stimuleringsfonds creatieve industrie
dummy
Verslag Get involved: Experimenteren in creatieve labs
20161025DDWStimuleringsFondsMK012web.jpg

Verslag Get involved: Experimenteren in creatieve labs

9 november 2016

Je hebt innovatielabs, makerspaces, werkplaatsen, stadslabs. Vrijplaatsen waar geëxperimenteerd wordt zonder directe productiedwang duiken over al op: in de stadsontwikkeling, het onderwijs, de (ouderen)zorg, de technologie. Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie organiseerde op 25 oktober tijdens de Dutch Design Week in Eindhoven een debat tussen de creatieve labs. Om zo’n experiment aan te gaan is lef nodig, maar het levert ook veel op, bleek uit de discussie. ‘Succes laat zich beloven, niet plannen’
Verslag door Marijke Bovens

De setting was apart. Letterlijk in het hart van een rozegetinte tentoonstelling over lust en verlangen in het MU-gebouw, verzamelden zich de deelnemers aan de werksessie Experimenteren in creatieve labs van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie. ‘Do try this at home’. ‘Get involved’. Van alle kanten wordt de bezoekers van de Dutch Design Week toegeroepen om vooral mee te doen, mee te denken.
Dat is precies het motto van menig creatief lab. Bijvoorbeeld van het stadslab Lentekracht in Nijmegen dat inwoners en gemeentebestuur verbindt, van het Textiellab in Tilburg dat multidisciplinair en ambachtelijk zoekt naar innovatieve verwerking van stoffen, en van een kunstacademie als de Jan van Eyck, die de deuren van de werkplaatsen opent voor bezoekers. Drie voorbeelden van vrije werk- en denkplekken die elk op eigen wijze de weg afleggen van experiment tot eindresultaat. Een weg waarbij het opbouwen van een netwerk van groot belang is.

Burgertop van duizend man
Stadslab Lentekracht, een initiatief van het gelijknamige ontwerpbureau, vertelt Lisanne van Kuppevelt, wil dat zoveel mogelijk Nijmegenaren meedenken over hun stad, ook de ‘unusual suspects’, de mensen die zich achter hun voordeur verschansen. Via de open oproep ‘Creëer zelf iets’ kwamen de Nijmegenaren volop met ideeën om het fietsen in de stad aantrekkelijker te maken. De top 3: een automaat voor fietslampjes op het station, een groene golf voor fietsers en een fietsbioscoop. Ook organiseerde Lentekracht een G1000, een burgertop waarop duizend Nijmegenaren samen spraken over de stad.
20161025DDWStimuleringsFondsMK017web.jpg
Foto: Max van Kneefel

Niet weten is lastig
Ook de experimenteerruimte van ontwerpster Samira Boon is ingebed in het netwerk van het Textiellab, gelieerd aan het Tilburgs Textielmuseum. Als ontwerpster, vertelt Samira, moet zij veel schakelen. Zij is net zo goed regisseur als ontwikkelaar. Haar onderzoek richt zich op het inzetten van textiel als drager in dynamische architectuur. Voor het Theater Tilburg ontwierp zij de Caterpillar, die binnenkort geplaatst wordt. Om ook een intieme sfeer te creëren als de zaal van 700 man niet geheel is uitverkocht, heeft Samira samen met het Textiellab een constructie ontwikkeld, die de leegte flexibel kan ‘opvullen’.
De weg van een vrij experiment tot min of meer commercieel product trekt best een wissel op het lab (25 medewerkers en 25 vrijwilligers), vertelt directeur Hebe Verstappen. Experimenteren is vooral niet weten. Niet weten welke garens je nodig zult hebben of welke machinebouwers je moet benaderen. Maar, zegt zij, als je het proces tijd en ruimte geeft levert het ook veel moois op. Zoals de rups van Samira.
‘Laat ons een jaar klooien’, vult directeur Dick Rijken van muziekwerkplaats STEIM vanuit de zaal aan, ‘dat zeg ik tegen de gemeente. Succes laat zich beloven. Ik weet niet precies wat, maar er komt iets.’

Verbonden eilanden
‘Je netwerk kan nooit groot genoeg zijn’, stelt Huib Haye van de Werf, hoofd labs van de Jan van Eyckacademie in Maastricht. ‘Wij zijn een eiland en het is belangrijk voor ons om verbonden te blijven met andere eilanden en continenten.’ De academie heeft uitstekende werkplaatsen (Printlab, bibliotheek, multimedialab, hout- en metaallab) waar de cultural producers die gedurende twaalf maanden een van de 37 studio’s betrekken, gebruik van kunnen maken. De werkplaatshoofden beschikken over ongekende netwerken, zegt Huib, en ook de studieadviseurs brengen eigen verbindingen mee. Daar boven op heeft de nieuwe directeur de deuren naar de buitenwereld verder geopend door ‘buitenstaanders’ deels toe te laten tot de werkplaatsen. ‘De Van Eyck is meer dan beeldende kunst, we hopen volgend jaar op botanisten en biologen die de nieuwe werkplaats, een kas in de tuin, gaan benutten.’

20161025DDWStimuleringsFondsMK028web.jpg
Foto: Max van Kneefel

Ouderwets is actueel
De Jan van Eyck drijft op vakmanschap om zich te vernieuwen en het opmerkelijke is dat ook het Textiellab benadrukt hoe belangrijk ‘het oor van de wever’ is bij de innovatieve projecten. ‘Het ambacht zit in het lichaam van de vakman’, zegt Hebe.
In zekere zin gebruikt ook Lisanne van stadslab Lentekracht een analoog middel (een vragenlijst) om burgerinitiatieven een impuls te geven: De impactmeter. Maar wel eentje met een twist: deze meet het effect van een initiatief niet pas aan het einde, maar al tijdens het proces, en zorgt er zo voor dat op het oog bescheiden initiatieven, zoals een buurtbarbecue, waardering krijgen. Omdat blijkt dat deze zoveel meer teweeg brengen in een wijk, in termen van sociale cohesie bijvoorbeeld.
Nog zo’n ‘ouderwets’ woord maar wel hoogst actueel: toewijding. Cruciaal noemt debatleider en ervaringsdeskundige Frank Kresin van de Waag Society, het commitment van het team en van de personen die niet rusten tot het resultaat bereikt is. Elk lab is een proces van geïnspireerd worden en inspireren, waar hele mooie innovaties uit kunnen voortkomen die zich op voorhand moeilijk laten voorspellen.
Dat maakt ieder lab uniek.

Verslaglegging van het hele werkproces is daarom ook zeer interessant voor andere stadslabs, die zo van elkaars ervaringen kunnen leren. Het delen van opgedane kennis – bijvoorbeeld via open source, zoals het Textiellab doet, of via open dagen die de Jan van Eyck houdt voor een breed publiek – is van groot belang voor een bredere impact van de experimenten. Maar ook reflectie van de stadslabs op hun werkwijze, overwegingen en keuzes zorgt voor verdieping. Het Stimuleringsfonds ondersteunt die kennisuitwisseling op verschillende manieren. Het fonds verzamelt nu de ervaringen en kennis van de stadslabs uit de eerste twee rondes van de Open Oproep. Informatie over deze stadslabs en hun activiteiten, plus verslagen van eerdere debatten en bijeenkomsten met en over stadslabs zijn te vinden op de kennispagina urbanisatie. Begin volgend jaar komt er een uitgebreide publicatie over de ervaringen opgedaan met stadslabs. En voor nu: tot 16 november 2016 kun je je nog inschrijven voor de derde ronde Open Oproep Stadslabs.

Do’s-and don’ts
• Bereik zoveel mogelijk mensen; je netwerk kan nooit groot genoeg zijn
• Zoek de randjes op, ga van de gebaande paden af
• Wees alert op bijvangst, die kan zeer waardevol zijn
• Maak ruimte voor outsiders
• Zorg dat je niet verdwaalt in de systeemwereld
• Rust niet tot het resultaat er is

20161025DDWStimuleringsFondsMK023web.jpg
Foto: Max van Kneefel

meer nieuws

thedutchsavannahweb.jpg

Dertien projecten ondersteund in derde ronde Digitale cultuur

16 november 2017

Net als in de voorgaande beoordelingsrondes heeft de commissie van de Deelregeling Digitale cultuur moeten prioriteren onder de positief beoordeelde projecten: de druk op het budget blijft groot. De derde subsidieronde in 2017 leverde meer dan veertig aanvragen op. De dertien toegekende projecten onderscheiden zich over het algemeen door een sterk experimenteel en onderzoekend karakter. In dit artikel lichten we enkele projecten uit die ondersteuning kregen binnen deze ronde.
startsubsidies
Opvallend dit jaar is het hoge aantal aanvragen voor een startsubsidie. De commissie kreeg er deze ronde maar liefst zeventien voorgelegd. De vorm van een startsubsidie wordt vaak als laagdrempelig ervaren omdat er geen cofinanciering is vereist en omdat het prettig is een idee uitgebreid te testen of uit te werken alvorens een grootschalig project op te zetten. Deze aanvragen bedragen maximaal € 7.500 en leiden in de regel tot een vervolgaanvraag in de regeling Digitale cultuur. De uitdaging bij het schrijven van een aanvraag voor een startsubsidie is dan ook om de werkzaamheden voor de eerste onderzoeksfase goed te beschrijven, en tegelijkertijd een horizon te schetsen van het beoogde einddoel.

De commissie kende deze ronde zes startsubsidies toe, waaronder Snapscan van JODI en 3D-printing Silk van Theti Studio:

Snapscan
Het Belgisch-Nederlands kunstenaarsduo JODI introduceert - in het licht van snapshot fotografie - het concept ‘Snapscans’; een type 3-D scan dat door middel van een iPad en een 3D scanner iedereen de kans biedt om zijn omgeving, op elk onvoorbereid moment, te scannen. JODI ontvangt een startsubsidie voor de website Snapscan, waar de 3D-gescande modellen worden gedocumenteerd en met behulp van tags kunnen worden gecombineerd. De startsubsidie biedt het duo onder andere de mogelijkheid een samenwerking op te zetten met een externe 3D-programmeur. meer
snapscan.jpg
Snapscan - SCA door JODI

3-D printing Silk
In samenwerking met ontwerper Olivier van Herpt werkt Theti Studio aan het prototype van een 3D-printer die textiel fabriceert rechtstreeks van de zijde cocon, in een vorm naar keuze en zonder overschot. Met de startsubsidie gaat Theti Studio de bestaande technologie verder onderzoeken, testen op veiligheid, het prototype ontwikkelen en de resultaten tonen aan publiek en investeerders. meer

thetivanherpt3dprintingsilk.jpg
3D Printing Silk door Theti Studio

Projectsubsidies
De overige zeven toekenningen binnen deze ronde zijn projectsubsidies. Binnen de regeling Digitale cultuur kan worden aangevraagd voor onderzoek, experiment, ontwikkeling, productie van nieuwe media, interactie ontwerp en gameplay en de presentatie hiervan. Ook activiteiten en publicaties gericht op analyse en reflectie op digitale cultuur behoren tot de mogelijkheden, evenals projecten gericht op (internationale) kennisuitwisseling en projecten die de publieke belangstelling voor het vakgebied stimuleren.

Binnen deze ronde kreeg onder andere Felipe Ignacio Noriega ondersteuning voor het project Codeklavier en Stichting De Domijnen voor het tentoonstellingsconcept The Dutch Savannah:

Codeklavier
Felipe Ignacio Noriega ontvangt een projectsubsidie voor de realisering van CodeKlavier, het project waarvoor hij eerder een startsubsidie ontving. De CodeKlavier is een operationele programmeertaal, verbonden aan een klavier, die de pianist in staat stelt al spelend te programmeren. Hierdoor ontstaat een performance van muziek en live coding. De aanvrager beoogt het paradigma waarbij kunst wordt gecreëerd met technologie om te draaien en een meer intuïtieve, artistieke manier van coding te stimuleren. meer

codeklavier.jpg
CodeKlavier door Robot Theater Electronics

The Dutch Savannah
Stichting De Domijnen ontvangt een bijdrage voor het transdisciplinaire project ‘The Dutch Savannah’. In een tentoonstelling met werk van Sara van der Heide, Femke Herregraven, Ger Dekkers en verscheidene internationale makers, wordt het publiek bewust gemaakt van de gevolgen van ons dagelijks datagebruik. Water wordt hierbij gebruikt als een verbindend element tussen de virtuele en de fysieke wereld en staat daarbij symbool voor de bredere hedendaagse ecologische problematiek en duurzaamheidsvraagstukken. meer

thedutchsavannah.jpg
The Dutch Savannah door Stichting De Domijnen

dertien toekenningen
De adviescommissie heeft deze ronde dertien projecten kunnen ondersteunen, waarmee het beschikbare bedrag van € 200.000 volledig is benut. Bekijk het complete overzicht van toekenningen en de beschrijvingen van deze ondersteunde projecten.

deadlines 2018
In 2018 zijn wederom vier rondes gepland waarvan de eerste sluit op 31 januari 2018. Lees meer over aanvragen binnen de Deelregeling Digitale cultuur.

openoproepsalonedelmobile2018.png

Open Oproep Salone del Mobile 2018

15 november 2017

De Salone del Mobile in Milaan is voor product- en meubelontwerpers dé plek om zichzelf internationaal te presenteren. De beurs en alle omringende presentaties in de stad trekken jaarlijks vele professionals uit de internationale designwereld, op zoek naar de nieuwste ontwikkelingen binnen het vakgebied.
Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie roept Nederlandse ontwerpers op om een voorstel in te dienen voor een presentatie in Milaan tijdens de Salone del Mobile 2018. Deze oproep is de enige mogelijkheid om bij het fonds subsidie te ontvangen voor deelname aan dit evenement.

Het Stimuleringsfonds beoogt met deze Open Oproep de excellente kwaliteit van de Nederlandse ontwerpsector in Milaan te presenteren en de internationale reputatie van de Nederlandse creatieve industrie te versterken. Daarnaast heeft de ondersteuning ten doel om opgedane kennis en ervaringen te delen en om relevante internationale relaties tussen partijen op te bouwen en te onderhouden. Het fonds maakt een selectie van voorstellen waarin de presentatie zich weet te onderscheiden in artistieke kwaliteit, presentatievorm en strategie.

indienen
Het voorstel kan tot en met 22 november worden ingediend via de online aanvraagomgeving van het Stimuleringsfonds. Selecteer hier de regeling ‘Open Oproep’ en vervolgens de ronde ‘Salone del Mobile 2018’. Het voorstel bestaat uit een beknopt en samenhangend projectplan (max. 6 pagina's A4).

Let op: Vraag tijdig uw inloggegevens voor de online aanvraagomgeving aan en raak vertrouwd met het aanvraagformulier. Het valideren van een nieuw gebruikersaccount kan tot maximaal 1 werkdag duren.

Lees hier meer over deze Open Oproep en hoe hiervoor in te dienen.
controlconference.jpg

Control Conference 2017

14 november 2017

Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie is aanwezig op Control Conference 2017 op woensdag 29 november in Tivoli Vredenburg. Tijdens de conferentie voor gamedevelopers, georganiseerd door magazine Control, spreken drie makers die in 2016 en 2017 door het fonds zijn ondersteund: Roel Ezendam, Charlotte Madelon en Matthijs van de Laar.
Roel Ezendam
Roel Ezendam is mede-oprichter, coder en designer bij RageSquid, een jonge game studio. Roel zal tijdens zijn sessie op Control Conference de drie designmethodes laten zien die RageSquid heeft gebruikt voor het maken, vormen en verder uitwerken van het design van Descenders. Voor deze game ontving het team vorig jaar twee subsidies uit het Gamefonds, een voor een voorstudie en een voor een verdere uitwerking van de ideeën.

Charlotte Madelon
Charlotte Madelon is een game developer en artist. Op het moment werkt ze aan het project White Lily. Een mobiele entertainment game die de anatomie van een bloem gebruikt om de gevolgen van jeugdtrauma’s te bekijken. In 2016 ontving Charlotte hiervoor subsidie vanuit het Gamefonds. Tijdens de sessie vertelt Charlotte meer over het ontwerpproces en het ontstaan van de game.

Lees hier ook het artikel ‘Spelen met nature & nurture’, die Willemijn de Jonge over het project White Lily schreef.

Matthijs van de Laar
Matthijs van de Laar is creative director bij Twirlbound, een studio die hij samen met Marc Peyré runt. Momenteel werken ze aan Pine, een game in het action-adventuregenre, waarvoor Twirlbound in 2016 door het fonds werd ondersteund. Tijdens Matthijs zijn sessie zal hij meer vertellen over hoe Twirlbound via Kickstarter ruim €120.000 wist op te halen.

Vanaf 1 januari 2017 is het Gamefonds geïntegreerd in de Deelregeling Digitale cultuur.
eerstebeeldendescendersragesquidweb.jpg
Still uit 'Descenders' door RageSquid
deceuvelamsterdamdoornikocoutignu.jpg

E-zine ProeftuinNL | over stadslabs

10 november 2017

Onder de titel ProeftuinNL neemt het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie je mee naar het anders werken aan actuele ruimtelijke en sociaalmaatschappelijke opgaven in dorp, stad en land. Met de ProeftuinNL e-zine deelt het Stimuleringsfonds de kennis en ervaring opgedaan in 37 ondersteunde stadslabs.
Wat is de toegevoegde waarde van stadslabs? Hoe is hun opkomst te verklaren? Zijn lokale initiatieven in staat zich te verbinden aan de overheid en bedrijfsleven? En wat is de toekomst van stadslabs nu de economie weer aantrekt?

In de jaren 2014, 2015, 2016 en 2017 ondersteunde het Stimuleringsfonds in totaal 37 stadslabs. In acht 360 graden video’s en acht verdiepende podcast interviews, gemaakt door de VPRO, lichten we een aantal stadslabs uit die de waarde van het experiment voor de ruimtelijke ontwikkeling tonen.

En er wordt vooruitgekeken: welke lessen kunnen we trekken? Lees ook de aanvullende longread met relevante lessen en tips, en interviews met bestuurders en onderzoekers.

Neem een kijkje naar de ProeftuinNL e-zine.

context
Sinds 2014 stimuleert het Stimuleringsfonds de ontwikkeling van stadslabs door de uitwisseling van kennis, kunde en een financiële impuls, waarmee initiatieven de gelegenheid krijgen om onderzoek te doen en hun expertise op professionele basis in te zetten voor een andere wijze van stadmaken.

ProeftuinNL
ProeftuinNL richt zich op het bijeenbrengen van de verschillende stadslabs in ons land, én richt zich op een betere samenwerking tussen stadslabs, overheden en ontwikkelaars. ProeftuinNL is een samenwerking tussen Stimuleringsfonds Creatieve Industrie, bureau Het Noordzuiden en de VPRO.

Foto: De Ceuvel Amsterdam door Niko Coutignu
openoproepstadslabs2017oudroze.jpg

Open Oproep Stadslabs - Proeftuinen voor vernieuwing

9 november 2017

Voor de vierde en tevens laatste keer roept het Stimuleringsfonds lokale overheden en andere stadmakers op om gezamenlijk voorstellen in te dienen voor het ontwikkelen en verder professionaliseren van bestaande stadslab initiatieven, en het opzetten van nieuwe samenwerkingsvormen waarin op lokaal niveau met participatieprocessen wordt geëxperimenteerd. Deze initiatieven bieden als creatieve broedplaats en open leeromgeving vrije experimenteerruimte voor het ontwikkelen van vernieuwende breed gedragen oplossingen voor actuele ruimtelijke en sociaalmaatschappelijke opgaven. Ontwerp vervult hierbij een belangrijke rol.
Dien uiterlijk woensdag 17 januari 2018 een voorstel in.

Nederland heeft een lange en rijke traditie met experimenteren op het gebied van de ruimtelijke ordening. Hierbij is altijd veel aandacht besteed aan de wisselwerking tussen maatschappelijke vraagstukken en de ruimtelijke inrichting van ons land. Sinds enkele jaren voelen steeds meer partijen zich bij de ontwikkeling van steden betrokken. In de stadslabs werken collectieven van betrokken bewoners, ondernemers, ontwerpers en andere ruimtelijke professionals samen met institutionele partijen, zoals culturele en maatschappelijke organisaties, kennisinstellingen en lokale overheden, aan nieuwe manieren van stadmaken, waarbij ieder vanuit zijn eigen ambitie en specifieke kennis kan bijdragen aan de kwaliteit van onze dagelijkse leefomgeving.

ProeftuinNL
In de afgelopen drie jaar heeft het Stimuleringsfonds een netwerk van circa veertig stadslabs ondersteund, waarin door het hele land met veel enthousiasme aan actuele vraagstukken is gewerkt. De kennis en ervaring die daarbij met nieuwe samenwerkingsvormen en participatieprocessen is opgedaan, is binnen het stadslab netwerk uitgewisseld en onder de titel ProeftuinNL met vertegenwoordigers van stadslabs en formele instituties besproken om de onderlinge samenwerking verder te bevorderen. Hieruit blijkt dat overheden en andere lokale stakeholders steeds meer de voordelen van een initiatiefrijke samenleving zien en vanwege het gedeelde belang een coöperatieve houding richting de labs hebben ontwikkeld. De labs weten agenda’s van top-down partijen en bottom-up initiatieven met elkaar te verbinden en goede ideeën naar concrete projecten te vertalen die een relevante bijdrage leveren aan de toekomstige ontwikkeling van de stad. Maar om hun continuïteit in de nabije toekomst beter te kunnen borgen is er ook een zeker politiek mandaat nodig.

publiek ondernemerschap
In veel steden wordt vanuit de gemeente met interesse naar de verrichtingen van de stadslabs gekeken, in sommige steden wordt door gemeenten in stadslabs geparticipeerd, maar in Maastricht gaat de lokale overheid een stap verder. Hier heeft de gemeente publiek ondernemerschap getoond, door zelf een stadslab te initiëren en initiatieven vanuit de samenleving constructief voor de vernieuwing van lokaal ruimtelijk beleid in te zetten. De uitdagingen die binnen het lab aan het licht komen, zorgen vervolgens voor nieuwe inzichten in de systeem- en leefwereld die in het kader van de nieuwe omgevingswet ook voor bestuurlijke vernieuwing kunnen worden ingezet. Maar omdat dit nog niet overal vanzelfsprekend is, stimuleren wij die ontwikkeling graag op meerdere plekken in het land.

Lees hier meer over deze Open Oproep en hoe hiervoor in te dienen.
loader

het fonds

subsidies

actueel

openoproepsalonedelmobile2018.png
De Salone del Mobile in Milaan is voor product- en meubelontwerpers dé plek om zichzelf internationaal te presenteren. De beurs en alle omringende presentaties in de stad trekken jaarlijks vele profe... meer >
deceuvelamsterdamdoornikocoutignu.jpg
Onder de titel ProeftuinNL neemt het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie je mee naar het anders werken aan actuele ruimtelijke en sociaalmaatschappelijke opgaven in dorp, stad en land. Met de Proeft... meer >
openoproepstadslabs2017oudroze.jpg
Voor de vierde en tevens laatste keer roept het Stimuleringsfonds lokale overheden en andere stadmakers op om gezamenlijk voorstellen in te dienen voor het ontwikkelen en verder professionaliseren van... meer >
sluitingsdata2018groen.png
De sluitingsdata van de deelregelingen van het Stimuleringsfonds in 2018 zijn vastgesteld. De Deelregelingen Architectuur en Digitale cultuur hebben in 2018 ieder vier rondes. De Deelregeling Internat... meer >
loader
loader
loader