stimuleringsfonds creatieve industrie
dummy
Terugblik In No Particular Order 2017
innoparticularorderhannekewetzer27.jpg

Terugblik In No Particular Order 2017

30 oktober 2017

Tijdens de Dutch Design Week 2017 (21 t/m 29 oktober) organiseerde het Stimuleringsfonds voor de vierde keer een tentoonstelling over talentontwikkeling. In de Studio van het Van Abbemuseum ontving het fonds ruim 5.000 designprofessionals en geïnteresseerden en reflecteerde met betrokkenen op de ontwerppraktijk van de ontwerpers, architecten en kunstenaars die afgelopen jaar de werkbeurs Talentontwikkeling van het fonds ontvingen.
Onder de titel In No Particular Order presenteerde het fonds dit jaar in negen installaties een collectief portret van de hedendaagse pluriforme werkpraktijk van een jonge generatie ontwerpers. Voor deze editie nodigde het fonds een van de deelnemers van het programma Talentontwikkeling uit als curator: Jules van den Langenberg. In studio-uitwisselingen en diverse bijeenkomsten definieerde hij samen met de 32 ontwerpers en makers die afgelopen jaar een werkbeurs Talentontwikkeling ontvingen, gezamenlijk negen thema's: Positie, Inspiratie, Werkomgeving, Representatie, Geld, Geluk, Taal, Discours en Markt.
lonnekevanderpalenstimuleringsfonds19.jpg
Foto: Lonneke van der Palen

Elke deelnemer leverde een bijdrage aan elk thema in de vorm van kenmerkende voorwerpen en fragmenten, variërend van hun eigen kleding en stoelen tot prototypes en boeken die hen inspireerden. Vervolgens nodigde Van den Langenberg negen progressieve denkers en makers uit de creatieve industrie uit om een installatie te maken aan de hand van deze verzamelingen.

Jules van den Langenberg: ‘In plaats van het tonen van individuele projecten of eindproducten van ontwerpers, lieten we in de kelder van het Van Abbemuseum de achterkant van de ontwerppraktijk zien. De tentoonstelling onderzocht het geheel aan professionele, persoonlijke en sociaal-culturele factoren waarmee jonge creatieve professionals vandaag de dag te maken hebben.’

deelnemende ontwerpers en makers
Alissa + Nienke (Alissa van Asseldonk en Nienke Bongers), Amy Suo Wu, Isabelle Andriessen, Paula Arntzen, Atelier Frank Verkade, Marjan van Aubel, Christiaan Bakker, Mariska de Groot, Max Dovey, Ting Gong, Sophie Hardeman, Chrissie Houtkooper, Ruiter Janssen, Elisa van Joolen, Jules van den Langenberg, Yaolan Luo, Mark Minkjan, Simone C. Niquille, Kirstie van Noort, Simone Post, Roomforthoughts (Jennifer Kanary Nikolov(a)), Benjamin Sporken, Amir Avraham, Studio Iwan Pol, Studio RAP (Wessel van Beerendonk, Léon Spikker en Lucas ter Hall), Studio Truly Truly (Joel Booy en Kate Booy), PWR Studio, SulSolSal (Johannes Bernard en Guido Giglio), Thomas Trum, Janna Ullrich, Dieter Vandoren en Giuditta Vendrame.

innoparticularorderhannekewetzer35.jpg
Foto: Hanneke Wetzer

‘De presentatie laat door een antropologische benadering prachtig zien wat creatieve talenten gemeen hebben en waarin hun individuele keuzes verschillen.’ - Joanna van der Zanden, onafhankelijk curator en cultureel adviseur



levend archief
Het resultaat van het gezamenlijke werkproces, In No Particular Order 2017, toonde wat artistieke en professionele groei betekent, zoals ervaren door de 32 ontwerpers en makers die afgelopen jaar de werkbeurs Talentontwikkeling ontvingen. Als een ‘levend archief’ groeide de tentoonstelling gedurende de week: Studio Li Edelkoort - gespecialiseerd in trend forecasting - bestudeerde in het Van Abbemuseum de portfolio’s van de 32 ontwerpers, analyseerde hun visuele taal en ontwikkelde een moodboard voor de toekomst. Ontwerper Jurgen Bey, directeur van het Sandberg Instituut, organiseerde gedurende de Dutch Design Week gesprekken met de deelnemers over de rol van de ontwerper. En alle deelnemers signeerden een contract voor het collectieve Bitcoin-pensioenfonds dat kunstenaars Lernert & Sander ter gelegenheid van de manifestatie oprichtten, met als doel een discussie over reële vergoedingen voor ontwerpers aan te zwengelen.

innoparticularorderhannekewetzer38.jpg
Foto: Hanneke Wetzer

‘In No Particular Order turns upside-down the popular notion of talent as an innate, unevenly divided capacity. Instead, it foregrounds the way that talent is fostered and fomented through structural and social conditions, as well as revealing the financial mechanisms that determine the way in which what we call “talent” is supported on its path to fruition.’ - Tamar Shafrir, design researcher at Het Nieuwe Instituut



in gesprek met
Het fonds ontving in de Studio van het Van Abbemuseum zo'n 5.000 professionals uit het designveld, waaronder ontwerpers, beleidsmakers, (internationale) museumcuratoren, designjournalisten, docenten en programmamakers. In totaal 230 studenten van diverse academies in Nederland werden rondgeleid. Elke ochtend vond een discussie plaats tussen deelnemers, experts en andere genodigden over de thema's van de tentoonstelling. (Bekijk hier het programma)

in de media
Glamcult schreef een artikel over In No Particular Order en interviewde deelnemers Amy Suo Wu en Ting Gong over hun werkpraktijk. Frameweb sprak Simone Post, Marjan van Aubel, Studio Truly Truly en Paula Arntzen uit het programma Talentontwikkeling, naar aanleiding van de tentoonstelling. Lees het artikel hier. VPRO maakte een video-item waarin oud-commissielid Afaina de Jong spreekt met deelnemers Janna Ullrich en Ruiter Janssen.

innoparticularorderhannekewetzer9.jpg
Foto: Hanneke Wetzer

‘Als je op de Dutch Design Week rondloopt voel je soms dat het achter de schermen ook over macht en geld gaat, en de neuroses die daarbij horen. Maar echt expliciet wordt dat niet gemaakt, noch geproblematiseerd. Bij de tentoonstelling van Jules van den Langenberg ontstaat ruimte om ook over dat aspect van ontwerp na te denken, en dat is hartstikke gezellig! - Jan van Tienen, schrijver en voormalig hoofdredacteur VICE Nederland



Negen installaties

In de volgende negen installaties presenteerde In No Particular Order een collectief portret van de pluriforme hedendaagse werkpraktijk van een jonge generatie ontwerpers:

De Taal van Talent

Wat is de sociaal-culturele context waarbinnen het talent van vandaag zijn of haar werk produceert? De ontwerpers en makers die een werkbeurs Talentontwikkeling ontvingen, hebben hun huidige portfolio geüpload op een particulier onlineforum dat door Marsdiep is opgezet. Gedurende de tentoonstelling werd het materiaal door een team van tendensvoorspellers van Studio Edelkoort bestudeerd en opgenomen in een visueel moodboard, resulterend in een toekomstgerichte visie op het werk van de ontwerpers.

innoparticularorderhannekewetzer39.jpg
Foto: Hanneke Wetzer
De Inspiratie van Talent

Hoe motiveert talent zichzelf? Op basis van boeken, quotes en passages die een inspiratie vormden voor het werk van elk van de deelnemers, schreef designcurator Brendan Cormier een analyse over de aard van inspiratie, waarbij hij met opzet willekeurige fragmenten van elke tekst overnam.

tweeluikinspirationweb.jpg
Foto: Lonneke van der Palen
De Representatie van Talent

Kun je aan iemands kleding afzien of hij of zij talent heeft? Kleren vormen een uiting van allerlei sociale en culturele codes. Elk van de ontwerpers die een werkbeurs Talentontwikkeling ontvingen, leverde bij modeontwerper Duran Lantink een kledingstuk in. Op basis van zijn antropologische benadering van mode creëerde Lantink vervolgens drie samengestelde portretten die toonden hoe het talent van vandaag zichzelf representeert. Performance artist Lisette Ros droeg gedurende de Dutch Design Week één van de outfits en ging in verschillende performances een relatie aan met de negen installaties in de ruimte.

innoparticularorderhannekewetzer32.jpg
Foto: Hanneke Wetzer
Het Geluk van Talent

Ontwerper Yuri Veerman herschreef de ideeën en verlangens van de deelnemende ontwerpers tot ambitieuze boodschappen in een gelukskoekje, dat verkrijgbaar was in het museumcafé. Veerman, zelf alumnus van het programma Talentontwikkeling, heeft hiervoor elk van de deelnemers ondervraagd.

innoparticularorderhannekewetzer24.jpg
Foto: Hanneke Wetzer
Het Geld van Talent

Is talent een garantie voor rijkdom en economische zekerheid? Er wordt voorspeld dat er in tijden van machine learning nieuwe waarden worden toegekend aan creativiteit, al bevinden veel van de ontwerpers, kunstenaars en architecten die een werkbeurs Talentontwikkeling hebben ontvangen zich momenteel nog in een precaire financiële situatie. Om een discussie over nieuwe toekomsten met reële vergoedingen aan te zwengelen is er, in opdracht van kunstenaars Lernert & Sander, door een advocaat een collectief Bitcoin-pensioenfonds ontwikkeld voor de deelnemers.

innoparticularorderhannekewetzer33.jpg
Foto: Hanneke Wetzer
De Positie van Talent

Heeft talent een specifieke rol en verantwoordelijkheid ten opzichte van de maatschappij? Voor een scenario waarin de ontvangers van de werkbeurs Talentontwikkeling een nieuwe samenleving moesten creëren, werd elk van hen gevraagd een koffer in te pakken met dingen die hij of zij mee zou nemen. Ontwerper Jurgen Bey, directeur van het Sandberg Instituut, maakte elke dag een aantal koffers open om zo een visueel woordenboek op te bouwen.

innoparticularorderhannekewetzer49.jpg
Foto: Hanneke Wetzer
De Werkomgeving van Talent

Wordt talent groter en kleiner op basis van de ruimte waarin het werkt? Aan de ontwerpers die een werkbeurs Talentontwikkeling ontvingen werd gevraagd een beschrijving en een plattegrond van hun ideale werkruimte te maken. Samen met collega Loui Meeuwissen presenteerde architect Anne Dessing, zelf een alumnus van het programma Talentontwikkeling, een analyse van deze bijdragen op een gordijn. Als in een bouwtekening verbinden de plooien van het gordijn de schetsen met elkaar tot nieuwe, hybride ruimtes.

innoparticularorderhannekewetzer48.jpg
Foto: Hanneke Wetzer
De Markt van Talent

Kunnen we talent in getallen uitdrukken? Voor elk van de deelnemers is een inschatting gemaakt van de kans op commercieel succes, op basis van objectieve criteria zoals bruikbaarheid voor de klant, toegankelijkheid, marktomvang, kunstvorm en het profiel van de kunstenaar. Prototypes van de talenten werden op basis hiervan gerangschikt door Herbert van Litsenburg van The Fine Art Group, een consultancybureau dat zich richt op investeringen in kunst.

tweeluikmarketweb.jpg
Foto: Lonneke van der Palen
Het Discours van Talent

Hoe ziet en verklaart talent het belang van zijn werk? Tamar Shafrir en Guus Beumer, designonderzoeker en directeur van Het Nieuwe Instituut, leidden dagelijks een discussie tussen de deelnemers van het programma Talentontwikkeling en genodigden, op basis van de negen thema’s van de tentoonstelling. Hierbij zat men op stoelen die de deelnemers zelf hadden meegenomen, geplaatst op een vloer van kunstenaar Simon Becks. Aan het eind van de discussie, bouwden de deelnemers een installatie die werd vastgelegd door fotograaf Lonneke van der Palen. Dagelijks van 11.00-12.30 uur vond er een discussie programma plaats.

lonnekevanderpalenstimuleringsfonds26.jpg
Foto: Lonneke van der Palen

meer nieuws

adriaantiptweb.jpg

Commissielid en gameontwikkelaar Adriaan de Jongh geeft tips aan aanvragers

17 mei 2018

Gameontwikkelaar Adriaan de Jongh, bekend van titels als Bounden en Hidden Folks, is bezig aan zijn laatste jaar als adviseur van het Stimuleringsfonds. Na twee jaar deel te hebben uitgemaakt van de commissie Gamefonds en daarna twee jaar commissielid bij de deelregeling Digitale cultuur, zit zijn maximale aanstellingstermijn er bijna op. Adriaan plaatste recent een artikel op zijn website met concrete tips voor gameontwikkelaars die een aanvraag willen doen bij het fonds. Joris van Ballegooijen, coördinator Digitale cultuur, spreekt met hem over zijn visie op de Nederlandse game industrie en de aanvragen die het fonds vanuit deze hoek ontvangt.
Hoe kijk je terug op de vier jaar die je nu bij het fonds bent betrokken?
‘Ik begon als adviseur bij het Gamefonds. Destijds een samenwerking tussen het Stimuleringsfonds en het Mediafonds, dat helaas in 2017 is opgeheven. Het Gamefonds kreeg niet heel veel aanvragen, maar was dan ook heel specifiek bedoeld voor games. Er was elke ronde wel iets unieks te vinden. Mooie, bijzondere artistieke projecten met diepgang in game design. De plank werd ook vaak misgeslagen, maar dat is volgens mij bij alle subsidieregelingen zo. De commissie en de aanvragers begrepen elkaar uiteindelijk wel.’

‘Sinds games zijn ondergebracht bij de deelregeling Digitale cultuur gaat het moeizaam. Het is een bredere regeling en waar ik bang voor was, is gebeurd. Gameontwikkelaars zijn schuwer om hier een voorstel in te dienen. Onterecht, maar wel begrijpelijk. Er komen wel aanvragen voor games binnen, maar de spoeling is dunner en ze hebben zware concurrentie van meer ervaren aanvragers. Aanvragen voor games missen vaak belangrijke informatie, worden niet concreet genoeg en blijven vaak hangen in grote ambities. Dan is het moeilijk voor de multidisciplinaire commissie om te beoordelen of het project echt een bijzondere game gaat opleveren. Of wat de relevantie is voor digitale cultuur.’

Is dat ook wat je in je blog schrijft?
‘Ja, ik heb die post geschreven terwijl ik terugdacht aan al die aanvragen die ik de afgelopen jaren heb gelezen. Het is moeilijk voor makers om goede ideeën in tekst over te dragen. Dit is voor zowel de aanvrager als de commissie frustrerend. Om het plat te zeggen: een fonds kan niet zomaar geld geven in de hoop dat er iets gaafs uitkomt. Het gaat echt om wat er in het plan staat, niet om wat de adviescommissie tussen de regels hoopt te lezen. Concreet en helder schrijven is super belangrijk, maar je kan ook denken aan een filmpje of een speelbaar prototype als het moeilijk is om iets onder woorden te brengen. In mijn blog geef ik daar tips over.’

‘Leg als aanvrager uit hoe jouw visie zich concreet vertaalt naar de game’


Rami Ismail sprak op de Bring it On! bijeenkomst van het Stimuleringsfonds en zei nog steeds trots te zijn op de Nederlandse game industrie.
‘De game ontwikkelaar scene in Nederland is klein, maar er zijn zeker veel goede studio’s en makers. Ik zou niet zeggen dat ik trots ben, maar wel ‘excited’, want er gebeuren nog steeds hele interessante dingen. Toch gaat echt niet alles goed. In gesprek met Victor Wijnen (directeur Games en Interactie bij het HKU) concludeerden wij dat de industrie nog steeds tegen dezelfde problemen aanloopt als tien jaar geleden: het lukt maar weinig game ontwikkelaars in Nederland om financieel succes te boeken. Een game maken is al moeilijk genoeg, laat staan een goede game maken, en als het businessplan en de marketing niet vanaf de start goed zijn geïntegreerd, is er een grote kans dat de game zelfs niet zijn ontwikkelkosten terugverdient. Daarnaast is games maken zo duur dat het niet volledig kan draaien op subsidie. Er moet altijd een zakelijk model zijn. Dit hoeft niet te botsen met de doelstellingen van het fonds of digitale cultuur. Het fonds zou naar mijn idee bijvoorbeeld het verschil kunnen maken voor kleine studio’s in de periode vlak voordat ze met hun game naar een publisher stappen. Studio’s krijgen daar nu vaak te horen dat ze nog net niet ver genoeg zijn om in te kunnen investeren. Maar vindt als beginnende studio maar eens tijd en geld om een game tot dat vereiste niveau te ontwikkelen.’

‘Er is behoefte aan ondersteuning van kleine beginnende studio’s van 2 tot 6 mensen. Je zou het talentontwikkeling kunnen noemen. Als voorbeeld zie ik het collectief Sokpop als de volgende generatie makers waar ervaring op zakelijk vlak nog grotendeels mist. Ze hebben niet de marketing kracht om een game te lanceren. Een publisher die hun geniale producties bekostigt en op de markt zet is voor hun ideaal. Hun speelbare prototypes tot een niveau krijgen waarop een publisher toehapt, dat is de uitdaging. Daarvoor is geld nodig. En daar kan het Stimuleringsfonds naar mijn idee bij helpen.’

‘Richt de aanvraag op jouw game en vermijd buzzwords’


Moet er als er meer geld beschikbaar komt binnen de deelregeling een bedrag worden gereserveerd voor games?
‘Eerst moeten er meer aanvragen worden ingediend en moet het niveau van de game-aanvragen omhoog.’

Waar kan het fonds nog meer specifiek op inzetten?
‘Nederland is klein, en als game ontwikkelaar moet je internationaal denken. Zelfs Control Conference in Utrecht gaat dit jaar niet door. Alle belangrijke festivals zijn in het buitenland. Ik denk aan PAX East in Boston, GDC in San Francisco en Gamescom in Keulen. Hier kom je als game maker in contact met pers, publishers, platformhouders als Apple en Sony, en veel andere (succesvolle) game makers. Jouw game daar kunnen laten zien opent deuren.’

Wat ga je doen met alle tijd die je over hebt als je stopt als adviseur?
‘Ik ga in ieder geval door met rare games maken en met het organiseren van playdev.club, een laagdrempelige bijeenkomst voor game designers die elkaars games spelen en feedback geven (ondersteund vanuit de Open Oproep Ruimte voor Ontwerpkritiek, red.). Het zijn leuke avonden waar iedereen met een boekje vol aantekeningen en nieuwe contacten naar huis gaat. Het blijft kleinschalig, maar dat is oké. En misschien ga ik ooit een Nederlandse indie game award in het leven roepen. En dan uitreiken in een café met 200 mensen. Dat lijkt me lachen.’

Lees ook Adriaan's blogpost met tips voor aanvragers uit de game industrie.

meer tips
Behoefte aan meer tips voor jouw subsidieaanvraag? Lees ook de interviews met fondsmedewerker Myrthe Kramer (secretariaat) en Eva Roolker (coördinator Vormgeving).

andere subsidiemogelijkheden
Naast de Deelregeling Digitale cultuur, kunnen gameontwikkelaars voor internationale projecten aanvragen bij de Deelregeling Internationalisering en voor een presentatie op uitnodiging van een buitenlandse culturele instelling of organisatie bestaat de mogelijkheid een Voucher Presentaties Buitenland aan te vragen. Voor de artistieke en professionele ontwikkelingen van individuele makers stelt het fonds elke jaar gemiddeld 25 werkbeurzen beschikbaar via de Deelregeling Talentontwikkeling.

Foto bovenaan: Jimmy On The Run

bringiton36of193.jpg

21 juni & 4 juli: bijeenkomsten energietransitie & klimaatadaptatie op IABR

16 mei 2018

Wereldwijd worden steden geconfronteerd met de gevolgen van klimaatverandering. Daarnaast levert de energietransitie een groeiende druk op het Nederlandse cultuurlandschap. Op 21 juni en 4 juli 2018 organiseert het Stimuleringsfonds in samenwerking met onder meer de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en de IABR twee bijeenkomsten over deze vraagstukken. We nodigen u van harte uit hierbij aanwezig te zijn.
Binnen het ontwerpprogramma Erfgoed en Ruimte werken momenteel zestien teams op diverse schaalniveaus aan urgente transitieopgaven op het gebied van energie en klimaat. Met ontwerpkracht wordt gezocht naar concrete oplossingen en nieuwe perspectieven. Tijdens de bijeenkomsten toont het fonds deze en andere onderzoekstrajecten op nationale, regionale en lokale schaal, waarbij we de diverse initiatieven aan elkaar zullen spiegelen. Graag gaan wij aan de hand hiervan met u in gesprek over de huidige stand van zaken, kansen voor de toekomst, de rol van ontwerp en cultuurhistorie bij kwalitatieve ruimtelijke inpassingen en de wisselwerking tussen praktijk en beleid.

Wilt u:
ontdekken welke projecten In Nederland rondom deze thema's worden uitgevoerd?
kennis en ervaring uitwisselen met de betrokken ontwerpers?
samen met alle deelnemers ontdekken hoe de impact van verschillende initiatieven te vergroten?
meepraten in het publiek debat over de wisselwerking tussen praktijk en beleid?

Kom dan op 21 juni en/of 4 juli naar de hoofdlocatie van de IABR.

programma do 21 juni thema ‘Energietransitie’
13:45 Inloop
14:00 Inleidend programma, met o.a. korte film en een keynote
15:00 Korte presentaties door partners en rijksinitiatieven, gevolgd door publiek debat
16:15 Wrap-up
16:30 Borrel en mogelijkheid om de IABR tentoonstelling te bezichtigen

programma wo 4 juli thema ‘Klimaatadaptatie’
13:45 Inloop
14:00 Inleidend programma met o.a. keynote door Henk Ovink en een korte film
15:00 Korte presentaties door partners en rijksinitiatieven, gevolgd door publiek debat
16:15 Wrap-up
16:30 Borrel en mogelijkheid om de IABR tentoonstelling te bezichtigen

praktische informatie
Data: 21 juni & 4 juli 2018
Tijd: 13.45 - 16.30 uur
Locatie: grote auditorium IABR, hoofdlocatie HAKA-gebouw, Vierhavensstraat 38, 3029 BE Rotterdam

aanmelden
Deelname aan de bijeenkomsten is kosteloos. Meld u aan voor de bijeenkomst op 24 juni door uiterlijk 15 juni en voor de bijeenkomst op 4 juli uiterlijk 27 juni een e-mail te sturen aan [email protected] o.v.v. IABR en welke bijeenkomst u wilt bijwonen. Vermeld hierbij uw naam, functie en organisatie.

op de hoogte blijven?
Blijft u graag op de hoogte over het ontwerpprogramma Erfgoed en Ruimte? Schrijf u dan in voor de nieuwsbrief Urbanisatie door een e-mail te sturen aan
[email protected]
o.v.v. 'aanmelden nieuwsbrief Urbanisatie'.

achtergrond
Deze twee bijeenkomsten zijn onderdeel van het Erfgoed en Ruimte Ontwerpprogramma. Het Stimuleringsfonds versterkt hiermee de positionering van ontwerp- en cultuurhistorische expertise bij actuele transitieopgaven op het gebied van onder andere energie en klimaat. Het programma gaat uit van een integrale gebiedsgerichte benadering en heeft zowel betrekking op de stad als het landelijke gebied. Het ontwerpprogramma wordt uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van OCW en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE).
reneboerweb.jpg

Selectie Open Oproepen Internationalisering: Turkije, Rusland, Egypte en Marokko #1

4 mei 2018

In december vorig jaar publiceerde het Stimuleringsfonds vier verschillende oproepen waarin Nederlandse ontwerpers en culturele organisaties werden gevraagd een projectplan in te dienen voor een project, interventie of traject, dat ontwerp inzet voor duurzame en inclusieve verstedelijking in Turkije, Marokko, Egypte of Rusland. Een interdisciplinaire commissie met expertise in de desbetreffende landen maakte uit 56 voorstellen een selectie van 16 projecten.
De 16 geselecteerde projecten bieden kansen voor onder meer het verbeteren van de leefomstandigheden, sociale cohesie, samenwerken met verschillende doelgroepen, het inzetten van technologie voor maatschappelijke innovatie en het verkennen van nieuwe betekenissen van cultureel erfgoed. Met deze selectie wordt een eerste impuls gegeven aan het versterken en opzetten van samenwerkingen tussen makers in de vier landen en Nederland. Kennis zal worden ontwikkeld en gedeeld met betrekking tot de uitdagingen die verstedelijking met zich meebrengt.

Het aantal inzendingen voor deze eerste serie open oproepen was hoog en bijna evenredig verdeeld over de vier landen, met 20 aanvragen voor Rusland als uitschieter. Daarnaast waren 13 aanvragen gericht op Marokko, 12 op Egypte en 11 op Turkije. Per land zijn 4 projecten geselecteerd voor de eerste fase, met de mogelijkheid om voor de tweede fase een vervolgaanvraag in te dienen.

Wat per land aan de inzendingen opviel:
Turkije

De inzendingen voor Turkije betroffen zowel grote als kleine steden, in plaats van een mono-focus op de stad Istanbul. Deze spreiding van projecten over het land maakt de voorstellen interessant en soms verrassend. Een totaal van 11 aanvragen is een bescheiden oogst aan inzendingen gezien de jarenlange relaties tussen Nederland en Turkije op cultureel vlak, en de uitdagingen die verstedelijking in Turkije met zich meebrengt. Een verklaring kan zijn dat samenwerkingen met de lokale overheid wordt nagestreefd en dit is bijzonder lastig. De samenstelling van de teams en deskundigheid bleken wisselend aan te sluiten bij de thema’s en doelen van de projecten, zowel van Nederlandse als van Turkse zijde. De balans in wederkerigheid, relevantie van de vraagstelling en de aanpak was goed bij de geselecteerde projecten. Hoe de samenwerking en de wederkerigheid in de verdere loop van de projecten wordt geborgd en vormgegeven vraagt verdere uitwerking in de tweede fase. Doorslaggevend in de selectie van de projecten in Turkije waren de partnerschappen.

geselecteerde projecten Turkije:
Lüleburgaz Bisiklette Biniyor, cycling for a better city
Artgineering/ Novusens/ Sustainable Solutions
Toroslar Interactive CityLab
Ekim Tan, Play the City
PALANGA, Turkish and Dutch Farming Practices Learn from each other
IND [Inter.National.Design] en Kutluğ Atama
Izmir Metabolic Cycling Network (IMCN)
FABRICations

fabricationsweb.jpg
Izmir Metabolic Cycling Network (MCN), FABRICations en WRI Turkey
Rusland

Geografisch zijn de aanvragen zeer verspreid, van Moskou tot Siberië en zelfs Svonodnij, richting de grens aan China en Japan. Dit is een interessante en positieve opbrengst. Het niveau en de kwaliteit van de aanvragen verschilde sterk in de 20 inzendingen voor Rusland. Meerdere aanvragen richten zich op ‘monotowns’. Dit is het fenomeen van monofunctionele steden die zich in hun ontwikkeling - samenstelling van diensten, economie en bewoners - specifiek richten op een bepaalde industrie. Qua thematiek lagen deze aanvragen dicht bij elkaar. Het verschil in aanpak en methodiek woog daarom zwaarder. Veel aanvragen zijn gericht op het verbeteren of ontwikkelen van de openbare ruimte. Een ontwikkeling die recent in Russische steden is ingezet. Slechts enkele aanvragen hadden hierin een onderscheidende aanpak. Dit kan onder meer komen door het feit dat dezelfde Russische partner, een grote speler in de ontwikkeling van de openbare ruimte, veelvuldig terugkwam in de verschillende projectteams. Over het algemeen viel op dat twee à drie Russische partners veelvuldig meerdere malen voorkwamen in de aanvragen. Enkele projecten hadden een zeer goede aanpak met betrekking tot het bereiken van lokale partijen, met name gebruikers, wat een van de grootste uitdagingen is in Rusland op het gebied van ruimtelijke vraagstukken. In de begrotingen viel over het algemeen op dat in Rusland met lagere uurtarieven wordt gerekend ten opzichte van Nederland. Dit is een realistische weergave en daarmee is het volgens de adviseurs des te belangrijker helder te zijn over hoe de wederkerigheid in de samenwerkingsrelatie is vormgegeven. Doorslaggevend bij de selectie van de projecten in Rusland bleek de aanpak.

geselecteerde projecten Rusland:
Prototyping Future Energy with HSE
Yin Aiwen
Tomsk One - Living Laboratory
LEVS Architecten
The 'Samarsky Yard' - Housing Heritage in the Post-Socialist City
Schiemann Weyers
New Urban Media Centre in Yekaterinburg
SVESMI Holding

svesmiholdingweb.jpg
New Urban Media Centre in Yekaterinburg, SVESMI HOLDING BV
Egypte

De inzendingen voor Egypte zijn divers van aanpak en vraagstelling. Veel projecten richten zich op Caïro, ondanks dat Egypte een groot land is. Het is dan ook de plaats waar, onder meer, kunst en cultuur gecentraliseerd is. Caïro is wel dé plek om te starten met werken in Egypte en van daaruit relaties op te bouwen. De sterkste aanvragen bevinden zich op het snijvlak van kunst, cultuur en erfgoed. Ze zijn kleinschalig qua opzet en uitvoering, maar groots in potentiële impact en kennisontwikkeling en –deling. In het huidige Egypte is nu nog ruimte en mogelijkheden voor kleinschalige projecten. Grootschalige, stedenbouwkundige projecten vragen om samenwerking met de (lokale) overheid en dit is uitermate moeilijk, misschien zelfs onrealistisch gezien de tijdsloop van de projecten. Toch merkt de commissie op dat erfgoed als hoofdthema opvallend weinig voorkomt in de aanvragen. Dit is wel een zeer relevant onderwerp in de Egyptische context, zowel materieel als immaterieel erfgoed. Positief is dat er enkele projecten zijn die deze connectie maken en een positie innemen ten opzichte van de omgang met erfgoed vanuit een ontwerpperspectief. Opvallend is dat een bepaalde lokale partner meerdere malen terugkomt in verschillende aanvragen. Het opbouwen van relaties tussen diverse Nederlandse en Egyptische partijen blijkt nodig te zijn. Vanuit Nederlandse zijde bleken de hoofdaanvrager of andere betrokken partijen minder goed aan te sluiten bij de thematiek of aanpak. Uit de aanvragen bleek niet altijd de nodige culturele sensitiviteit (vanuit Nederlands perspectief) van de sociaal-maatschappelijke context. Dit is cruciaal om op basis van wederkerigheid samen te werken. Doorslaggevend bij de selectie van projecten in Egypte was de relevantie van de thematiek en partnerschappen die hiervoor zijn aangegaan.

geselecteerde projecten Egypte:
Grounded Urban Practices
Non Fiction en Cluster
Darb el Labana Lab
Bureau LADA en LALA Studio
Hope for Embaba
MAATworks
Connecting Deltas
Shift Works

ladahrsakweb.jpg
Darb el Labana Lab, Bureau LADA en LALA Studio
Marokko

Inspirerende benaderingen van thema’s en samenwerkingen – van gevestigde orde tot grassroots – kenmerken de aanvragen gericht op Marokko. Met een goede geografische spreiding: Meknes, Casablanca, Rabat, Tanger in het noorden en Tiznit in het zuiden. Opvallend genoeg zijn er geen projecten gericht op Marrakech. Diverse projecten verschillen qua thematiek en in de mate van uitwerking. Enkele projecten leken op ‘klassieke’ architectuurprojecten die dicht tegen de projectontwikkeling begeven. Daarbij was het maatschappelijke of culturele belang en doel van het project niet altijd even helder. Een evenwichtige verdeling van de budgetten tussen Nederlandse en Marokkaanse partijen was niet bij alle aanvragen het geval. Het aangevraagde bedrag van de eerste fase gaat in veel projecten volledig naar de Nederlandse partij, zonder duidelijk inzicht in de bijdrage vanuit Marokkaanse zijde: in-kind of financieel. Hoe de wederkerigheid is vormgegeven in de samenwerking is in sommige projectvoorstellen omschreven, maar vraagt om nadere uitwerking. Bij een aantal aanvragen is een Nederlands teamlid betrokken met Marokkaanse achtergrond. Marokkaanse diaspora is een waardevolle connectie in het bouwen aan relaties en begrip tussen Nederland en Marokko, maar ook in het samen creëren en kennisdelen. Doorslaggevend in de selectie van projecten in Marokko was de insteek van de samenwerking en de type projecten (onderzoek + pilot).

geselecteerde projecten Marokko:
Affordable Housing Casablanca
BureauSLA
PLAY CITY
NoRA
Learning from Tiznit
Slow Matter
Sahrij
Sara Frikech

networkofresearcharchitectureweb.jpg
PLAYCITY, Network of Research & Architecture BV en MB Paysage
samenstelling commissie

Elke open oproep is specifiek gericht op één van de vier landen, maar ze zijn onderdeel van één programma. Daarom is gekozen om een speciale commissie samen te stellen, waarin experts per land zitting nemen, die werkzaam zijn in een van de velden van de creatieve industrie en interdisciplinair kunnen denken. De commissie bestaat uit:

Voorzitter commissie: Saskia Ruijsink – senior expert Urban Policy and Planning Institute for Housing and urban development studies (IHS).
Adviseur Egypte: Nat Muller – curator, schrijver en kunstcriticus met specialisatie in de Arabische wereld.
Adviseur Marokko: Hicham Khalidi – curator Rotterdam Triënnale 2020, Lafayette Anticipations - Fondation d'entreprise Galerie Lafayette in Parijs, voormalig gastcurator Marrakech Biënnale.
Adviseur Rusland – Eva Radionova, landschapsarchitect bureau Novascape, curator en projectleider Russisch-Nederlandse projecten, gastdocent aan de Academie van Bouwkunst Amsterdam.
Adviseur Turkije - Aslı Çiçek, architect en gastprofessor KU Leuven, werkt in Brussel en Istanbul.
Adviseur generalist: Paula Zijp – project funding coördinator bij Triodos Foundation, MSc Cultural Anthropology (Sociocultural Transformation).

achtergrond

Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie voert binnen het beleidskader van het Internationaal cultuurbeleid 2017-2020 (doelstelling 2) en met financiering van het ministerie van Buitenlandse Zaken een vierjarig programma uit onder de titel ‘Sustainable and inclusive cities through design’. Centraal in het programma staat de rol en inzet van ontwerp(denken) in het bevragen en bieden van oplossingen voor snelle urbanisatie en de maatschappelijke thema’s die hieraan gelieerd zijn. Crossdisciplinair werken met relevante stakeholders in Turkije, Rusland, Egypte en Marokko wordt hierin gestimuleerd, zowel binnen de ontwerpdisciplines als daarbuiten. Het programma is gericht op het bieden van kansen voor gelijkwaardige samenwerking tussen deze landen en Nederland, en het versterken van vertrouwen en begrip.

Foto bovenaan: Grounded Urban Practices, Non Fiction en Cluster

20180426theyinventedanewmachinetnlhni053.jpg

Terugblik Thursday Night Live! They invented a new machine...

3 mei 2018

Vorige week organiseerden het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie met Het Nieuwe Instituut ‘Thursday Night live!’. Een avond over verbeeldingen van automatiseringstechnologieën, met de vijf geselecteerde projecten van de Open Oproep voor het parallelprogramma van het Nederlandse paviljoen op de Architectuur Biënnale Venetië 2018. Het event is er een in een reeks van drie waarin het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en Het Nieuwe Instituut samenwerken rondom de Architectuur Biënnale en WORK BODY LEISURE, het thema van het Nederlands paviljoen.
Een zeeman van een verdwijnend eiland, een animator in een ruimte verstoken van daglicht, een monster die een machine opeet. Het zijn enkele figuren die langskomen op een avond die in het teken staat van de gevolgen van automatisering en robotisering op arbeid, en de ruimtes waarin zij plaatsvindt. Want, zo wordt duidelijk uit de plannen, arbeid zal niet verdwijnen, maar eerder ingrijpend veranderen onder invloed van deze ontwikkelingen. Na korte presentaties van de geselecteerde projecten gaan de ontwerpers onder leiding van Willem Schinkel, professor sociale theorie en externe adviseur van de open oproep, in gesprek met Marina Otero Verzier, curator van het Nederlands paviljoen.

De vijf projecten worden verenigd door een zoektocht naar de (logistieke) systemen die onze arbeid in toenemende mate structureren, en die over het algemeen aan het oog onttrokken worden. The Institute of Patent Infringement, opgericht door Matthew Stewart en Jane Chew, maakt de geautomatiseerde toekomst waar Amazon op inzet zichtbaar, en schreef een open call uit voor het hacken van de patenten van Amazon waarin deze toekomst verbeeld wordt. Shore Leaves, een video-installatie van Giuditta Vendrame en Paolo Patelli, richt zich op de onzichtbare arbeid van zeemannen die de schepen in de havens van Rotterdam en Venetië bemannen, en de ruimtes die zij aandoen tijdens hun verloftijd. De efficiënte logistieke systemen waar zij onderdeel van uitmaken, en de machinekamers waarin hun arbeid plaatsvindt, zijn een voorproefje van wat ons allen te wachten staat, zo horen we in een van de fragmenten van hun installatie.
20180426theyinventedanewmachinetnlhni049.jpg
Thursday Night Live! They invented a new machine... Foto: Matthijs Immink

Maar, zo vraagt Willem Schinkel zich af, is het überhaupt wel mogelijk om de onzichtbare, logistieke systemen, zichtbaar te maken, of zijn ze te alomvattend geworden? En zo ja, is het ook mogelijk om deze infrastructuren toe te eigenen? The Port and the Fall of Icarus van Northscapes Collective (Hamed Khosravi, Taneha K. Bacchin en Filippo laFleur) onderzoekt op speculatieve wijze een reeks mogelijke toekomstscenario’s voor de Rotterdamse haven, en hoopt door een moment van vervreemding te creëren het systeem te verstoren. Renderlands, een documentaire en installatie van Liam Young, gaat op zoek naar de Indiase renderfarms en animatiestudio’s die grotendeels verantwoordelijk zijn voor de visualisaties van westerse bedrijven, en vroeg de arbeiders naar hun eigen gedroomde werkelijkheden, om die voor de biënnale in een fysieke installatie te vertalen.

De avond werd op muziek gezet door een bijdrage van het vijfde team, bestaande uit Noam Toran met Remco de Jong en Florentijn Boddendijk dat met Songs for Hardworking People een hedendaagse interpretatie maakt van vroeg 20e-eeuwse arbeidsliederen en daarmee de soundtrack voor het Nederlandse paviljoen zal verzorgen.

Willem Schinkel schaart zich onder de sceptici: hoewel de plannen laten zien dat automatisering niet leidt tot de gevreesde verdwijning van arbeid, ontstaat er juist een multiplicatie van arbeid die leidt tot ongelijkheid en exploitatie. Maar de projecten laten ook zien dat er wel degelijk aanknopingspunten zijn voor een productieve toe-eigening. Want, zoals Liam Young stelt, de systemen die verantwoordelijk zijn voor onze productie, zijn dezelfde systemen die mensen rond de hele wereld op de meest uitzonderlijke manieren met elkaar in verbinding brengen, en zo nieuwe vormen van gemeenschappelijkheid mogelijk maken.

selectie Open Oproep Architectuur Biënnale Venetië #2 en #3
Naast de selectie van het parallelprogramma van het Nederlandse Paviljoen werden met de Open Oproep Architectuur Biënnale Venetië #2_development budget en Open Oproep Architectuur Biënnale Venetië #3_presentatie budget nog vijf andere projecten geselecteerd, die tijdens de Architectuur Biënnale in Venetië 2018 een fysieke, ruimtelijke bijdrage leveren aan de verkenning van het thema FREESPACE. Onder de titel FREESPACE grijpen curatoren Yvonne Farrell en Shelley McNamara deze Biënnale aan om de relatie tussen architectuur en maatschappij te agenderen.

volgende Thursday Night Live!
De 16e editie van de Architectuur Biënnale Venetië vindt plaats van 26 mei t/m 25 november 2018. Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en Het Nieuwe Instituut zetten hun reeks gezamenlijke events voort met een reflectie op de diverse verkenningen van het thema FREESPACE tijdens de Thursday Night Live! op donderdag 5 juli 2018.

Verslag: Sereh Mandias
Beeld bovenaan: Matthijs Immink

websitelvdt.jpg

31 mei: symposium Leeromgeving van de toekomst 2018

3 mei 2018

Op donderdag 31 mei organiseert het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie in Utrecht het symposium Leeromgeving van de toekomst 2018. Tijdens deze middag delen de teams van twaalf ondersteunde onderzoeksprojecten hun werkwijze, ervaringen en uitdagingen met elkaar, betrokken partners en andere geïnteresseerden.
Deelnemers gaan deze dag in gesprek in drie interactieve werksessies:

sessie 1: voorbij de kaders van het klaslokaal
moderator: Erica Aalsma en Lyndsey Housden

MBO-instellingen zien de behoefte aan inter- en multidisciplinair opgeleide mbo-ers groeien. Bedrijven vragen meer en meer om vakmensen, die over de grenzen van hun eigen vakgebied heen kunnen kijken. Hoe kan de leeromgeving het interdisciplinair beroepsonderwijs optimaal ondersteunen? Hoe kan de leeromgeving bijvoorbeeld de samenwerking tussen verschillende opleidingen faciliteiten? En welke mogelijkheden bieden nieuwe technologieën voor de betrokkenheid en het eigenaarschap van studenten en docenten voorbij de grenzen van het klaslokaal?

Ontwerpers en scholen delen eerste (tussen)resultaten van onderzoeksprojecten bij Albeda, Scalda, ROC Midden Nederland, Drenthe College en ROC Mondriaan.

sessie 2: collectief leren en ontwikkelen
moderator: Vera de Jong

De snel veranderende maatschappij en economie vragen om een nieuwe visie op het beroepsonderwijs. Veel beroepen veranderen onder invloed van technologische veranderingen zo sterk, dat het onduidelijk is wat de leerlingen straks voor baan hebben. Hoe kan de leeromgeving ruimte bieden aan deze transitieopgave? Hoe ziet het maakonderwijs van de toekomst eruit? Binnen welke leeromgeving wordt het collectief leren en ontwikkelen optimaal gefaciliteerd? En op welke wijze kan de leeromgeving ruimte bieden aan nieuwe samenwerkingsvormen?

Ontwerpers en scholen delen eerste (tussen)resultaten van onderzoeksprojecten bij X11, Summa College, Helicon, KW1C en ROCvAmsterdam. Janine Huizenga en studenten van de KABK blikken terug op de resultaten van het interdisciplinaire KABK Research Lab not another brick in the wall.

sessie 3: schoolgebouwen die meebewegen
moderator: Madeleine Maaskant

Het middelbaar beroepsonderwijs speelt met nieuwe vormen van leren in op de toekomst. Maar hoe laat je deze nieuwe ontwikkelingen landen in het bestaande vastgoed? Welke mogelijkheden zien ontwerpers bijvoorbeeld voor flexibele huisvestingsstrategieën waarin onderwijs meer integraal onderdeel wordt van stad en regio? Hoe zorg je voor flexibele huisvesting, die in de toekomst kan meebewegen met nieuwe ontwikkelingen in onderwijs, beroepspraktijk en maatschappij?

Ontwerpers en scholen delen eerste (tussen)resultaten van onderzoeksprojecten bij Summa College, Friesland College, Horizon College en CITAVERDE.

programma
13:30 inloop
14:00 welkom, plenaire deel I
14:45 3 parallelle werksessies:
sessie 1: voorbij de kaders van het klaslokaal
sessie 2: collectief leren en ontwikkelen
sessie 3: schoolgebouwen die meebewegen
16:30 plenaire deel II
17:30 netwerkborrel

over Leeromgeving van de toekomst
Hoe kunnen schoolgebouwen de innovatie in het beroepsonderwijs optimaal faciliteren? Op zoek naar het antwoord op deze vraag trapte het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie in 2017 af met de conferentie Leeromgeving van de toekomst, georganiseerd in samenwerking met het ministerie van OCW en de Inspectie van het Onderwijs. Na afloop startte het onderzoekstraject Leeromgeving van de Toekomst, met twaalf onderzoekstrajecten, waarin ontwerpers samen met mbo-instellingen uit het hele land werken aan nieuwe onderwijsconcepten en concrete huisvestingsvraagstukken voor toekomstgericht beroepsonderwijs.

praktische informatie
Datum: donderdag 31 mei 2018
Tijd: 13.30 - 18.00 uur
Locatie: Villa Jongerius, Utrecht
Adres: Kanaalweg 64, 3527 KX Utrecht
routebeschrijving: Villa Jongerius ligt op loopafstand van station Utrecht (circa 10 minuten). Indien u met de auto komt kunt u tegen een aantrekkelijk tarief parkeren bij de Jaarbeurs P2 direct tegenover de villa. Er zijn uitrijkaarten beschikbaar voor 10,00 € per uitrijkaart. Klik hier voor een routebeschrijving van de Villa.

aanmelden
Deelname aan het symposium is kosteloos. Meld u aan door uiterlijk 25 mei een
e-mail te sturen aan [email protected]onds.nl o.v.v. symposium Leeromgeving van de toekomst 2018. Vermeld hierbij uw naam, functie en organisatie.

op de hoogte blijven?
Blijft u graag op de hoogte over het ontwikkeltraject Leeromgeving van de toekomst? Schrijf u dan in voor de nieuwsbrief Onderwijs door een e-mail te sturen aan [email protected] o.v.v. 'aanmelden nieuwsbrief Onderwijs'.
loader

het fonds

subsidies

actueel

websitelvdt.jpg
Op donderdag 31 mei organiseert het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie in Utrecht het symposium Leeromgeving van de toekomst 2018. Tijdens deze middag delen de teams van twaalf ondersteunde onderzo... meer >
oodesigningacommunityofcare.png
Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie nodigt gemeenten, zorgaanbieders en woningcorporaties van Nederland uit om samen met ontwerpers te werken aan de transitie van de zorg in de wijk. Vergrijzing... meer >
loader
loader
loader