stimuleringsfonds creatieve industrie
dummy
Selectie Open Oproepen Internationalisering: Turkije, Rusland, Egypte en Marokko #1
reneboerweb.jpg

Selectie Open Oproepen Internationalisering: Turkije, Rusland, Egypte en Marokko #1

4 mei 2018

In december vorig jaar publiceerde het Stimuleringsfonds vier verschillende oproepen waarin Nederlandse ontwerpers en culturele organisaties werden gevraagd een projectplan in te dienen voor een project, interventie of traject, dat ontwerp inzet voor duurzame en inclusieve verstedelijking in Turkije, Marokko, Egypte of Rusland. Een interdisciplinaire commissie met expertise in de desbetreffende landen maakte uit 56 voorstellen een selectie van 16 projecten.
De 16 geselecteerde projecten bieden kansen voor onder meer het verbeteren van de leefomstandigheden, sociale cohesie, samenwerken met verschillende doelgroepen, het inzetten van technologie voor maatschappelijke innovatie en het verkennen van nieuwe betekenissen van cultureel erfgoed. Met deze selectie wordt een eerste impuls gegeven aan het versterken en opzetten van samenwerkingen tussen makers in de vier landen en Nederland. Kennis zal worden ontwikkeld en gedeeld met betrekking tot de uitdagingen die verstedelijking met zich meebrengt.

Het aantal inzendingen voor deze eerste serie open oproepen was hoog en bijna evenredig verdeeld over de vier landen, met 20 aanvragen voor Rusland als uitschieter. Daarnaast waren 13 aanvragen gericht op Marokko, 12 op Egypte en 11 op Turkije. Per land zijn 4 projecten geselecteerd voor de eerste fase, met de mogelijkheid om voor de tweede fase een vervolgaanvraag in te dienen.

Wat per land aan de inzendingen opviel:
Turkije

De inzendingen voor Turkije betroffen zowel grote als kleine steden, in plaats van een mono-focus op de stad Istanbul. Deze spreiding van projecten over het land maakt de voorstellen interessant en soms verrassend. Een totaal van 11 aanvragen is een bescheiden oogst aan inzendingen gezien de jarenlange relaties tussen Nederland en Turkije op cultureel vlak, en de uitdagingen die verstedelijking in Turkije met zich meebrengt. Een verklaring kan zijn dat samenwerkingen met de lokale overheid wordt nagestreefd en dit is bijzonder lastig. De samenstelling van de teams en deskundigheid bleken wisselend aan te sluiten bij de thema’s en doelen van de projecten, zowel van Nederlandse als van Turkse zijde. De balans in wederkerigheid, relevantie van de vraagstelling en de aanpak was goed bij de geselecteerde projecten. Hoe de samenwerking en de wederkerigheid in de verdere loop van de projecten wordt geborgd en vormgegeven vraagt verdere uitwerking in de tweede fase. Doorslaggevend in de selectie van de projecten in Turkije waren de partnerschappen.

geselecteerde projecten Turkije:
Lüleburgaz Bisiklette Biniyor, cycling for a better city
Artgineering/ Novusens/ Sustainable Solutions
Toroslar Interactive CityLab
Ekim Tan, Play the City
Turkish and Dutch Farming Practices
IND [Inter.National.Design]
Izmir Metabolic Cycling Network (IMCN)
FABRICations

fabricationsweb.jpg
Izmir Metabolic Cycling Network (MCN), FABRICations en WRI Turkey
Rusland

Geografisch zijn de aanvragen zeer verspreid, van Moskou tot Siberië en zelfs Svonodnij, richting de grens aan China en Japan. Dit is een interessante en positieve opbrengst. Het niveau en de kwaliteit van de aanvragen verschilde sterk in de 20 inzendingen voor Rusland. Meerdere aanvragen richten zich op ‘monotowns’. Dit is het fenomeen van monofunctionele steden die zich in hun ontwikkeling - samenstelling van diensten, economie en bewoners - specifiek richten op een bepaalde industrie. Qua thematiek lagen deze aanvragen dicht bij elkaar. Het verschil in aanpak en methodiek woog daarom zwaarder. Veel aanvragen zijn gericht op het verbeteren of ontwikkelen van de openbare ruimte. Een ontwikkeling die recent in Russische steden is ingezet. Slechts enkele aanvragen hadden hierin een onderscheidende aanpak. Dit kan onder meer komen door het feit dat dezelfde Russische partner, een grote speler in de ontwikkeling van de openbare ruimte, veelvuldig terugkwam in de verschillende projectteams. Over het algemeen viel op dat twee à drie Russische partners veelvuldig meerdere malen voorkwamen in de aanvragen. Enkele projecten hadden een zeer goede aanpak met betrekking tot het bereiken van lokale partijen, met name gebruikers, wat een van de grootste uitdagingen is in Rusland op het gebied van ruimtelijke vraagstukken. In de begrotingen viel over het algemeen op dat in Rusland met lagere uurtarieven wordt gerekend ten opzichte van Nederland. Dit is een realistische weergave en daarmee is het volgens de adviseurs des te belangrijker helder te zijn over hoe de wederkerigheid in de samenwerkingsrelatie is vormgegeven. Doorslaggevend bij de selectie van de projecten in Rusland bleek de aanpak.

geselecteerde projecten Rusland:
Prototyping Future Energy with HSE
Yin Aiwen
Tomsk One - Living Laboratory
LEVS Architecten
The 'Samarsky Yard' - Housing Heritage in the Post-Socialist City
Schiemann Weyers
New Urban Media Centre in Yekaterinburg
SVESMI Holding

svesmiholdingweb.jpg
New Urban Media Centre in Yekaterinburg, SVESMI HOLDING BV
Egypte

De inzendingen voor Egypte zijn divers van aanpak en vraagstelling. Veel projecten richten zich op Caïro, ondanks dat Egypte een groot land is. Het is dan ook de plaats waar, onder meer, kunst en cultuur gecentraliseerd is. Caïro is wel dé plek om te starten met werken in Egypte en van daaruit relaties op te bouwen. De sterkste aanvragen bevinden zich op het snijvlak van kunst, cultuur en erfgoed. Ze zijn kleinschalig qua opzet en uitvoering, maar groots in potentiële impact en kennisontwikkeling en –deling. In het huidige Egypte is nu nog ruimte en mogelijkheden voor kleinschalige projecten. Grootschalige, stedenbouwkundige projecten vragen om samenwerking met de (lokale) overheid en dit is uitermate moeilijk, misschien zelfs onrealistisch gezien de tijdsloop van de projecten. Toch merkt de commissie op dat erfgoed als hoofdthema opvallend weinig voorkomt in de aanvragen. Dit is wel een zeer relevant onderwerp in de Egyptische context, zowel materieel als immaterieel erfgoed. Positief is dat er enkele projecten zijn die deze connectie maken en een positie innemen ten opzichte van de omgang met erfgoed vanuit een ontwerpperspectief. Opvallend is dat een bepaalde lokale partner meerdere malen terugkomt in verschillende aanvragen. Het opbouwen van relaties tussen diverse Nederlandse en Egyptische partijen blijkt nodig te zijn. Vanuit Nederlandse zijde bleken de hoofdaanvrager of andere betrokken partijen minder goed aan te sluiten bij de thematiek of aanpak. Uit de aanvragen bleek niet altijd de nodige culturele sensitiviteit (vanuit Nederlands perspectief) van de sociaal-maatschappelijke context. Dit is cruciaal om op basis van wederkerigheid samen te werken. Doorslaggevend bij de selectie van projecten in Egypte was de relevantie van de thematiek en partnerschappen die hiervoor zijn aangegaan.

geselecteerde projecten Egypte:
Grounded Urban Practices
Non Fiction en Cluster
Darb el Labana Lab
Bureau LADA en LALA Studio
Hope for Embaba
MAATworks
Connecting Deltas
Shift Works

ladahrsakweb.jpg
Darb el Labana Lab, Bureau LADA en LALA Studio
Marokko

Inspirerende benaderingen van thema’s en samenwerkingen – van gevestigde orde tot grassroots – kenmerken de aanvragen gericht op Marokko. Met een goede geografische spreiding: Meknes, Casablanca, Rabat, Tanger in het noorden en Tiznit in het zuiden. Opvallend genoeg zijn er geen projecten gericht op Marrakech. Diverse projecten verschillen qua thematiek en in de mate van uitwerking. Enkele projecten leken op ‘klassieke’ architectuurprojecten die dicht tegen de projectontwikkeling begeven. Daarbij was het maatschappelijke of culturele belang en doel van het project niet altijd even helder. Een evenwichtige verdeling van de budgetten tussen Nederlandse en Marokkaanse partijen was niet bij alle aanvragen het geval. Het aangevraagde bedrag van de eerste fase gaat in veel projecten volledig naar de Nederlandse partij, zonder duidelijk inzicht in de bijdrage vanuit Marokkaanse zijde: in-kind of financieel. Hoe de wederkerigheid is vormgegeven in de samenwerking is in sommige projectvoorstellen omschreven, maar vraagt om nadere uitwerking. Bij een aantal aanvragen is een Nederlands teamlid betrokken met Marokkaanse achtergrond. Marokkaanse diaspora is een waardevolle connectie in het bouwen aan relaties en begrip tussen Nederland en Marokko, maar ook in het samen creëren en kennisdelen. Doorslaggevend in de selectie van projecten in Marokko was de insteek van de samenwerking en de type projecten (onderzoek + pilot).

geselecteerde projecten Marokko:
Affordable Housing Casablanca
BureauSLA
PLAY CITY
NoRA
Learning from Tiznit
Slow Research Lab
Sahrij
Sara Frikech

networkofresearcharchitectureweb.jpg
PLAYCITY, Network of Research & Architecture BV en MB Paysage
samenstelling commissie

Elke open oproep is specifiek gericht op één van de vier landen, maar ze zijn onderdeel van één programma. Daarom is gekozen om een speciale commissie samen te stellen, waarin experts per land zitting nemen, die werkzaam zijn in een van de velden van de creatieve industrie en interdisciplinair kunnen denken. De commissie bestaat uit:

Voorzitter commissie: Saskia Ruijsink – senior expert Urban Policy and Planning Institute for Housing and urban development studies (IHS).
Adviseur Egypte: Nat Muller – curator, schrijver en kunstcriticus met specialisatie in de Arabische wereld.
Adviseur Marokko: Hicham Khalidi – curator Rotterdam Triënnale 2020, Lafayette Anticipations - Fondation d'entreprise Galerie Lafayette in Parijs, voormalig gastcurator Marrakech Biënnale.
Adviseur Rusland – Eva Radionova, landschapsarchitect bureau Novascape, curator en projectleider Russisch-Nederlandse projecten, gastdocent aan de Academie van Bouwkunst Amsterdam.
Adviseur Turkije - Aslı Çiçek, architect en gastprofessor KU Leuven, werkt in Brussel en Istanbul.
Adviseur generalist: Paula Zijp – project funding coördinator bij Triodos Foundation, MSc Cultural Anthropology (Sociocultural Transformation).

achtergrond

Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie voert binnen het beleidskader van het Internationaal cultuurbeleid 2017-2020 (doelstelling 2) en met financiering van het ministerie van Buitenlandse Zaken een vierjarig programma uit onder de titel ‘Sustainable and inclusive cities through design’. Centraal in het programma staat de rol en inzet van ontwerp(denken) in het bevragen en bieden van oplossingen voor snelle urbanisatie en de maatschappelijke thema’s die hieraan gelieerd zijn. Crossdisciplinair werken met relevante stakeholders in Turkije, Rusland, Egypte en Marokko wordt hierin gestimuleerd, zowel binnen de ontwerpdisciplines als daarbuiten. Het programma is gericht op het bieden van kansen voor gelijkwaardige samenwerking tussen deze landen en Nederland, en het versterken van vertrouwen en begrip.

Foto bovenaan: Grounded Urban Practices, Non Fiction en Cluster

meer nieuws

kastimuleringsfondsdag4web.jpg

6 dec: Meet-up Turkije, Rusland, Egypte en Marokko

15 november 2018

Interesse in een samenwerkingsproject in Turkije, Rusland, Egypte of Marokko? Kom naar onze meet-up op donderdag 6 december in Het Nieuwe Instituut, Rotterdam. Het Stimuleringsfonds heeft binnen het programma Internationalisering een tweede open oproep open staan voor ontwerpprojecten voor inclusieve steden en samenlevingen in deze vier landen. De middag staat in het teken van informatie over de open oproep, inzicht krijgen in actuele thema’s, delen van ervaringen met het werken in deze landen en er is gelegenheid voor het verkennen van samenwerkingen.
Internationale sprekers uit de vier landen gaan in op hun ontwerppraktijk en relaties tussen straatcultuur, identiteit, toe-eigening van de openbare ruimte en nieuwe relaties tussen de stad en het platteland. Wat is er volgens hen nodig voor een wederkerige samenwerking in deze contexten?

Ook is er de mogelijkheid om vragen te stellen aan fondsmedewerkers over de open oproep.

Moderator Hassnae Bouazza gaat in gesprek met de volgende internationale gasten:

Amine Bendriouich - ABCB ‘Amine Bendriouich Couture & Bullshit’
Gevestigd in Marrakech, combineert Amine Bendriouich in zijn werk pop, authenticiteit, stedelijke esthetiek en Marokkaans cultureel erfgoed. Hij werkt met verschillende disciplines en ambachtslieden samen. De projecten en collecties zijn unieke percepties van de wereld waarin we leven. Ook heeft hij het cross culturele festival ‘Contemporary Morroccan Roots’ opgezet, dat zich richt op het herdefiniëren van de artistieke, culturele identiteit van Casablanca.

Nagehan Kurali Alan - Design In Situ en collectief Nerdworking
Nagehan is mede-oprichter van Design In Situ, een ontwerpstudio in Istanbul, die interactie, animatie en visueel ontwerp combineert. De studio heeft een passie voor het creëren van digitale ervaringen en omgevingen om onbekende verhalen te vertellen. Nagehan richt zich in haar werk op projecties en interactie ontwerp in stedelijke ruimtes.

Oleg Khadartsev en Zhanna Guzenko - Fridaymilk
Fridaymilk is een onafhankelijk collectief in Murmansk. Creative director Oleg en curator en journalist Zhanna dragen bij aan de ontwikkelingen van cultuur en media rond de poolcirkel. Middels media content, workshops en culturele evenementen genereren zij aandacht voor het concept ‘culturele decentralisatie’. De belevingen van cultuur in de hoofdsteden en de buitengebieden worden samengebracht. Fridaymilk toont nieuwe ideeën, vertelt levensverhalen en stimuleert de dialoog tussen kunstenaars, curatoren en jongeren over de huidige betekenis van leven in het hoge noorden van Rusland.

Moderator Hassnae Bouazza is journalist, columnist, vertaler en programmamaker. In 2015 ontving ze in Beiroet de Arouwad Award voor haar werk over de Arabische wereld.

praktische informatie
datum: donderdag 6 december
tijd: 13.00 inloop, 13.30 – 18.00 incl. drinks
locatie: Het Nieuwe Instituut, Museumpark 25, Rotterdam
voertaal: Engels

aanmelden
U bent van harte uitgenodigd om deze meet-up bij te wonen. Meld u voor maandag 3 december aan via [email protected] o.v.v. ‘Meet-up Turkije, Rusland, Egypte en Marokko’. Vermeld in uw bericht uw naam, organisatie en in welke land(en) u bent geïnteresseerd.
Voor vragen kunt u per e-mail contact opnemen met Yasmin Kursun, stafmedewerker Internationalisering of via +31(0)10 436 16 00.

open oproep
Lees hier meer over de doelstellingen, criteria en aanmeldingsprocedure voor de Open Oproep Turkije, Rusland, Egypte en Marokko #2 (deadline 21 januari 2019). Dit is een vervolg op de eerste serie Open Oproepen gericht op deze vier landen die het Stimuleringsfonds begin 2018 uitschreef.

Foto bovenaan: Khalid Amakran

keer.jpg

3 dec: Nederland veranderd/t. Conferentie over erfgoed in de leefomgeving

15 november 2018

Op 3 december vindt in de Van Nelle Fabriek Rotterdam de conferentie ‘Nederland veranderd/t’ plaats. Centraal staan de opgaven van vandaag, voor het Nederland van morgen. Het Stimuleringsfonds is op verschillende manieren onderdeel van het programma. Zo organiseren we inhoudelijke deelsessies en presenteren we ‘KEER’, een publicatie en tentoonstelling rond de thema’s klimaatadaptatie, energietransitie, erfgoed en ruimte.
ontwerpprogramma
In 2017 lanceerde het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie het ontwerpprogramma ‘Erfgoed en Ruimte’. Doel van het programma, dat in opdracht van de ministeries OCW en BZK in samenwerking met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed door het Stimuleringsfonds is ontwikkeld, was een toekomstgerichte benadering van het Nederlandse cultuurlandschap en een duurzame ontwikkeling van onze dagelijkse leefomgeving. De inzet en doorontwikkeling van cultuurhistorische en gebiedseigen kenmerken vormden een belangrijk uitgangspunt. Dit om lokale, ruimtelijke kwaliteiten te versterken. We schreven vier open oproepen uit. Naar aanleiding daarvan werkten zestien ontwerpteams de afgelopen twee jaar aan uiteenlopende projecten binnen twee specifieke thema’s, namelijk ‘Energietransitie in het landschap’ en ‘Klimaatadaptatie in de stad’. Hoe kunnen beide opgaven behalve een aanleiding om onze leefomgeving te veranderen ook een kans zijn om een kwaliteitsslag te geven aan het Nederland van morgen?

conferentie
Op 3 december wordt het ontwerpprogramma afgerond tijdens de conferentie ‘Nederland veranderd/t’. Verschillende onderzoeksteams presenteren hun projecten en delen hun inzichten, lessen en eerste resultaten in zeven deelsessies en op het open podium. Ook is er ‘KEER’, een expositie waarin de resultaten van de zestien onderzoeksprojecten naast elkaar worden getoond en die informeert over ontwerpaspecten en overheidsvraagstukken met betrekking tot energietransitie en klimaatadaptatie. Bij de expositie verschijnt een gelijknamige publicatie. Een korte film legt daarnaast het verhaal van het onderzoeksprogramma ‘Erfgoed en Ruimte’ uit en zoomt in op de noodzaak om ontwerpers te betrekken bij het vinden van oplossingen voor de grote opgaven waar we op dit moment voor staan.

deelsessies
Bezoekers van de conferentie kunnen zich inschrijven voor vier deelsessies. De sessies zijn verdeeld over verschillende tijdvakken. Alleen ‘Rotterdam City Visit’ is afwijkend, dit is namelijk een twee uur durende rondleiding. Deze sessie wordt twee keer georganiseerd en gaat over het voor de toekomst noodzakelijke waterplan dat voor Rotterdam moet worden gemaakt. (Bekijk ook onderstaande video over dit onderwerp)

Alle sessies van het Stimuleringsfonds op een rij:
Boven het Maaiveld
Erfgoed vol Energie? Workshop met biomassa
Energie en een markant landschap: hoe combineer je dat?
De wijkgedachte als inspiratiebron
Toolbox testcase klimaatadaptatie Amsterdam en Eindhoven
Rotterdam City Visit

Op het open podium worden de volgende projecten gepresenteerd:
De singel als klimaatadaptieve drager
Het eiland van Dordrecht
Nieuwe energie voor het landschap in papierdorp Eerbeek

inschrijven
Meer informatie over de verschillende deelsessies is hier te vinden. Let op de inschrijvingen voor de sessies gaan hard. Deelname aan de conferentie is gratis. Aanmelden kan hier.

roadshow
De geschiedenis leert dat een integrale aanpak in grote opgaven, zoals de energietransitie en klimaatadaptatie, loont. Het is van belang lokale en regionale initiatieven aan elkaar te verbinden. Op die manier kan kennis worden uitgewisseld en kan van elkaar worden geleerd. Daarnaast is het van belang dat de overheid de regie neemt over het veranderingsproces en visie heeft en duidelijke doelen stelt. Alleen dan kan een zo groot mogelijk draagvlak worden gecreëerd.

Na 3 december zal de expositie ‘KEER’ daarom door verschillende provincies en langs lokale bestuurders gaan reizen. Hierbij wordt een debatprogramma ontwikkeld waarin uitdagingen en inzichten uit de zestien casestudies in een lokale context worden geplaatst met als doel ze verder aan te scherpen en inspiratie te bieden voor ruimtelijk beleid.

Beeld bovenaan: 75B

Rotterdam heeft een lange geschiedenis met water en heeft door verhevigde regenbuien een doordacht waterplan nodig. Arconiko Architecten, plein06, designlab 2902 en SteenhuisMeurs slaan de handen ineen voor een integrale aanpak.
voablauwweb.png

Per 2019 nieuwe online aanvraagomgeving

15 november 2018

Het Stimuleringsfonds werkt aan een vernieuwing van de online aanvraagomgeving. Vanaf 1 januari 2019 gaat het nieuwe ‘online aanvragen’ live en staat de omgeving open voor nieuwe aanvragen. Tot die tijd is de online aanvraagomgeving alléén toegankelijk voor het aanvragen van vouchers en voor openstaande oproepen.
Voor het aanvragen van vouchers en openstaande oproepen heeft de komst van de nieuwe aanvraagomgeving geen gevolgen. Deze kunnen in de huidige omgeving worden gedaan. De eerstkomende ronde voor de Deelregeling Vormgeving, die op 23 januari sluit, wordt nog in de huidige omgeving geopend. Gedurende de aanvraagperiode stappen we over op het nieuwe systeem. Aanvragen die al zijn ingediend gaan niet verloren bij de overstap naar de nieuwe aanvraagomgeving.

voorbereiden
De eerstkomende ronde voor de Deelregelingen Architectuur, Digitale cultuur en Internationalisering zal pas in de nieuwe aanvraagomgeving worden geopend. De sluitingsdatum voor deze ronde is 6 februari. Aanvragen hiervoor kunnen natuurlijk al wel worden voorbereid. Zo kun je nu al aan de slag met het opstellen van het projectplan. Lees hiervoor de Leidraad Subsidieaanvraag (PDF) met toelichting op het opstellen van een projectplan, presentatie- en communicatieplan en begroting. En verdiep je in het Subsidiereglement (PDF) en de officiële deelregelingtekst van de regeling waarbij je een aanvraag wilt indienen. Deze is te vinden onder de tab ‘voorbereiden aanvraag’ bij iedere regeling op de website.

De nieuwe online aanvraagomgeving is vereenvoudigd ten opzichte van de huidige. Procedures blijven vrijwel hetzelfde en alle functionaliteiten van het huidige aanvraagsysteem blijven behouden. Over eventuele wijzigingen ten aanzien van inloggegevens houden we je op de hoogte.
madebyrainweb.jpg

Made by Japanese Rain

14 november 2018

Met porselein had Aliki van der Kruijs nog nauwelijks gewerkt voor ze vorig jaar afreisde naar Arita. Haar voorstel om onder andere te onderzoeken of haar concept 'Made by Rain' ook toepasbaar was op porselein, werd door het Stimuleringsfonds geselecteerd voor een residency van drie maanden in de Japanse porseleingemeente.
investeren in onderzoek
Wat Aliki van der Kruijs vooral in Arita heeft gedaan, is heel veel zaadjes planten. ‘Zo’n residency stelt je in staat te investeren in onderzoek en een nieuw werkterrein af te tasten. Je kunt ergens helemaal in duiken en je vaardigheden daardoor verbreden. Ik werk vooral met textiel, en ook 'Made by Rain' was aanvankelijk een textielproject. Met een speciale techniek leg ik op stoffen het regenachtige Nederlandse weer vast. Van motregen tot flinke stortbuien, elke vorm van regen zorgt voor een unieke afdruk en elk stuk stof vormt een document van de weersomstandigheden op een specifieke locatie, dag en tijd. Ik vroeg me af of dit ook op porselein kan. Inhoudelijk vond ik het mooi om mijn project naar Japan te brengen. Het Japans kent meer dan vijftig manieren om regen te beschrijven en porselein werd er oorspronkelijk gebruikt als drager voor verhalen.’

'Naast heel veel experimenteren en produceren, heb ik ook vooral meegekeken met de makers en alles als een spons in me opgezogen.'


waardevolle werkervaring
In Arita kreeg ze een plek toegewezen in het Saga Ceramics Research Laboratory en werd Van der Kruijs gekoppeld aan een lokale pottenbakker. ‘De residency heeft me op verschillende niveaus heel veel gebracht. In de eerste plaats heb ik er ontzettend veel technische ervaring opgedaan. Het is heel fijn om in zó’n gespecialiseerd en goed uitgerust lab te werken. Als je een vraag hebt, kun je daarmee direct bij iemand terecht. Daardoor kun je snel stappen maken. Mijn studio in Nederland is helemaal niet toegerust op werken met porselein. Hier had ik in zo’n korte tijd nooit zo diep in een nieuwe techniek kunnen duiken. Naast heel veel experimenteren en produceren, heb ik ook vooral meegekeken met de makers en alles als een spons in me opgezogen. Ik heb heel veel bedrijven bezocht en kennisgemaakt met alle verschillende aspecten van het proces. Verder was het mooi om te zien hoe je met je eigen werk andere makers kunt inspireren. Zeker omdat ik een buitenstaander was en relatief weinig van de productieprocessen wist, doe je soms heel verrassende dingen, puur en alleen doordat je niet met kennis bent belast. Wat ook heel bijzonder was, is om deel te worden van een gemeenschap en plaats die bijna letterlijk industrie ademt. Vrijwel alles in Arita draait naast landbouw om porselein; je ziet het op straat, op het erf rondom de woningen en werkplaatsen en bijvoorbeeld ook het eten wordt op sommige plaatsen geserveerd op hele speciale borden. De natuur in Arita is bovendien prachtig. Ik mis het fietsen daar nog steeds.’
madebyrainexperimenterenweb.jpg

tastbaar resultaat
‘Het lijkt misschien simpel om 'Made by Rain' te vertalen naar porselein, maar dat valt toch tegen’, vertelt Van der Kruijs. ‘We hebben heel veel testen gedaan met de hoeveelheid pigment en de relatie die het met het glazuur aangaat. Ook hebben we ernaar gestreefd een proces te ontwikkelen met zo min mogelijk bakrondes. Die zijn namelijk alles behalve duurzaam. Toen ik aan de residency begon was het niet per se mijn bedoeling iets te ontwikkelen dat ook in productie zou worden genomen. Mijn focus lag bij het onderzoek en materiaalexperiment. Maar al het werk heeft nu toch een serie borden opgeleverd die is ondergebracht bij Thomas Eyck. Met de productie heb ik op zich niets meer te maken, die wordt in Japan gedaan.’

Behalve 42 kilo porselein bracht Aliki veel elementen mee naar huis om door te ontwikkelen. Zo experimenteerde ze in Arita met de traditionele op touw gebaseerde jomōn-techniek, die werd gebruikt om het eerste porselein te maken. Met het touw werden in de nog natte klei decoraties aangebracht voordat het de oven in ging. ‘Ik heb daar een moderne vertaling van proberen te maken. Dat soort dingen wil ik nog verder ontwikkelen. Ook wil ik graag onderzoek gaan doen naar de relatie tussen porselein en textiel, in materialiteit twee heel contrasterende materialen met complementerende eigenschappen, namelijk hard versus zacht.’

over de werkperiode
De werkperiode in Japan biedt aan veelbelovende kunstenaars en ontwerpers de ruimte om onderzoek te doen op artistiek en technisch gebied en tegelijk hun eigen werk te ontwikkelen, waarbij er een intensieve wisselwerking ontstaat met de betrokken porseleinproducenten in de regio. De uitwisseling is een initiatief van ontwerpersduo Scholten & Baijings en de Japanse ontwerper Teruhiro Yanagihara, en wordt ondersteund door het Stimuleringsfonds en het Mondriaan Fonds.

Het werk dat Aliki van der Kruijs tijdens haar werkperiode in Arita maakte, is tot 2 juni 2019 te zien in de expositie 'Made in Holland' in het Princessehof in Leeuwarden. Een aantal van de stukken die worden tentoongesteld, zijn ook door het museum aangekocht.

jomongeinspireerdweb.png
stadsmakerscongres201848.jpg

Terugblik Stadmakerscongres 2018

13 november 2018

Tijdens het door AIR georganiseerde Stadmakerscongres presenteerde het Stimuleringsfonds de nieuwe Open Oproep 'Anders werken aan stad dorp en land'. Het fonds programmeerde tevens het deelprogramma 'Stadslabs en de Omgevingsvisie' en samen met TU-Delft de lunchworkshop 'Participatory City making'. Welke rollen vervullen stadslabs en stadmakers in de bredere context van de opgaven die worden geformuleerd in de nationale en de lokale Omgevingsvisie?
Stadslabs en de Omgevingsvisie

Het Stimuleringsfonds onderzoekt actuele ontwikkelingen en inzichten. Het fonds introduceert instrumenten die lokale en regionale overheden kunnen gebruiken wanneer ze aan de slag willen gaan met de nieuwe omgevingswet. Met de Smart Urban Lab-kit wordt in steden als Maastricht en Rotterdam de methode van de stadslabs als mechanisme van ‘smart governance’ verder ontwikkeld. Participatory City Making is een ontwerponderzoek van TUDelft, Drift en Creating010. Het doel is een raamwerk van kleinschalige experimenten te ontwikkelen dat zowel stadmakers initiatieven als gemeentes kan helpen.

stadsmakerscongres201819.jpg
Nicole van Rijkens en Christian Scholl, ICIS (Universiteit Maastricht) presenteren de Smart Urban Lab-kit for Learning in a Network (SMULLN).
stadsmakerscongres201821.jpg
Moderator Edwin van Uum met de Smart Urban Lab-kit.
stadsmakerscongres201814.jpg
Moderator Edwin van Uum gaat in gesprek met het publiek.
stadsmakerscongres201852.jpg
Gaston Gelissen, Programmadirectie Nationale Omgevingsvisie, Ministerie van Buitenlandse Zaken, reflecteert op de stadsmakerspraktijk.
stadsmakerscongres201842.jpg
Kees Boks, Gemeente Midden-Delfland, beleidsmedewerker Landelijk Gebied & Community manager Midden IN Delfland (MIND)
stadsmakerscongres201847.jpg
Sven Cimmermans, Gemeente Maastricht vertelt over het experimenteren in Maastricht-LAB.
stadsmakerscongres201853.jpg
Ingrid Mulder, Associate Professor, Industrial Design - TU Delft, vertelt over het onderzoek 'Participatory City Making'.
stadsmakerscongres201865.jpg
Nazanin Hedayati, Stimuleringsfonds, presenteert de nieuwe 'Open Oproep Anders werken aan stad dorp en land'. Zij nodigt gemeenten uit voor 18 december deel te nemen aan het ontwikkeltraject Anders Werken.
stadsmakerscongres201863.jpg
Gerard Nijboer, procesmanager Innovatie Gemeente Rotterdam.
stadsmakerscongres20186.jpg
Deelnemers ontvingen het Stadslabs Manifest.
Lunchworkshop 'Participatory City making'

Aan de hand van een aantal Rotterdamse cases onderzocht het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie, TUDelft en Creating010 tijdens de lunchworkshop hoe verschillende stakeholders te betrekken zijn bij het participatieproces. Stadmaken vraagt om innovatieve samenwerkingsverbanden met lokale overheden, lokale instituties, kennisinstellingen, bedrijfsleven en burgers. De Nationale Omgevingsvisie vraagt om nieuwe rollen en verbindingen tussen bestuurders en maatschappelijke initiatieven. Hoe kan je dit inclusief maken? Op welke manier kan je dit proces duurzaam doorontwikkelen?

stadsmakerscongres201866.jpg
stadsmakerscongres201874a.jpg
stadsmakerscongres201897.jpg
stadsmakerscongres2018122.jpg
Sander Hazevoet, Vitibuck Architects, droeg voor de workshop een case aan vanuit de Stadslab Maashaven.
stadsmakerscongres2018117.jpg
Manon Nagelkerken, Dakpark Rotterdam
stadsmakerscongres2018119.jpg
Joke Mulder, Stadslab Cool-Zuid
stadsmakerscongres2018120.jpg
stadsmakerscongres2018108.jpg
stadsmakerscongres2018125.jpg
Gerard Nijboer, procesmanager Innovatie Gemeente Rotterdam.
stadsmakerscongres201893.jpg

Foto's: Aad Hoogendoorn

nieuwsbrief Urbanisatie
Op de hoogte blijven over het onderwerp urbanisatie? Meld u aan via [email protected] voor de speciale nieuwsbrief, die het fonds enkele keren per jaar verstuurd, o.v.v. 'aanmelden nieuwsbrief urbanisatie'.

loader

het fonds

subsidies

actueel

openoproepanderswerken2018.png
Met het oog op de komst van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) en de nieuwe Omgevingswet nodigt het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie gemeenten uit deel te nemen aan het ontwikkeltraject Anders we... meer >
ooopenoproepruimtevoortalent2018.png
Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie nodigt architecten, ontwerpers en makers uit om een voorstel in te dienen voor een onderzoek, experiment of ontwikkeling van nieuwe kennis binnen een praktijk... meer >
openoproepsalonedelmobile.png
De Salone del Mobile in Milaan is voor product- en meubelontwerpers dé plek om zichzelf internationaal te presenteren. De beurs en alle omringende presentaties in de stad trekken jaarlijks vele profe... meer >
loader
loader
loader