stimuleringsfonds creatieve industrie
dummy
De natuur als leermeester voor slimme mobiliteit
biomimicrydesignjamweb.jpg

De natuur als leermeester voor slimme mobiliteit

14 december 2016

We leven in een snel veranderende maatschappij, waarbij de vraagstukken steeds complexer worden, zo ook rondom mobiliteit’, stellen ontwerpbureaus 31Volts en Plataan. ‘Een complex vraagstuk kenmerkt zich door een samenhang van verschillende factoren en is daarmee lastig op te lossen vanuit één domein. Co-creatie is een vereiste.’ Om nieuwe oplossingsrichtingen te ontwikkelen voor twee mobiliteitsvraagstukken in Utrecht nemen de ontwerpbureaus de natuur als inspiratiebron. In de Biomimicry Design Jam workshops gingen ontwerpers aan de slag samen met biologen.
In 2016 organiseerden 31Volts en Plataan twee Biomimicry Design Jams, in het kader van het project ‘De natuur als leermeester voor Slimme Mobiliteit’ binnen de gemeente Utrecht. De Biomimicry Design Jams zijn workshops van één dag, waarin biologen en ontwerpers gezamenlijk tot verfrissende denkrichtingen proberen komen voor de casussen kruispunt Poort Vaartsche Rijn en het overgangsgebied van de Singel nabij de Witte Vrouwen Poort.

De natuur als leermeester
Als methode werd de wetenschap van biomimicry ingezet: het gebruik van kennis en processen uit de natuur als inspiratie om problemen in de geïndustrialiseerde samenleving op te lossen. ‘Om los te komen van de huidige manier van kijken, is het noodzakelijk een nieuw perspectief te introduceren, dat alle betrokken stakeholders uitnodigt om uit hun comfortzone te komen’, legt Tanja van der Laan van studio Plataan uit. Bovendien heeft de natuur veel te brengen. ‘De natuur biedt 3.8 miljard jaar aan kennis. Kennis die we met z’n allen nog (te) weinig benutten. Daar waar wij vaak ad hoc oplossingen proberen te vinden, heeft de natuur de tijd gehad om te reageren op veranderingen’.

Poort Vaartsche Rijn
In een van de workshops werden beproefde processen uit de natuur ingezet voor de uitdagingen rondom het dynamische kruispunt Poort Vaartsche Rijn. De gemeente wil dit kruispunt - van oudsher primair ingericht op autoverkeer - vriendelijker maken voor fietsers en voetgangers. In de praktijk betekent dit dat het langzame verkeer aangespoord moet worden een alternatieve route over het kruispunt te nemen. De deelnemers van de workshop kiezen voor een methode van verleiding en beloning, geïnspireerd op voorbeelden uit de natuur. Zoals de orchidee het bedrag van bijen beïnvloedt door middel van kleur, geur en vorm, proberen de deelnemers nieuw gedrag te introduceren bij de gebruikers van het kruispunt.

Voor Poort Vaartsche Rijn kwamen de ontwerpers, biologen en ambtenaren in de workshop tot het concept van een stoplicht met een paraplu erboven, waardoor voetgangers worden verleid één van de kruispunten te verkiezen boven de anderen. Ook een bakfiets met verse koffie op een strategische plek op het kruispunt kan dit effect hebben. Tot slot ontstond het idee fietsers te belonen voor het kiezen van een alternatieve route. Bijvoorbeeld door middel van tunnels waarin fietsers die de goede richting op gaan worden ondersteund door een subtiele, kunstmatige wind in de rug. ‘Deze concepten zijn een ruwe schets en bieden in eerste plaats een verfrissende denkrichting, het zijn geen kant-en-klare oplossingen’, legt Van der Laan uit. ‘Om de concepten tot leven te brengen in de praktijk heb je vervolgens een ontwerptraject nodig.’

Bekijk de uitkomsten van de twee workshops in de videoanimaties:


Instrument voor samenwerken
31Volts en Plataan stellen dat de Biomimicry Design Jams ook voor andere vraagstukken goed inzetbaar zijn om via de inhoud te werken aan het bevorderen van samenwerken: ‘De Biomimicry Design Jam volgt een helder stappenplan en biedt zo een toegankelijk format voor conceptontwikkeling. De setting en werkvorm genereren een platform voor collectieve creativiteit. Ideeën zijn niet van een individu, maar ontstaan door een cumulatie aan inzichten van het gehele team. Als laatste ontstaat er door de combinatie van twee vakgebieden die wetenschappelijk gezien ver uit elkaar liggen niet alleen nieuwe kennis, maar vooral ook begrip. Begrip voor elkaars kennis, maar ook inzichten ten aanzien van de toepasbaarheid van eigen kennis in een ander domein.’

Bekijk alle video’s over de Biomimicry Design Jams hier.

meer nieuws

aline4web.jpg

Aline Knip wordt Hoofd Subsidies

15 december 2017

In januari 2018 start Aline Knip (1970) bij het Stimuleringsfonds als het nieuwe Hoofd Subsidies. Aline zal bijdragen aan het strategisch beleid van het fonds en gaat leiding geven aan het team dat verantwoordelijk is voor de uitvoering van de subsidieregelingen van het fonds. Tot maart 2018 is Aline ook nog als gemeenteraadslid actief in Utrecht met in haar portefeuille o.a. Cultuur, Erfgoed en monumenten en Ruimtelijke Ontwikkeling.
Eerder werkte ze als fondsenwerver bij Museum Boijmans Van Beuningen, werkte ze vier jaar bij het voormalige sectorinstituut Erfgoed Nederland en begon ooit als projectmedewerker bij het Mondriaan Fonds.
Aline Knip: ‘De afgelopen jaren heb ik in Utrecht gezien hoe belangrijk makers zijn voor de ontwikkeling van de stad. Creativiteit, talentontwikkeling en ruimte voor experiment zijn belangrijke voorwaarden voor een prettige en bruisende stad. Dat moet je koesteren en stimuleren. En vooral zichtbaar maken. Daarom wil ik graag bijdragen aan het vergroten van de impact van de creatieve industrie.’

‘Creativiteit, talentontwikkeling en ruimte voor experiment zijn belangrijke voorwaarden voor een prettige en bruisende stad.’


Opgeleid aan de HKU en daarna aan de Universiteit Utrecht (kunstgeschiedenis en kunstbeleid en –management) heeft ze een brede belangstelling voor cultuur ontwikkeld. ‘Het bevorderen van cross-sectorale samenwerking vind ik interessant, want dit leidt tot nieuwe inzichten en een wisselwerking tussen het culturele domein en maatschappelijke vraagstukken. Ik kijk ernaar uit om in januari te beginnen’.

Foto bovenaan door Benjamin Meijer
vieropenoproepeninternaitonalisering.png

Vier Open Oproepen Internationalisering

14 december 2017

Het Stimuleringsfonds roept middels vier verschillende oproepen Nederlandse ontwerpers en culturele organisaties op een projectplan in te dienen voor een project, interventie of traject, dat ontwerp inzet voor duurzame en inclusieve verstedelijking in Turkije, Marokko, Egypte of Rusland. Het plan gaat in op een verstedelijkingsopgave die gerelateerd is aan een maatschappelijk vraagstuk, in een specifieke regio waarin Nederlandse en lokale partijen op gelijke voet samenwerken.
Tot en met 2020 schrijft het Stimuleringsfonds een aantal open oproepen uit die zich richten op uitdagingen die verstedelijking in Turkije, Marokko, Egypte of Rusland met zich meebrengt. Hierin wordt onderzocht hoe deze, in een samenwerking tussen lokale en Nederlandse partners, kunnen worden opgepakt om tot meer duurzame, inclusieve en slimme steden te komen. De verstedelijkingsopgave biedt kansen voor het verbeteren van de leefomstandigheden, de huisvesting, de sociale cohesie, de inzet van technologie voor maatschappelijke innovatie en het herdefiniëren van de betekenis van cultureel erfgoed. Hier liggen kansen voor het uitwisselen van kennis en expertise tussen Nederlandse ontwerpers en culturele organisaties met lokale partners in één van de bovengenoemde landen.

indienen
Indienen kan vanaf 1 januari 2018 tot en met woensdag 7 maart 2018 via de online aanvraagomgeving van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie.

Lees hier meer over deze Open Oproepen en hoe hiervoor in te dienen:
Open Oproep Turkije #1
Open Oproep Marokko #1
Open Oproep Egypte #1
Open Oproep Rusland #1
architectuurbiennale2014web.jpg

Selectie Open Oproep Architectuur Biënnale Venetië 2018

14 december 2017

Dit najaar lanceerden Het Nieuwe Instituut en het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie samen de Open Oproep Architectuur Biënnale Venetië. De oproep nodigde onderzoekers en ontwerpers die actief zijn op het gebied van architectuur uit om projecten in te dienen voor het parallelprogramma van het Nederlands paviljoen op de Architectuur Biënnale Venetië 2018, in het kader van het thema WORK, BODY, LEISURE, waarvoor Het Nieuwe Instituut verantwoordelijk is. De commissie selecteerde vijf voorstellen.
In totaal kwamen er 52 inzendingen binnen uit 12 verschillende landen: Canada, Duitsland, Frankrijk, Griekenland, Italië, Nederland, Oostenrijk, Rusland, Spanje, Verenigd Koninkrijk, Verenigde Staten en Zweden.

De voorstellen werden aan de externe adviseurs Willem Schinkel (Professor in Social Theory, Erasmus Universiteit), Lara Schrijver (Professor in Architecture, Universiteit Antwerpen) en Aslı Çiçek (Interieurarchitect, KU Leuven Faculteit Architectuur, Oase) ter beoordeling voorgelegd.

Over het geheel genomen waren de externe adviseurs onder de indruk van de kwaliteit, relevantie en creativiteit van de projecten, alsook van de deskundigheid en ambitie van de aanvragers. De verschillende inzendingen toonden een variëteit aan werkmethoden en media, variërend van mobiele installaties, performances en productontwerpen tot fysische modellen, workshops en films. De meeste projecten gaven uiting aan een gezamenlijke ambitie en bevatten een aanzet tot samenwerking met netwerken van instellingen en professionals.

De geselecteerde projecten geven toegang tot de lichamelijke, ethische en ruimtelijke dimensies van arbeid, door uiteenlopende maar complementaire strategieën en instrumenten toe te passen voor het betrekken van het publiek bij hun werk. In samenspraak met de curator van Het Nieuwe Instituut, Marina Otero Verzier, zullen deze vijf projecten in Venetië en op andere locaties worden gepresenteerd:

The Port and the Fall of Icarus
Northscapes (Hamed Khosravi, Taneha K. Bacchin en Filippo laFleur)
De inzending van Northscapes neemt het gevonden manuscript ‘The Port and the Fall of Icarus’ als uitgangspunt voor een zoektocht naar mogelijke toekomstscenario’s voor de haven van Rotterdam. Een installatie vormt de basis voor een reeks evenementen en discussies rond het thema van een slimme haven en hoe die zich verhoudt tot de visie van de haven van Rotterdam, de stad en zijn inwoners. De evenementen zullen gedurende de biënnale worden georganiseerd in samenwerking met academische instellingen.
thefalloficarus17thcenturymuseeantoinevi.jpg
The Fall of Icarus, 17th century, Musée Antoine Vivenel

The Institute of Patent Infringement
Jane Chew en Matthew Stewart
Het satirische Institute of Patent Infringement (IoPI) tracht de dubieuze wereld van het intellectuele eigendomsrecht te ontleden die ‘Big Tech’ een monopolie verschaft naar aanleiding van ideeën op het gebied van automatisering. Het IoPI neemt hierbij Amazon als voorbeeld, door een gedetailleerd overzicht te geven van de duizenden patenten die dit bedrijf sinds 2010 heeft aangevraagd, en die in omvang variëren van het menselijk lichaam tot een 1 km2 groot magazijn. Het IoPI zal een open oproep lanceren voor het ondermijnen van deze patenten, waarna de resultaten zullen worden tentoongesteld als onderdeel van WORK, BODY, LEISURE, het thema van het Nederlands paviljoen.

05reimaginedpatentcollectivedataownershi.jpg
Reimagined patent for the collective ownership of data and housing based around a multi-storey data centre unit. Afbeelding: Jane Chew & Matthew Stewart, 2017

Songs for Hard Working People
Noam Toran
Songs for Hard Working People betreft een programma met concerten en performances die gedurende de biënnale in en rond het Nederlands paviljoen zullen plaatsvinden. Het programma plaatst het thema van het paviljoen en onze 21e-eeuwse arbeidsomstandigheden in een historische context, door het accent te leggen op de zorgwekkende maar duurzame relatie tussen het kapitalisme en de arbeidsomstandigheden in de industriële sector. Het programma beschouwt de stem en het lichaam van de arbeider als de belichaming van de fysieke en politieke omstandigheden, die ondanks het verstrijken van de tijd onveranderd blijven.

fisherbodyunionorchestrageneralmotorssit.jpg
Songs for Hard Working People. Foto: Fisher Body Union Orchestra, General Motors Sit-Down Strikes, Flint, Michigan, 1936

Shore Leaves
Giuditta Vendrame en Paolo Patelli
Dit project richt zich op het thema van het walverlof van zeelieden in de havens van Rotterdam en Venetië. Het bestaat uit videomateriaal dat is geproduceerd tijdens veldwerk van de organisaties van zeelieden in de twee havens, met bijzondere aandacht voor ruimtes en bewegingen tijdens de verloftijd.

shoreleavesguidittavendrame2015web.jpg
Shore Leaves. Foto: Giuditta Vendrame, 2015

Renderlands: Installation
Liam Young
Renderlands, een documentaire in combinatie met een installatie, gaat over de uitbesteding van werk aan animatiestudio’s en render farms in India. Wat wij beschouwen als een westerse toekomstvisie, wordt in werkelijkheid geproduceerd door werknemers die zich overal ter wereld kunnen bevinden en die door een wereldwijde infrastructuur van digitale arbeid met elkaar verbonden zijn. Als onderdeel van het programma van het Nederlands paviljoen zal er een reusachtig gezamenlijk model worden gepresenteerd dat de ideale toekomstarchitectuur uitbeeldt waar de werknemers van render farms zelf van dromen, de denkbeeldige wereld die zij zelf het allerliefst zouden willen visualiseren.

renderlandsfilmstillweb.png
Renderlands Film still. Liam Young, 2017

Lees meer over de geselecteerde projecten in het juryrapport op de website van Het Nieuwe Instituut.

Het Nieuwe Instituut en het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie zullen op 26 april 2018 als onderdeel van het Thursday Night Live! programma een avond in Het Nieuwe Instituut organiseren met de teams die bij de open oproep zijn geselecteerd.

vooraankondiging Open Call #3
In februari 2018 zal het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie een derde en laatste oproep lanceren voor de Architectuur Biënnale Venetië 2018, gericht op de presentatie van projecten op een van de hoofdlocaties van de architectuurbiënnale in Venetië. Deze oproep biedt deelnemers een presentatiebudget voor voorstellen die stilstaan bij en inspelen op het centrale thema FREESPACE.

Foto bovenaan: Opening Nederlands Paviljoen tijdens Architectuur Biennale 2014, Foto Simone Ferraro, Het Nieuwe Instituut 2014

bovenhetmaaiveld.jpg

Selectie Open Oproepen Erfgoed & Ruimte

14 december 2017

In maart 2017 lanceerde het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie het nieuwe Erfgoed en Ruimte Ontwerpprogramma. Binnen dit programma zijn in maart en september in totaal vier Open Oproepen uitgeschreven binnen twee thema’s: Nieuwe energie voor het landschap en Stedenbouw voor extremen. Voor beide oproepen zijn nu opnieuw vier voorstellen geselecteerd die uiteen lopen van een strategische benadering van het energievraagstuk tot een integrale benadering van opgaven rondom klimaatverandering. Betrokkenheid van een vragende partij zoals een gemeente, provincie, gebiedsontwikkelaar of waterschap was een vereiste.
selecties
Acht voorstellen zijn geselecteerd binnen de Open Oproepen Stedenbouw voor extremen II en Nieuwe energie voor het landschap II:

Selectie Open Oproep Nieuwe energie voor het landschap II
Selectie Open Oproep Stedenbouw voor extremen II

programma erfgoed en ruimte
In maart 2017 lanceerde het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie het nieuwe Erfgoed en Ruimte Ontwerpprogramma, dat zij gedurende twee jaar uitvoert in samenwerking met de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) in het kader van de Visie Erfgoed en Ruimte. Via dit ontwerpprogramma worden urgente maatschappelijke opgaven aan actuele vraagstukken op het gebied van erfgoed en ruimte verbonden. Een gebiedsgerichte erfgoedbenadering staat daarbij centraal. Binnen dit programma zijn in maart en in september in totaal vier open oproepen uitgeschreven binnen 2 thema’s. De Open Oproepen Nieuwe Energie voor het landschap I + II richtten zich op het thema energietransitie in het landschap en de Open Oproepen Stedenbouw voor extremen I + II op klimaatadaptatie in de stad.

Foto: Boven het maaiveld: ontwerpend onderzoek in het veenweidegebied
rewire.jpg

Toekenningen tweede ronde Festivals

14 december 2017

In de tweede ronde van 2017 zijn binnen de regeling Festivals elf programma’s gehonoreerd. Deze festivals, van Maastricht tot Den Haag en Eindhoven, krijgen hun bijdrage voor hun inspirerende programmering op het gebied van architectuur, vormgeving of digitale cultuur. De bijdragen vertegenwoordigen samen een waarde van € 284.243, en variëren van € 8.000 tot € 50.000 per festival.
Op basis van de kwaliteit van de plannen en de mate waarin het festival een waardevolle of onderscheidende positie inneemt in het bestaande aanbod heeft de adviescommissie de selectie gemaakt. De programma’s die op de meest aansprekende manier vorm en inhoud geven aan relevante ontwikkelingen op het gebied van architectuur, vormgeving en digitale cultuur werden gehonoreerd.

De festivals die nu een bijdrage krijgen zijn:
Playful Arts Festival: (T)Here & Now, ’s-Hertogenbosch
Festival Multiple Journalism: Innovatieve Storytelling, Amsterdam
Haperende Mens Festival 2018, Rotterdam / Amsterdam
TEC ART Rotterdam 2018
Rewire 2018, The Hague
Tech & Play Kids Festival, Eindhoven
ROBOT LOVE Eindhoven 2018
Tilburg Architectuur Film Festival (TIAFF)
Rotterdamse Dakendagen 2018
Festival Designkwartier, The Hague
Fashion My Religion!, Maastricht

Hieronder lichten we een aantal gehonoreerde festivals uit:

Robot Love
Van 15 september tot 2 december 2018 vindt het festival Robot Love plaats op verschillende locaties in Eindhoven. Robot Love richt zich op een humanistieke benadering van technologie en onderzoekt onze relatie met artificial intelligence door de vraag te stellen: kunnen we met robots liefde delen?
De commissie noemt het onderwerp artificial intelligence relevant en is te spreken over de gekozen, optimistische, insteek van de organisatie. De commissie verwacht dat het festival aansluiting vindt bij een breed publiek. Daarbij spreekt ze van een sterke programmering, waar goede makers bij worden betrokken en waarbinnen ruimte is voor een kritische discours.
robotlove.jpg
ROBOT LOVE Eindhoven

De Dakendagen
Van 1 tot en met 3 juni 2018 vindt het festival de Dakendagen plaats in Rotterdam. Het festival onderzoekt de mogelijkheden van dakgebruik en de potentie van het Rotterdamse dakenlandschap om bij te dragen aan een toekomstbestendige stad. Partners zijn Rotterdamse architectuurinstellingen, zoals AIR, IABR en ZigZagCity. Daarnaast werkt de Dakendagen samen met onder meer maatschappelijke organisaties, woningbouwcorporaties en verschillende commerciële bedrijven. De commissie spreekt van een festival dat een onzichtbaar deel van de stad op een toegankelijke manier weet te ontsluiten voor een breed publiek. De commissie waardeert de manier waarop de organisatie het publiek op een andere manier bij ruimtelijke ontwikkelingen weet te betrekken.

Haperende Mens
Het derde festival van stichting Haperende Mens vindt plaats op 12-13-14 januari 2018. Haperende Mens 3 (werktitel) is een driedaags multidisciplinair festival in Rotterdam (V2_ en WORM) en Amsterdam (OCCII) met digitale cultuur (net-art, games, media-installaties) en muziek (electronic, noise, industrial, drone, psych, experimental), film, media en installatiekunst, performance, dans en debat. Het festival is een zoektocht naar de mogelijkheid om jezelf te verliezen in deze 'maakbare' samenleving, waarin bijna ieder moment in beeld wordt gebracht en het waarborgen van zekerheden de hoogste prioriteit heeft. Waar bevindt zich de diepe, intense ervaring die het gereguleerde bestaan overstijgt? De commissie noemt het uitgangspunt, de onderzoeksvragen en de thematiek rondom het sacrale, interessant. De commissie is positief gestemd over de sterk thematische focus. Deze geeft het festival een duidelijke meerwaarde.

alle toekenningen
Bekijk ook de andere toegekende projecten binnen de regeling Festivals.

nieuwe deadline
De sluitingsdata voor de deelregeling Festivals in 2018 zijn: 1 februari en 9 augustus. Het totaal beschikbare budget voor komend jaar is ruim € 900.000, verdeeld over twee rondes.

Foto bovenaan: REWIRE, Den Haag

loader

het fonds

subsidies

actueel

aline4web.jpg
In januari 2018 start Aline Knip (1970) bij het Stimuleringsfonds als het nieuwe Hoofd Subsidies. Aline zal bijdragen aan het strategisch beleid van het fonds en gaat leiding geven aan het team dat ve... meer >
vieropenoproepeninternaitonalisering.png
Het Stimuleringsfonds roept middels vier verschillende oproepen Nederlandse ontwerpers en culturele organisaties op een projectplan in te dienen voor een project, interventie of traject, dat ontwerp i... meer >
literatuurophetschermweb.jpg
Het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie en het Nederlands Letterenfonds roepen schrijvers, dichters en (interactie)ontwerpers op een projectvoorstel in te dienen voor het programma Literatuur op het... meer >
sluitingsdata2018groen.png
De sluitingsdata van de deelregelingen van het Stimuleringsfonds in 2018 zijn vastgesteld. De Deelregelingen Architectuur en Digitale cultuur hebben in 2018 ieder vier rondes. De Deelregeling Internat... meer >
loader
loader
loader