur Media en Creatieve Industrie) naar Eindhoven om de start te vieren. Er vond een uitgebreide rondleiding plaats in de Ontdekfabriek om een opzet van het eerste project binnen het programma te bekijken. De Ontdekfabriek en Enversed starten met een traject voor leerlingen uit groep 8 waarbij de kinderen worden uitgedaagd om hun toekomst te ontwerpen; een minimaatschappij waarbij alle aspecten op het gebied van taal, rekenen, wetenschap, technologie en maatschappij in een creatief proces aan bod komen.

inhoud programma
Het gehele programma gaat uit van thema’s en uitdagingen die gezamenlijk worden aangepakt door verschillende type instellingen. Door de samenwerking tussen de meerdere instanties ontstaat de meerwaarde. De stad Eindhoven vervult een regionale, nationale en internationale rol en wil deze op het gebied van de creatieve industrie onderscheidend maken. Om de hele keten van creatieve industrie te versterken zal in het programma evenredig veel aandacht worden besteed aan de drie stadia in een culturele loopbaan: cultuureducatie, talentontwikkeling en topkwaliteit. Het programma richt zich daarmee op de potentie van Eindhoven als stad van de creatieve industrie dat kansen geeft aan designers en kunstenaars om te blijven innoveren, door het jaar heen beter zichtbaar te zijn in de stad en zich te verbinden met nieuwe netwerken en publieksgroepen op nationaal en internationaal niveau.

uitvoering
OCW en gemeente Eindhoven stellen in totaal €1,4 miljoen beschikbaar. Het programma wordt uitgevoerd door stichting Cultuur Eindhoven (projectmanagement en beleid), waarbij een stuurgroep van experts uit het lokale en nationale circuit over strategie en inzet beslist en zorgt voor bredere verbinding. Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en het Fonds voor Cultuurparticipatie verbinden zich als partners aan het project en zorgen onder andere voor zichtbaarheid en kennisoverdracht (nationaal en internationaal) door uitwisseling van best practices, netwerkvorming en presentatie van (deel)resultaten. Aan de stuurgroep nemen verschillende partners en stakeholders deel afkomstig uit het hele land, zijnde: Martijn Paulen (directeur Dutch Design Foundation), Frits van Hout (Raad van Bestuur ASML), Jan Jaap Knol (directeur Fonds voor Cultuurparticipatie) en Syb Groeneveld (directeur Stimuleringsfonds Creatieve Industrie). Valerie Frissen (directeur SIDN Fonds, hoogleraar ICT en Social Change en voormalig CLICKNL managing director) is de onafhankelijke voorzitter van de stuurgroep.
rondleidingdeontdekfabriek.jpg
De rondleiding in de Ontdekfabriek gaf een indruk van de opzet van het eerste project binnen het programma. Beide beelden: Jan-Willem van den Enden
ontwerpkritiekillustratie.jpg

Selectie Open Oproep Ruimte voor ontwerpkritiek

30 juni 2017

‘Zonder ontwerpkritiek geen ontwerp’, aldus de adviseurs aan wie het Stimuleringsfonds de voorstellen uit de Open Oproep voorlegde. Zij selecteerden vijf veelbelovende voorstellen die bijdragen aan de ontwikkeling van de professionele ontwerpkritiek. Onder andere een reeks meet-ups voor praktijkgerichte reflectie onder game-makers is geselecteerd, maar ook een podcast die architectuurkritiek toegankelijker wil maken.
Het fonds constateert dat er sprake is van veel ambitie, positieve energie en dynamiek binnen de ontwerpkritiek, maar concludeert gelijktijdig dat deze eenmalige oproep bij lange na niet de noodzaak van een financiële impuls voor deze discipline weghaalt.

beoordeling en selectie
De open oproep heeft geleid tot 25 inzendingen. De adviseurs, bestaande uit Amal Alhaag, Peter Bilak, Kirsten Hannema en Juha van ’t Zelfde onder voorzitterschap van Lucas Verweij, zijn gekomen tot een selectie van vijf voorstellen:

Adriaan de Jongh - playdev.club
Een reeks meet-ups waar game-ontwikkelaars elkaars game-in-progress spelen en bespreken.
Failed Architecture Foundation - The Failed Architecture Podcast
Een podcast waarmee de makers op geluid gebaseerde vormen van architectuurkritiek verkennen.
Fanfare - fanfare tet-a-tet
Een broadcast channel met een conversatiereeks over autonoom grafisch en visueel ontwerp, gemaakt samen met een community van ontwerpers en makers.
Hanka van der Voet - Press & Fold | Notes on making and doing fashion
Een platform bestaande uit een website, tweejaarlijks tijdschrift, expertmeetings en workshops dat dient als een collaboratief kritisch onderzoek naar het modesysteem.
Lilith Ronner van Hooijdonk - Windoog, podcast voor divers geluid
Een podcast met als doel de architectuurkritiek weer aansprekend te maken voor een algemeen publiek.

over de selectie
De voorstellen van Hanka van de Voet en maatschap Lilith Ronner van Hooijdonk betreffen startende platforms, terwijl platforms Fanfare en Failed Architecture inzetten op noodzakelijke opschaling en verbreding. Het voorstel van Adriaan de Jongh betreft meet-ups voor game-ontwikkelaars met praktijkgerichte peer-to-peer reviews, een model dat ook voor andere disciplines interessant is.

De adviseurs stellen dat de geselecteerde voorstellen bijdragen aan de kwaliteit en versterking van ontwerpkritiek doordat zij voorop lopen en experiment met zich meebrengen. Volgens de adviseurs vormt de selectie een waardevolle aanvulling op de bestaande ontwerpkritiek en -praktijk. In een aantal gevallen vullen de voorstellen zelfs een leemte op. De geselecteerde voorstellen hebben met elkaar gemeen dat ze ontstaan zijn vanuit nieuwe ontwerpgemeenschappen binnen een discipline. Hierdoor staan zij in directe en sterke verbinding met actuele ontwikkelingen binnen de desbetreffende ontwerppraktijk.

Daarnaast zijn de geselecteerden in hun voorstel expliciet ingegaan op het door hen gekozen medium en redactiemodel. De motivatie voor deze keuze en de beoogde manier van toepassen werden duidelijk uiteengezet. De adviseurs constateren dat in de geselecteerde voorstellen de potentie van het gekozen medium maximaal wordt benut. Dit getuigt volgens de adviseurs van een langetermijnvisie en -strategie om het platform te ontwikkelen of te verduurzamen. Bij de niet-geselecteerde voorstellen vonden de adviseurs dit nog te weinig terugkomen. Ook al tonen de meeste van deze voorstellen inhoudelijke kwaliteit - waarvoor de adviseurs hun waardering uitspreken - toch slagen zij er minder in om een stap te maken naar daadwerkelijke vernieuwing en experiment of om dit concreet uit te werken in het voorstel. Hierdoor zagen de adviseurs helaas veel potentie onbenut blijven.

Bij de selectie is rekening gehouden met een goede afspiegeling van de verschillende disciplines en of het voorstel aansluit bij de betreffende discipline. De meeste ingezonden voorstellen zijn gerelateerd aan de architectuurdiscipline. Slechts enkele voorstellen betreffen vormgeving of digitale cultuur. Waarschijnlijk is deze verdeeldheid in aantallen te verklaren door de bestaande tradities die sommige vakgebieden kennen. In Nederland kan de architectuur bogen op een lange traditie van ontwerpkritiek, wat voor bijvoorbeeld mode en games niet het geval is.

tendensen binnen de ontwerpkritiek
Opvallend vinden de adviseurs de nadruk op gesprek en ontmoeting ter uitbreiding en versterking van het bestaande redactionele model. De aandacht lijkt hierbij te verschuiven van het geschreven naar het gesproken woord. In veel gevallen wordt de podcast als medium ingezet. Hiermee kan relatief eenvoudig en met weinig kosten snel een groot publiek worden bereikt. Visuele media komen weinig terug in de voorstellen. Hier liggen volgens de adviseurs nog mogelijkheden.

Verder lijkt binnen meerdere voorstellen de focus te verschuiven van het uitzonderlijke naar het alledaagse ontwerp. Met name het bieden van een podium aan expertise uit diverse sectoren buiten de creatieve industrie komt regelmatig terug. Ook wordt er ruimte gecreëerd voor individuele stemmen, van onder andere gebruikers. Dit biedt kansen voor nieuwe perspectieven binnen de ontwerpkritiek en het betrekken van nieuwe doelgroepen bij ontwerp.

Daarnaast is het opmerkelijk dat steeds meer platforms ontstaan vanuit de (ontwerp)gemeenschap en daardoor gericht zijn op gezamenlijke beschouwing, reflectie en discussie. Door de directe aansluiting op de ontwerppraktijk ontstaat een effectieve wisselwerking tussen reflectie, kritiek en ontwerp. Omdat deze platforms verbonden zijn aan een reeds opgebouwde achterban zijn deze tevens veerkrachtiger en toekomstbestendiger.

Tot slot valt op dat bij meerdere voorstellen verschillende gerenommeerde instellingen betrokken zijn. Dit stemt het fonds positief. Jammer is echter dat de instellingen die ambities hebben op het gebied van beschouwing en reflectie, niet in staat zijn om hiervoor voldoende tijd en middelen in te zetten.

vervolg
Het fonds geeft met deze selectie een impuls aan vijf veelbelovende voorstellen, die bijdragen aan de verdere ontwikkeling en versterking van ontwerpkritiek. Het fonds zal deze partijen nadrukkelijk volgen en in contact brengen met elkaar en andere aanvragers, instellingen en belanghebbenden om kennis en ervaring uit te wisselen en van elkaar te leren. Hiertoe zal het fonds een expertmeeting organiseren. Tegelijkertijd is het fonds bezorgd over de beperkte middelen die het eenmalig aan de geselecteerde voorstellen kan toekennen. Dit onderwerp zal tevens aan bod komen in de expertmeeting.

Illustratie: Jenna Arts
kb5mvh7633kopie.jpg

Terugblik conferentie Leeromgeving van de toekomst

29 juni 2017

Op 15 juni 2017 organiseerde het Stimuleringsfonds samen met het ministerie van OCW en de Inspectie van het Onderwijs een conferentie over de leeromgeving van de toekomst. Minister Jet Bussemaker opende de bijeenkomst op het Koning Willem I College in Den Bosch. Bekijk hieronder het beeldverslag.
De hoofdvraag van de conferentie was: hoe kunnen schoolgebouwen de innovatie in het beroepsonderwijs optimaal faciliteren? We zien steeds meer hybride vormen van onderwijs ontstaan, waarbij onderwijs, beroepspraktijk en maatschappij bij elkaar komen. Ook (nieuwe) technologieën spelen hierbij een rol. Deze veranderingen hebben directe invloed op het ruimtelijke ontwerp van het beroepsonderwijs. Tijdens de conferentie gingen onderwijsinstellingen, ontwerpers, beleidsmakers en toezichthouders met elkaar in gesprek om samen actuele ontwerpopgaven te verkennen.

Vervolg: bouw mee aan de leeromgeving van de toekomst
Als vervolg op deze conferentie start het Stimuleringsfonds in oktober 2017 het ontwikkeltraject Leeromgeving van de toekomst, waarin ontwerpers samen met onderwijsinstellingen werken aan huisvestingsvraagstukken voor toekomstgericht beroepsonderwijs.

Bent u als mbo-instelling geïnteresseerd in deelname aan dit traject?
Kijk voor meer informatie op www.stimuleringsfonds.nl/lvdt.
kb5mvh7449kopie.jpg
Directeur van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie Syb Groeneveld verwelkomt minister Jet Bussemaker bij het Koning Willem I College.
kb5mvh7750kopie.jpg
Jet Bussemaker voert een vraaggesprek met Jeanette Noordijk (voorzitter raad van bestuur Koning Willem I College) en Monique Vogelzang (inspecteur-generaal van het onderwijs).
kb5mvh7876kopie.jpg
Henk Oosterling (filosoof en oprichter Rotterdam Vakmanstad) geeft een inspirerende key-note presentatie.
kb5mvh8034kopie.jpg
Studenten van het evenementenbureau van Koning Willem I College wijzen deelnemers de weg naar de deelsessies.
kb5mvh8134kopie.jpg
Susanne Pietsch presenteert in de deelsessie over 'De regio als leeromgeving' haar onderzoek 'De Ambachtsschool Revisited'.
kb5mvh8209kopie.jpg
Anne van de Graaf (De Leermeesters) legt in de deelsessie 'Ruimte om te leren én te werken' een interactief spel uit, aan de hand waarvan de deelnemers nadenken over de ruimtelijke consequenties van het hybride leren.
kb5mvh8499kopie.jpg
De deelnemers van de deelsessie 'De online en offline leeromgeving' formuleren antwoorden op fundamentele vragen over het onderwijs.
kb5mvh8635kopie.jpg
Architect Skafte Aymo-Boot geeft toelichting op zijn project 'Je eigen gang gaan'.
kb5mvh8680kopie.jpg
In de pauze is er ruimte voor onderwijsprofessionals, ontwerpers, beleidsmakers en toezichthouders om elkaar te spreken en nieuwe contacten te leggen.

U leest hier meer over het volledige programma van de conferentie.

Fotografie: Maarten van Haaff

Beeld boven: Chris Sigaloff (directeur Kennisland) en Minister van Onderwijs Cultuur en Wetenschap Jet Bussemaker starten de conferentie 'Leeromgeving van de toekomst'.

nieuwsbericht.jpg

Myrthe Kramer geeft praktische tips voor uw subsidieaanvraag

29 juni 2017

Myrthe Kramer, werkzaam bij het secretariaat, is één van de aanspreekpunten van het Stimuleringsfonds. Wanneer u belt of mailt naar het algemene mailadres van het fonds zal zij u hoogstwaarschijnlijk te woord staan. Dagelijks krijgt Myrthe te maken met de meest uiteenlopende vragen. Ze geeft een aantal tips voor uw subsidieaanvraag.
Tip 1: Maak op tijd een account aan in de online aanvraagomgeving. Het kan zijn dat u de bevestigingsmail pas na één werkdag ontvangt.

Tip 2: Raadpleeg voor u start met uw aanvraag de Leidraad subsidieaanvraag.

Tip 2: Vraagt u aan binnen de deelregelingen Activiteitenprogramma's, Meerjarige programma's en Festivals dan geldt de Leidraad subsidieaanvraag Activiteitenprogramma's.

Tip 3: Wacht niet tot het laatste moment met indienen. De server wordt voor 23.59 uur op de sluitingsdatum druk bezocht, en dat kan zorgen voor vertragingen waardoor uw aanvraag niet op tijd wordt ingediend. Na 00:00 uur sluit de aanvraagronde.

Tip 4: Laat het venster van uw browser niet te lang open staan. Na een uur wordt de sessie beëindigd. Druk tussendoor regelmatig op de zwarte button ‘opslaan’ onderin de pagina.

Tip 5: Indien u problemen hebt met het uploaden van een bestand kunt u het volgende controleren:
Gebruikt u Firefox? Probeer eens Google Chrome.
Controleer of uw bestand een PDF is. De meeste bijlagen kunnen alleen als PDF worden verstuurd.
Controleer of uw bestand niet boven het maximaal aangegeven MB’s uitkomt.


Veelgestelde vragen
Heeft u nog andere vragen? Bekijk het uitgebreide overzicht met de meest gestelde vragen.

Staat uw vraag er niet tussen? Bel +31(0)10 436 16 00 of mail naar Myrthe Kramer of Hedwig Homoet via [email protected].
loader
pagetype:page-content
pagesubtype:pagesub-other
Array
(
    [0] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=tree&p=/nl/&format=L
    [1] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=expressions&p=/nl/
    [2] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=projectvormen&p=/nl/
    [3] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=regelingen&p=/nl/
    [4] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=programmes&p=/nl/
    [5] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=granted_years&p=/nl/
    [6] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=domains&p=/nl/
    [7] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=subdisciplines&p=/nl/
    [8] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=single&p=/nl/actueel/nieuws/verslag_research_design_positionering_van_ontwerpend_onderzoek/3573/
    [9] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=list&p=/nl/actueel/nieuws/&format=L&length=5
    [10] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=single&p=/nl/actueel/nieuws/terugblik_dementie_in_de_openbare_ruimte/
    [11] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=single&p=/nl/actueel/nieuws/convenant_programma_creatieve_industrie_ondertekend/
    [12] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=single&p=/nl/actueel/nieuws/selectie_open_oproep_ruimte_voor_ontwerpkritiek/
    [13] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=single&p=/nl/actueel/nieuws/terugblik_conferentie_leeromgeving_van_de_toekomst/
    [14] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=single&p=/nl/actueel/nieuws/myrthe_kramer_geeft_praktische_tips_voor_uw_subsidieaanvraag/
)

het fonds

subsidies

actueel

Excuses, de kalender bevat momenteel geen events
presentatiepraatpaal.jpg
Hoe maken we de openbare ruimte toegankelijker en bruikbaarder voor mensen met dementie? Op 20 juni 2017 presenteerden acht ontwerpers vijf oplossingsrichtingen als resultaat van het onderzoekstraje... meer >
ontwerpkritiekillustratie.jpg
‘Zonder ontwerpkritiek geen ontwerp’, aldus de adviseurs aan wie het Stimuleringsfonds de voorstellen uit de Open Oproep voorlegde. Zij selecteerden vijf veelbelovende voorstellen die bijdragen aa... meer >
overleeromgevingvandetoekomstnieuwsberic.jpg
De veranderingen in het onderwijs leiden tot nieuwe vragen over de omgeving waarin het leren plaatsvindt: over het klaslokaal, het schoolgebouw, de locatie van het schoolgebouw in een stad of in een r... meer >
sarahkuengworkingatphotographyannekehymm.jpg
Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en het Mondriaan Fonds bieden in 2018 opnieuw gezamenlijk twee residency perioden aan in de Japanse keramiekregio Saga. De fondsen roepen ontwerpers en beelde... meer >
loader
loader
loader
totalload:1500727514.1867t/m
Array
(
    [0] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=tree&p=/nl/&format=L
    [1] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=expressions&p=/nl/
    [2] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=projectvormen&p=/nl/
    [3] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=regelingen&p=/nl/
    [4] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=programmes&p=/nl/
    [5] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=granted_years&p=/nl/
    [6] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=domains&p=/nl/
    [7] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=subdisciplines&p=/nl/
    [8] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=single&p=/nl/actueel/nieuws/verslag_research_design_positionering_van_ontwerpend_onderzoek/3573/
    [9] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=list&p=/nl/actueel/nieuws/&format=L&length=5
    [10] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=single&p=/nl/actueel/nieuws/terugblik_dementie_in_de_openbare_ruimte/
    [11] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=single&p=/nl/actueel/nieuws/convenant_programma_creatieve_industrie_ondertekend/
    [12] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=single&p=/nl/actueel/nieuws/selectie_open_oproep_ruimte_voor_ontwerpkritiek/
    [13] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=single&p=/nl/actueel/nieuws/terugblik_conferentie_leeromgeving_van_de_toekomst/
    [14] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=single&p=/nl/actueel/nieuws/myrthe_kramer_geeft_praktische_tips_voor_uw_subsidieaanvraag/
    [15] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=list&p=/nl/subsidies/&format=S
    [16] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=list&p=/nl/actueel/agenda/&format=L&length=30
    [17] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=list&p=/nl/actueel/nieuws/&format=L&length=15
    [18] => http://content.stimuleringsfonds.nl/data3/?get=home&p=/nl/&format=L
)